صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1403/06/24
برگزار شده توسط: استان سازمان قضایی نیروهای مسلح/ شهر زنجان
موضوع
الزام به دادن نوشته با قهر و جبر
پرسش
فرد نظامی متن و نوشتهی از پیش آماده را در پیام رسانهای اجتماعی به شاکی ارسال و وی را ملزم به امضای آن مینماید با توجه به اینکه محتوای متن ارسالی از سوی متهم به شاکی با محتوای شکایت شاکی منافات دارد، شاکی در شعبه حاضر و آن را تسلیم مرجع قضایی کرده و اظهار میدارد اگر این متن را امضا کنم یعنی اینکه شکایتم بیاساس بوده است رفتار ارتکابی فرد نظامی برکدامین ماده منطبق است؟
نظر هیات عالی
مطابق اصول حقوق کیفری، اصل بر مقید بودن جرایم است و جرایم مطلق استثنا هستند. در موضع سوال رفتار متهم در شروع به جرم موضوع ماده 668 قانون مجازات اسلامی قابل پیگیری قضایی است.
نظر اتفاقی
عنصر مادی جرم موضوع ماده 668 از قانون مجازات اسلامی مصوب 1375(تعزیرات) دو قسمت است:
1. در صدر ماده تا پایان عبارت «نماید» جبر و قهر و اکراه یا تهدید مقید شده به صِرف الزام به دادن نوشته یا سند یا امضا و یا مهر؛ یعنی برای تحقق عنصر مادی جرم همین که فرد نظامی دیگری را الزام به دادن نوشته یا سند یا امضا و یا مهر نمود؛ جرم تحقق یافته و نیازی نیست که نوشته از سوی فرد به نظامی داده شود، زیرا عنصر مادی الزام به دادن نوشته یا سند یا امضا و یا مهر است نه دادنِ آنها به تنهایی.
2. ذیل ماده از عبارت «. .. و یا. .. از وی بگیرد. ..» مقید است به گرفتن سند یا نوشتهای که متعلق به او یا سپرده به او میباشد. در این قسمت صِرف الزام یا صِرف جبر و قهر و اکراه یا تهدید برای تحقق عنصر مادی جرم کفایت نمیکند و تا گرفتنِ سند یا نوشتهی مذکور در ماده، صورت نگیرد جرم محقق نمیگردد.
بنابراین فرض سوال منطبق است با صدر ماده نه ذیل آن.