تکلیف دادگاه در فرض امتناع زوج از تعیین داور

تاریخ دادنامه قطعی: 1395/01/31
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: در دعوی طلاق، در صورتی که زوج از معرفی داور امتناع نماید، دادگاه مکلف به تعیین داور برای وی است و تعیین داور زوج توسط زوجه فاقد وجاهت است.

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه نوزدهم دیوان عالی کشور تاریخ: 1393/11/29 - 14 : 28 قاضی: حسین یاوری قاضی: عبدالرضا کریمی صحنه سرائی

خلاصه جریان پرونده

خانم الف. میرزائی با وکالت خانم ز. قلیزاده به طرفیت آقای م. س. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به منظور اجرای صیغه طلاق طرح دعوی کرده است بدین توضیح موکله به موجب سند ازدواج شماره 83 به عقد دائم زوج در آمده و حاصل ازدواج دوفرزند می‌باشد و علیرغم اینکه قریب دو سال می‌باشد جدا از هم زندگی می کنند 0 و در جلسه 92/4/20 وکیل خواهان اظهار داشته موکله در مورخ 82/6/27 در عقد دائم زوج در آمد و در این مدت زندگی مشترک مدت زمان زیادی می‌باشد که در عسر و حرج می‌باشد و عسر و حرج ایشان 1 - به جهت عدم پرداخت نفقه در این مدت حداقل دو سال که جدا هستند و همین تخلف زوج از شروط ضمن عقد ازدواج می‌باشد که آن هم اعتیاد ایشان می‌باشد و علیرغم اینکه موکل 8 سال با زج در شهر اهواز زندگی میکردند و اکنون نیز مدتی است که در شهرستان زرند سکونت دارند و جهت اعتیاد ایشان در بعد از عقد ازدواج تقاضای اعطاء نیابت به اهواز خواستار شدیم که دادگاه محترم موافقت فرموده و پرونده ای که در آنجا بابت سنوات کاری ایشان بوده موارد تخلف ایشان به صورت محدود قید شده است از جمله تست اعتیاد که بیان شده و دلالت بر اعتیاد ایشان دارد و یکی از مواردی که ایشان از کار اخراج شدند همین می‌باشد و در این مدتی که در زرند زندگی مشترک داشته اند نیز مرتب زوجه را مورد ضرب و جرح قرار داده و حتی اعتیاد داشته و دارند و ریالی نیز بابت نفقه پرداخت نکرده اند و در این خصوص شاهد بر موارد ذکر شده داریم که هم زوجه در عسر و حرج می‌باشد و هم تخلف از شروط ضمن عقد ازدواج نموده است در صورت لزوم تقاضای استماع اظهارات شهود را از محضر دادگاه محترم داریم 0 وکیل خوانده اظهار داشته زوجه از فروردین سال 91 منزل مشترک را ترک و حاضر به ادامه زندگی با موکل نمی‌باشد که موکل اقدام به طرح دعوی تمکین نموده است که در شعبه سوم خصوصی در حال رسیدگی می‌باشد پس عدم پرداخت نفقه به نامبرده عدم تمکین می‌باشد و در خصوص اعتیاد موکل مدعی است که اعتیاد ندارد و حاضر به انجام هر گونه تست جهت روشن شدن موضوع می‌باشد در خصوص اظهارات خواهان مبنی بر اخراج موکل از کار به دلیل اعتیاد لازم به ذکر است که موکل به علت غیبت در محل کار اخراج گردیده است و در خصوص استعلام صورت گرفته لازم به ذکر است که بند 1 استعلام مربوط به قبل از ازدواج موکل با خواهان می‌باشد و در خصوص بندهای 4 و 5 استعلام لازم به ذکر است که قرار منع تعقیب موکل صادر گردیده است و هیچگونه اعتیاد به مواد مخدر نداشته است لذا تقاضای رد دعوی خواهان را استدعا کرده است 0 وکیل خواهان اظهار داشته عقد ایشان 82 بوده که سه مورد بعد از آن تست اعتیاد ایشان مثبت بوده است خود دلیلی بر اعتیاد می‌باشد و فقط یک مورد قرار صادر شده است که مربوط به سال 87 بوده و ایشان اعتیاد داشته است (صفحات 24 تا 26 ) شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی زرند قرار ارجاع امر به داوری را صادر کرده است 0 نتیجه آزمایش در صفحه 35 قید شده است 0 زوجه آقای م. مختاری را داور خود تعیین نموده است (ص 41 ) وی در نظریه خود در نهایت مرقوم داشته « 0000 به نظر میرسد که زوج نیز تمایلی به زندگی ندارد و ادامه زندگی نیز به صلاح طرفین نمی‌باشد »; زوج داور خود را معرفی نکرده زوجه به نیابت از زوج پدر خود آقای ح. میرزائی را به عنوان داور زوج معرفی کرده که مشارالیه در نظریه خود مرقوم داشته « 000 پدر زوجه می باشم و در جریان زندگی دخترم با زوج می باشم و چندین سال می‌باشد که با هم اختلاف دارندو علیرغم اینکه خیلی با دو طرف صحبت کردم ولی فایده ای نداشته و ادامه زندگی نیز به صلاح هیچکدام نمی‌باشد 000 »; (ص 45 ) آقای مهدید رنجبر فرزند غلام ح. 50 ساله بنا به عنوان گواه اعتیاد آقای م. س. را تایید کرده است (ص 56 ) آقای اکبر میرزائی فرزند رمضان گفته « 000 مردم میگویند اعتیاد دارد از شکل و شمایل ایشان میتوان فهمید خواهان در جلسه 92/7/13 اظهار داشته اینجانب در مورخ 1382/06/27 با آقای م. س. ازدواج نموده که حاصل این ازدواج دو فرزند مشترک یکی دختر 7 ساله و پسر 5 ساله است که بعد از ازدواج متوجه شدم که ایشان اعتیاد دارد تریاک مصرف میکرد ایشان از شرط ضمن عقد تخلف کرده لذا تقاضای طلاق دارم ضمنا مرتب اینجانب را کتک می زند که در این خصوص نه (گواهی) پزشکی قانونی دارم و نه پرونده کیفری، ولی در خصوص اعتیاد ایشان هم تست ایشان مثبت است و هم شاهد دارم 0 مهریه اینجانب 250 عدد سکه تمام بهار آزادی و پانزده میلیون و جه نقد (ص 58 )می باشد که جداگانه اقدام کردم ولی از این مهریه دو میلیون تومان را می بخشم و بذل میکنم در خصوص نفقه و اجرت المثل جداگانه اقدام کرده البته اجرت المثل را می بخشم و بذل میکنم 0 جهیزیه پیش خودم است حضانت بچه ها را بر عهده میگیرم وکیل خواهان مضمونا مطالب قبلی خود را تکرار کرده است وکیل خوانده در جلسه 92/7/13 اظهار داشته در خصوص اظهارات وکیل خواهان مبنی بر اعتیاد زوج لازم به ذکر است که موکل اعتیاد به مواد مخدر ندارد و استعلام اخذ شده از لشکر 92 اهواز را قبول ندارد و اظهار میدارد که تست مربوط به سال 86 است 0000 می‌بایست موکل به دادسرای نظامی معرفی تا در خصوص اعتیاد نامبرده نتیجه گیری شود 0 و در خصوص اظهارات شهود لازم به ذکر است که شهود اعلام نموده‌اند که ما شنیده ایم آقا اعتیاد دارد 000 لذا شهادت ظنی و حاکی از شنیدها است و در خصوص ترک نفقه لازم به ذکر است که زوجه حاضر به تمکین از موکل نبوده و حکم تمکین نامبرده صادر گردیده است لذا با توجه به عدم ارائه دلایل مثبت مبنی بر تخلف زوج تقاضای رد دعوی خواهان مورد استدعاست از آقای ح. پور حاتمی فرزند ح. 32 ساله به عنوان گواه تحقیق به عمل آمده وی اظهار داشته 00 « چندین بار دیدم که آقای س. مواد مخدر از نوع تریاک مصرف می کرد 000 (ص 69 ) در تاریخ 92/9/12 وکیل خواهان در جلسه دادگاه مضمونا عسر وحرج زوجه را به لحاظ عدم پرداخت نفقه و اعتیاد از ناحیه زوج اعلام کرده است 0 وکیل زوج در مقام دفاع مضمونا اظهار داشته موکل اظهارات شهود را قبول ندارد و شهادت نامبرده مربوط به زمانی است که موکل در ده چنار زندگی می نموده است مربوط به سال 91 است که زوجه حاضر به زندگی با موکل نبوده است، زوجه از پایان سال 90 منزل مشترک را ترک نموده است و در خصوص شاهد لازم به ذکر است با توجه به اینکه موکل با نامبرده مدتی همسایه بوده است و به دلیل اختلاف مالی با یکدیگر اختلاف داشته 000 لذا رد دعوی خواهان را استدعا کرده است 0 بالاخره شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی زرند پس از یک سلسله رسیدگی به موجب دادنامه شماره --- مورخ 1392/09/26 چنین رای صادر کرده است « رای دادگاه: در خصوص دعوی خانم الف. میرزائی فرزند ح. با وکالت خانم ز. قلیزاده به طرفیت آقای م. س. فرزند ح. با وکالت آقای ح. پ. به خواسته صدور حکم طلاق به این شرح که خواهان 000 در تاریخ 82/6/27 به موجب سند رسمی ازدواج شماره 298205 به عقد دائم خوانده در آمده و اینک با توجه به اینکه زوج معتاد به مواد مخدر می‌باشد و از شرایط ضمن عقد نکاح تخلف نموده تقاضای صدور حکم طلاق را دارد و نیز بیان داشته حقوق مالی خود را جداگانه مطالبه می کند مبلغ دو میلیون تومان از مهریه را در قبال طلاق به زوج بذل می کند دارای 2 فرزند مشترک دختری 7 ساله و پسرش 5 ساله می‌باشند که در خصوص اعتیاد زوج مراتب از محل خدمت سابق ایشان استعلام که پاسخ ارسالی حکایت از اعتیاد ایشان دارد و علاوه بر این شاهد معرفی شده از سوی زوجه نیز به اعتیاد زوج شهادت داده است لذا دادگاه با توجه به مراتب فوق و دفاعیات بلا وجه زوج و با احراز علقه زوجیت بین زوجین و تخلف زوج از شرایط ضمن عقد دعوی خواهان را وارد تشخیص و با عنایت به اینکه مساعی این دادگاه و داوران منتخب در جهت اصلاح ذات البین بی ثمر بوده به استناد مواد 34 ، 31 ، 27 ، 26 از قانون حمایت خانواده و ماده 1146 از قانون مدنی و بند 7 از شرایط ضمن عقد نکاح حکم به احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق جهت اجرای صیغه طلاق صادر و به زوجه اجازه داده میشود با داشتن وکالت بلا عزل با حق توکیل غیر مندرج در سند ازدواج به یکی از دفاتر رسمی ثبت طلاق مراجعه و خود را مطلقه نماید دفاتر ثبت طلاق موظف به ثبت طلاق واقع شده می‌باشند 0 استطلاع از وضعیت شرعی زوجه در هنگام اجرای صیغه طلاق بر عهده سر دفتر مجری صیغه طلاق می‌باشد نوع طلاق خلعی، حضانت فرزندان مشترک با مادر حق ملاقات برای پدر هفته ای 24 ساعت ترجیحا روزهای جمعه محفوظ است و اعتبار این گواهی از تاریخ قطعیت شش ماه می‌باشد رای صادره حضوری و ظرف مدت بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در محاکم محترم تجدیدنظر استان است »;آقای م. س. با وکالت آقای ح. پ. نسبت به دادنامه --- یاد شده به شرح دادخواست و لایحه تقدیمی تجدیدنظرخواهی کرده است و در قسمتی از لایحه آمده « در خصوص استعلام صورت گرفته قید گردیده که از موکل تست اخذ گردیده است که در صورت مثبت بودن نتیجه می‌بایست به دادسرای محل خدمت معرفی گردد که به اتهام نامبرده رسیدگی و حکم صادر گردد ولی در هیچ یک از مواد مذکور موکل محکوم نگردیده است تا ملاک عمل قرار گیرد و حتی موکل به موجب قرار منع تعقیب شماره 93/821/87 مورخ 87/5/30 از اتهام اعتیاد و سرقت مهمات برائت یافته است 000 در خصوص اظهارات اکبر میرزائی نامبرده پدر بزرگ تجدیدنظر خوانده می‌باشد ثانیا 000 اعلام نموده که اینجانب به چشم خود ندیده ام که مواد مصرف کند ولی از مردم شنیده ام در خصوص شاهد دیگر ح. پور حاتمی 000 شاهد باید سوگند یاد نماید ثانیا با موکل دارای سابقه اختلاف و درگیری می‌باشد 00 و حتی شاهد به مواد مخدر اعتیاد دارد که همسر نامبرده به دلیل اعتیاد از نامبرده طلاق گرفته است 00 تقاضای نقض دادنامه را نموده است »; (صفحات 83 - 84 ) وکیل تجدیدنظرخوانده نیز مفادا مطالب قبلی خود را تکرار کرده است زوجه در تاریخ 1393/07/26 اظهار داشته « کل وجه نقد مهریه را به اضافه یکصد عدد سکه بهار آزادی از مهریه ام را در قبال طلاق و کراهت از شوهرم به ایشان بذل می نمایم و از طرف شوهرم قبول بذل می نمایم »; (ص 113 ) بهر حال شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان کرمان به موجب دادنامه --- مورخ 1393/07/30 چنین رای صادر کرده است « رای دادگاه تجدیدنظرخواهی آقای م. س. فرزند ح. با وکالت آقای ح. پ. نسبت به دادنامه شماره --- - 92 صادره از شعبه اول حقوقی زرندکه به موجب آن به لحاظ تخلف زوج از بند هفتم شرایط ضمن عقد حکم طلاق صادر گردیده است وارد به نظر میرسد زیرا دلائلی که زوجه برای اثبات ادعای خود اقامه نموده است دو چیز است 1 - پاسخ استعلام از محل خدمت زوج (صفحه 35 )که مربوط به سالهای گذشته می‌باشد و اعتیاد مضر فعلی او را اثبات نمی کند 2 - شهادت شهود که دو نفر از شهود اعلام داشته اند ما خودمان اعتیاد زوج را ندیدیم از دیگران شنیده ایم فقط یک نفر از شهود استعمال مواد مخدر زوج را دیده است با توجه به مراتب فوق زوجه بینه شرعی و دلائل محکمه پسند برای اثبات ادعای خود اقامه نکرده است و تخلف زوج از بند هفتم شرایط ضمن عقد محرز نمی‌باشد لهذا دادگاه به استناد ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه معترض عنه را نقض و رای بر رد دعوی خواهان بدوی صادر می‌نماید و این رای ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل فرجام خواهی در دیوانعالی کشور می‌باشد »; این رای در تاریخ 93/8/7 به خانم ز. قلی زاده ح. آبادی ابلاغ شده است خانم الف. میرزائی با وکالت خانم ز. قلی زاده به شرح لایحه و دادخواست تقدیمی نسبت به دادنامه --- مورخ 1393/07/30 فوق الذکر فرجام خواهی نموده و دو برگ استشهادیه نیز پیوست پرونده کرده است مضمونا مطالب قبلی را تکرار کرده است پرونده به دیوان عالی کشور ارسال جهت رسیدگی به شعبه --- دیوان ارجاع شده است 0 کلیه محتویات پرونده به هنگام شور قرائت می‌شود 0 هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای عبدالرضا کریمی صحنه سرائی عضو ممیز و اوراق پرونده اجمالا مبنی بر فرجام خواهی خانم الف. میرزائی نسبت به دادنامه شماره --- - 93/7/30 صادره از شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان کرمان مشاوره نموده چنین رای میدهد:

در مورد فرجام خواهی خانم الف. میرزائی نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 1393/07/30 صادره از شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان کرمان با توجه به محتویات پرونده وکیل آقای م. س. در جریان رسیدگی بیان داشته که موکل وی جهت تست آمادگی دارد و از طرفی زمانی که زوج داور خود را معرفی نمی‌نماید داور زوج از ناحیه دادگاه تعیین میشود نه از ناحیه زوجه چون مراتب فوق لحاظ نشده و فرجام خوانده به پزشکی قانونی معرفی نگردیده و داور زوج از طرف دادگاه تعیین نگردید لذا نظر به مراتب فوق دادنامه فرجام خواسته به استناد ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی نقض و با توجه به بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی رسیدگی پرونده به دادگاه هم عرض دادگاه صادر کننده رای محول میگردد

0 17 - 93/11/2 مستشاران شعبه --- دیوانعالی کشور - ح. یاوری و عبدالرضا کریمی صحنه سرائی