صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1402/06/07
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر کازرون
موضوع
محاسبه مرور زمان از حکم قطعی اولیه یا حکم اصلاحی
پرسش
در صورتی که در مرحله اجرای احکام کیفری، حکم محکومیت سال 1391 صادر شده باشد و در سال 1398 رای اصلاحی و تخفیفی نسبت به آن پرونده صادر شده، و مجازات را اصلاح نموده باشد و در تمامی این مدت محکومعلیه متواری بوده؛ آیا شمول مرور زمان از حکم اولیه حساب میگردد یا از حکم اصلاحی یا تخفیفی؟
نظر هیات عالی
با عنایت به مبانی نظری آیین دادرسی کیفری و اصول تفسیری در حقوق کیفری، از جمله اصل تفسیر قانون کیفری به نفع متهم، باید حکم اصلاحی یا تخفیفی را نه یک حکم مستقل، بلکه استمرار و فرع بر حکم قطعی نخستین دانست که صرفاً به اصلاح میزان یا کیفیت مجازات میپردازد، بدون آنکه ماهیت جدیدی برای آغاز محاسبه مرور زمان ایجاد کند. اطلاق ماده 107 قانون مجازات اسلامی، به ویژه با عبارت «از تاریخ قطعیت حکم» ناظر بر قطعیت نخستین رای محکومیت است و نه تصمیمات تبعی یا لاحق که در راستای همان حکم اتخاذ میشوند. همچنین، منطوق و مفهوم مخالف تبصره 1 ماده 107 موید آن است که تغییر در میزان مجازات، در فرض فقدان مانع قانونی اجرای حکم، موجب تعویق یا تجدید مبدا مرور زمان نمیگردد. بنابراین، نظر اقلیت از حیث انطباق با اصول دادرسی منصفانه و منطوق ماده 107، صحیح و موجه است و مبدا مرور زمان باید از تاریخ قطعیت حکم اولیه محاسبه شود.
نظر اکثریت
حکم اخیر قاطع مرور زمان است؛ زیرا آخرین اقدام قضایی در آن تاریخ به وقوع پیوسته است؛ بنابراین مدت مرور زمان بر اساس ماده 107 قانون مجازات اسلامی از تاریخ حکم اصلاحی یا تخفیفی یعنی سال 1398 باید محاسبه گردد.
نظر اقلیت
باید در اینجا تفسیر به نفع متهم انجام دهیم زیرا حکم اصلاحی و یا تخفیفی حکم قطعی موردنظر در صدر ماده 107 قانون مجازات نیست بلکه در راستای حکم اولیه صادر میگردد؛ لذا تفسیر به نفع متهم اقتضاء میکند مرور زمان را از حکم قطعی اولیه محاسبه کنیم؛ نه از حکم اصلاحی یا تخفیفی