صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1402/06/07
برگزار شده توسط: استان سازمان قضایی نیروهای مسلح/ شهر گیلان
موضوع
ارتکاب جرم موضوع ماده 125 توسط فرد نظامی
پرسش
فرد نظامی مرتکب یک جرم موضوع ماده 125 قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب 1382 (یک مرحله مسلط شدن بر مال شاکی بدون حق و به جبر و قهر و اکراه با سوء استفاده از لباس و موقعیت شغلی) و یک جرم موضوع ماده 126 قانون مذکور یک مرحله استفاده از لباس و موقعیت و شغل نظامی برای مقاصد غیرقانونی گردیده است و پرونده با کیفرخواست به دادگاه ارسال شده است. حال با در نظر گرفتن ماده 134 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و ماده 12 قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399/02/23؛ جرائم ارتکابی مندرج در مواد مذکور از نوع مختلف بوده یا مشابه؟
نظر هیات عالی
با توجه به متفاوت بودن رکن مادی در جرم و با پذیرش استدلال اکثریت و نظر به این که مشابه فرض کردن جرایم نیاز به دلیل دارد؛ لذا به نظر میرسد عناوین اتهامی مذکور در زمره جرایم مشابه قلمداد نمیشوند.
نظر اتفاقی
ملاک تشخیص جرائم مشابه از جرائم مختلف در عنوان مجرمانه است؛ چراکه جرائم مشابه جرائمی هستند که دارای عنوان مجرمانه یکسان بوده و یا تابع و زیر مجموعه یک عنوان مجرمانه تلقی میگردند و عنوان مجرمانه رفتاریست که قانونگذار برای مرتکب ان، مجازات مناسب و مستقل از دیگر عناوین مجرمانه در نظر گرفته و به جهت اختلاف در ارکان تشکیل دهنده جرم (مادی و روانی) از دیگر عناوین مجرمانه متمایز میگردد و شرایط و اوضاع و احوال لازم برای تحقق جرم از دیگر اعمال مجرمانه متمایز باشد.
در فرض سوال عنوان مجرمانه موضوع ماده 135 قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب 1382 یعنی مسلط شدن بر مال شاکی بدون حق و به جبر و قهر و اکراه با سوء استفاده از لباس و موقعیت شغلی با موضوع ماده 126 قانون مذکور یعنی استفاده از لباس و موقعیت و شغل نظامی برای مقاصد غیرقانونی، فرق داشته و تابع و زیر مجموعه یک عنوان مجرمانه تلقی نمیگردند و موضوع ماده 135 قتون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب 1383 زیر مجموعه فصل یازدهم همان قانون با موضوع ارتشاء، اختلاس و اخاذی قرار داشته و موضوع ماده 126 قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب 1382 - زیرمجموعه فصل دوازدهم همان قانون با موضوع استفاده غیرقانونی البسه رسمی یا علائم و نشانها و مدلهای نظامی قرار دارد و از طرفی قانونگذار برای مرتکب هر یک از جرائم مواد 135 و 126 قانون مورداشاره مجازات متناسب و مستقل از یکدیگر در نظر گرفته و همچنین ارکان تشکیل دهنده جرائم مواد 125 و 126 قانون موصوف (مادی) و (روانی) از یکدیگر متمایز بوده و ایضاً شرایط و اوضاع و احوال لازم برای تحقق حرم با یکدیگر فرق دارد. نتیجتاً موضوعات جرائم مواد 125 و 126 قانون مورد سخن برای اعمال ماده 134 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و ماده 12 قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399/02/23 از نوع مختلف میباشد.