شماره پرونده: ه- ع/ 0001013 شماره دادنامه: 140009970906010922 تاریخ: 8/8/1400
شاکی: آقای قاسمعلی پورافشار
طرف شکایت: وزارت نیرو (معاونت تحقیقات و منابع انسانی)
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 4-1 بخشنامه شماره 99/47964/500 مورخ 13/12/1399 وزارت نیرو
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت نیرو (معاونت تحقیقات و منابع انسانی) به خواسته ابطال بند 4-1 بخشنامه شماره 99/47964/500 مورخ 13/12/1399 وزارت نیرو به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
1-4 - مدت زمان ماموریت آموزشی کارکنانی که قبل از اجرای قانون مدیریت خدمات کشوری به تحصیل اشتغال داشته اند، در صورتی که حق بیمه بازنشستگی ایام مذکور به صندوق بازنشستگی مربوطه واریز گردیده باشد، جزو سابقه خدمت از لحاظ بازنشستگی محسوب میگردد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
کارمند رسمی شرکت برق منطقه ای مازندران پذیرفته شده (بورسیه وزارت نیرو) از طریق کنکور سراسری می باشم که دو سال اول سابقه خدمتم (1372-1370) صرف تحصیل بدون حضور در محل کار شده است. بند 4-1 بخشنامه وزارت نیرو می گوید دوسال تحصیل شما به دلیل پرداخت حق بیمه تامین اجتماعی جزو سابقه خدمت برای بازنشستگی محسوب شده بنابراین با 28 سال سابقه کاری + دو سال تحصیل در سال 1400 بازنشسته می شوید در حالی که روح و جسم ماده 105 و تبصره ماده 105 و ماده 61 فقط و فقط حضور در محل کار را مبنا و معیار سنجش سابقه خدمت برای بازنشستگی می داند و لاغیر. تفسیر صادر کنندگان محترم بخشنامه این است که قانون فوق الذکر مختص مستخدمین بعد از سال 1386 است نه قبل از آن
پاسخ طرف شکایت:
1-شاکی مستند خود را مواد 61 و تبصره 105 قانون مدیریت خدمات کشوری اعلام داشته اند، این مواد از بند 4-1 بخشنامه مورد اعتراض خروج موضوعی دارد و منصرف از آن میباشد، زیرا مقرره مذکور مشمول افراد در زمان اجرای قانون مدیریت خدمات کشوری نبوده، بلکه به قبل از آن تسری دارد.
2-مطابق حکم کارگزینی شماره 541/49449 مورخ 9/11/1369 پیوست دادخواست، شاکی در تاریخ 14/11/1369 از شرکت برق منطقه ای مازندران به مجتمع آموزشی مامور میشوند و در این مدت حقوق و مزایا از طریق شرکت مربوطه به همراه 27٪ کسور بازنشستگی پرداخت شده است.
3- بخشنامه معترض عنه در اجرای مفاد بخشنامه شماره 543420 مورخ 25/09/1398 سازمان اداری و استخدامی کشور و بند 4-1 آن، براساس تبصره ذیل ماده (105) قانون مدیریت خدمات کشوری صادر شده است. با توجه به این که حکم تبصره ناظر به آینده است در مورد دوره های آموزشی که قبل از تاریخ لازم الاجراء شدن قانون مدیریت خدمات کشوری طی شده است، قابل استناد نمیباشد. بنابراین چگونگی رفتار استخدامی با این قبیل دوره های طی شده تابع مقررات قبلی مربوط به خود میباشد و در این راستا چنانچه کارکنان در مدت زمان ماموریت آموزشی به تحصیل اشتغال داشته اند و حق بیمه بازنشستگی ایام مذکور به صندوق بازنشستگی مربوطه واریز گردیده باشد جزء سابقه خدمت از لحاظ بازنشستگی محسوب میگردد.
4- براساس نامه شماره 344756 مورخ 7/7/1397 رئیس امور مدیریت مشاغل و نظام های پرداخت سازمان اداری و استخدامی کشور نیز تبصره ماده 105 قانون مدیریت مشمول کارمندانی که قبل از تصویب قانون مذکور به تحصیل اشتغال داشته اند و مدت ماموریت تحصیلی جز سابقه خدمت برای بازنشستگی منظور و از حقوق و مزایای مربوطه بهره مند گردیده اند، نمیباشد.
نظر تهیه کننده گزارش:
1-برابر بند «ب» ماده 1 قانون استخدام کشوری مصوب 1345 «خدمت دولت عبارت از اشتغال به کاری است که مستخدم به موجب حکم رسمی مکلف به انجام آن میگردد.»
2- در بند «پ» ماده 11 قانون استخدام کشوری، ماموریت آموزشی تجویز و در ماده 124 قانون مذکور، ماموریت آموزشی یکی از وضعیت های استخدامی مستخدمین رسمی شمرده شده است.
3-با تصویب ماده 61 قانون مدیریت خدمات کشوری در سال 1386، «اعزام کارمندان دستگاه های اجرایی از زمان تصویب این قانون برای طی دوره های آموزشی که منجر به اخذ مدرک دانشگاهی و یا معادل آن میگردد در داخل و خارج از کشور با هزینه دستگاه های مربوطه و استفاده از ماموریت آموزشی ممنوع» اعلام شده است.
4-مطابق ماده 151 قانون استخدام کشوری، «خدمت تمام وقت در وزارتخانهها و سازمانها و موسسات و شرکت های دولتی و شهرداریها در اجرای مقررات این قانون از لحاظ تعیین پایه وبازنشستگی و وظیفه جزو خدمت دولتی محسوب و منظور خواهد شد...» و همچنین مطابق ماده 105 قانون مدیریت خدمات کشوری، «منظور از سابقه خدمت در این قانون برای بازنشستگی، آن مدت از سوابق خدمت کارمندان میباشد که در حالت اشتغال به صورت تمام وقت انجام شده و کسور مربوط را پرداخت نموده یا مینماید...»
5-با توجه به این که قبل از تصویب و لازم الاجرا شدن قانون مدیریت خدمات کشوری، ماموریت آموزشی کارمندان دولت مجاز بوده و ماموریت هایی که به موجب حکم رسمی به صورت تمام وقت و با پرداخت حقوق و مزایا و کسر کسور بازنشستگی انجام گرفته، طبق مواد151 قانون استخدام کشوری و 105 قانون مدیریت خدمات کشوری، قابل احتساب به عنوان سابقه خدمت دولتی میباشد و با توجه به این که این قبیل مستخدمین در طول دوره خدمت خود از مزایای سابقه ماموریت آموزشی برای ارتقا رتبه و گروه شغلی و افزایش حقوق بهره مند گردیده اند و حذف این سابقه، مستلزم تجدیدنظر در احکام استخدامی سابق و بر هم خوردن نظم اداری است، بنابراین به نظر میرسد، بند1-4 بخشنامه مورد شکایت مغایرتی با قانون نداشته و قابل ابطال نباشد.
تهیه کننده گزارش:
محمود فریدونی فرد
هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری در تاریخ 22 /06/ 1400 با حضور اکثر اعضاء لازم تشکیل جلسه داد و پس از استماع گزارش عضو ممیز و بحث و بررسی، به اتفاق آراء مصوبه را قابل ابطال ندانست، لذا به شرح زیر مبادرت به صدور رای میشود:
رای هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری:
با توجه به این قبل از تصویب و لازم الاجرا شدن قانون مدیریت خدمات کشوری در سال 1386، ماموریت آموزشی کارمندان دولت طبق بند «پ» ماده 11 و ماده 124 قانون استخدام کشوری مجاز بوده و ماموریت هایی که بر اساس حکم رسمی به صورت تمام وقت و با پرداخت حقوق و مزایا و کسر کسور بازنشستگی انجام گرفته، مطابق مواد 151 قانون استخدام کشوری و 105 قانون مدیریت خدمات کشوری، به عنوان سابقه خدمت دولتی قابل احتساب است و با عنایت به این که این قبیل مستخدمین در طول دوره خدمت از مزایای ماموریت های آموزشی از حیث ارتقا رتبه، گروه شغلی و افزایش حقوق بهره مند شده اند و حذف آن مستلزم اعاده امتیازات مکتسبه و استرداد حقوق دریافتی است که کسی ملتزم به آن نیست، بنابراین مصوبه مورد شکایت که حکم آن ناظر به ماموریت های آموزشی قبل از تصویب مواد 61 و 105 قانون مدیریت خدمات کشوری است، مغایرتی با قانون ندارد و در نتیجه به استناد مواد 12 و 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، رای به رد شکایت صادر میشود. این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور، از سوی ریاست محترم دیوان یا ده نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض در هیات عمومی است.
علی اکابری
رئیس هیات تخصصی استخدامی
دیوان عدالت اداری
مستندات مربوط:
قانون استخدام کشوری مصوب 1345/03/31 کمیسیون خاص مشترک مجلسین
ماده 1 - تعاریف:
ب - خدمت دولت عبارت از اشتغال به کاری است که مستخدم به موجب حکم رسمی مکلف به انجام آن میگردد.
ماده 11 - ماموریت عبارت است از:
پ - اعزام مستخدم برای طی دوره های آموزشی یا کارآموزی در داخل یا خارج کشور. (اصلاحی 1346/04/22، 1350/03/30 و 1351/12/24)
ماده 18 - مدت خدمت آزمایش داوطلبان ورود به استخدام رسمی توسط وزارتخانه یاموسسه استخدامکننده تعیین میشود ولی در هیچ مورد ازشش ماه کمتر و از دو سال بیشتر نخواهد بود.
تبصره 1 - حقوق دوره آزمایشی برابر مقررات این قانون تعیین و پرداخت میگردد و در صورتی که مستخدم به استخدام رسمی پذیرفته شود مدتخدمت آزمایشی جزو سابقه خدمت وی محسوب میشود. (اصلاحی 1357/10/02)
ماده 44 - وزارتخانهها و موسسات دولتی مکلفند با رعایت مقررات این قانون ادامه یا اجرای برنامههای آموزشی و یا کارآموزی مستخدمین خود رابه تصویب سازمان اموراداری و استخدامی کشور برسانند.
ماده 85 - آن قسمت از سوابق خدمت دولتی مستخدمین رسمی که کسور بازنشستگی مربوط به آن به صندوق بازنشستگی کشوری پرداخت نشده باشد خدمت غیر رسمی تلقی میگردد و مدت مذکور با توجه به تبصرههای زیر از لحاظ بازنشستگی و وظیفه جزو سابقه خدمت آنان محسوب ومنظور خواهد شد.
ماده 124 - وضع استخدامی مستخدمین رسمی منحصراً یکی از حالات زیر را خواهد داشت ونمیتوان مستخدم را در حال استخدامی دیگریقرار داد:
ث - حال ماموریت و آن وضع مستخدمی است که به طور موقت مامور انجام وظیفه ای غیر از وظیفه اصلی پست ثابت سازمانی خود گردیده یا از طرف وزارتخانه یا موسسه متبوع برای طی دوره آموزشی یا کارآموزی یا خدمت در یکی از موسسات موضوع بند ب ماده 11 این قانون اعزام شده باشد. (اصلاحی 1346/04/22)
ماده 143 - «مستخدمین رسمی مشمول این قانون که به یکی از موسسات موضوع بند ب ماده 11 مامور شده یا بشوند» تا وقتی که از طرف وزارتخانه و موسسه دولتی مربوط خود احضار و دعوت به کار نشده و یا از طرف موسسه ای که در آن مشغول خدمت هستند عدم احتیاج بوجود آنان اعلام نشده است بخدمت خود در آن موسسات ادامه خواهند داد و تا زمانی که خدمت ایشان در آن موسسات ادامه دارد اشتغال آن در موسسات مذکور در حکم خدمت رسمی تلقی شده و جزء سابقه خدمت رسمی آنان محسوب خواهد شد. در صورت اعلام عدم احتیاج بوجود این قبیل مامورین و نبودن پست ثابت سازمانی در وزارتخانه یا موسسه دولتی متبوع مستخدم بحال آماده در خواهد آمد.
ماده 151 - خدمت تمام وقت در وزارتخانهها و سازمانها و موسسات و شرکتهای دولتی و شهرداریها در اجرای مقررات این قانون از لحاظ تعیین پایه وبازنشستگی و وظیفه جزو خدمت دولتی محسوب و منظور خواهد شد. احتساب سنوات خدمت تمام وقت بازخرید شده مستخدمین در دستگاههای موضوع این ماده به استثنای مستخدمین مشمول ماده 120 این قانون کهدولت در قبال سنوات خدمت آنان هیچ گونه تعهدی ندارد از لحاظ تعیین پایه و بازنشستگی و وظیفه مشروط بر این است که کلیه وجوه دریافتی مربوطبه بازخرید سنوات مزبور را به صندوق بازنشستگی کشوری پرداخت نمایند.
قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان انقلاب اسلامی مصوب 1374/03/31 مجلس شورای اسلامی
ماده 12 - به منظور ارتقای سطح دانش و آمادگی جانبازان جهت تصدی مشاغل مناسب، کلیه دستگاه های مشمول این قانون مکلفند ضمن فراهم آوردن امکانات لازم برای آموزش های کوتاه مدت، با ادامه تحصیل جانبازانی که در استخدام دارند تا پایان تحصیلات دانشگاهی به صورت ماموریت آموزشی تمام وقت یا نیمه وقت موافقت نمایند. جانبازان یاد شده از کلیه حقوق و مزایای مربوط بهره مند خواهند شد. نحوه اجرای این ماده به موجب آیین نامه ای خواهد بود که بنا به پیشنهاد مشترک بنیاد با موافقت ولی فقیه یا نماینده ماذون از طرف ایشان سازمان امور اداری و استخدامی کشور، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و وزارت کار و امور اجتماعی به تصویب هیات وزیران می رسد.
قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386/07/08 کمیسیون مشترک مجلس شورای اسلامی
ماده 61 - اعزام کارمندان دستگاه های اجرایی از زمان تصویب این قانون برای طی دوره های آموزشی که منجر به اخذ مدرک دانشگاهی و یا معادل آن میگردد در داخل و خارج از کشور با هزینه دستگاه های مربوطه و استفاده از ماموریت آموزشی ممنوع میباشد.
ماده 105 - منظور از سابقه خدمت در این قانون برای بازنشستگی، آن مدت از سوابق خدمت کارمندان میباشد که در حالت اشتغال به صورت تمام وقت انجام شده و کسور مربوط را پرداخت نموده یا مینماید و مرخصی استحقاقی و استعلاجی و مدت خدمت نیمه وقت بانوان به استناد قانون راجع به خدمت نیمه وقت بانوان مصوب 1362 (مشروط بر این که کسور بازنشستگی به طور کامل پرداخت شده باشد) و مدت خدمت نظام وظیفه به عنوان سابقه خدمت کارمندان محسوب میگردد.
تبصره - مدت خدمت کارمندانی که در ابتداء یا حین خدمت به تحصیل مقاطع رسمی آموزشی یا معادل آن اشتغال می یابند و از مزایای تحصیلات مربوطه بهره مند میشوند جزء سابقه خدمت برای بازنشستگی منظور نمی گردد. مگر آن که همراه با تحصیل حداقل سه چهارم از وقت اداری را به انجام وظایف محوله اشتغال داشته باشند، ماموریت های تحصیلی و تعهدات خدمتی تحصیلی با رعایت ماده (61) این قانون با موافقت سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور انجام میگیرد.
ماده 116 - شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی که در این قانون شورای توسعه مدیریت نامیده میشود برای انجام وظایف ذیل و با ترکیب مذکور در این ماده تشکیل میگردد.
ب - وظایف و اختیارات:
1- بررسی و تصویب تعاریف و شرح وظایف رشته های شغلی.
2- بررسی و تصویب شرایط احراز رشته های شغلی و نحوه تخصیص آنها به طبقات جداول حقوق.
3- بررسی و تصویب دستورالعملها و رویه هایی که به موجب این قانون در صلاحیت شورا قرار میگیرد.
4 - هماهنگی در اظهارنظر و پاسخگویی به استعلامات و ابهامات اداری و استخدامی دستگاه های اجرایی در اجراء مفاد این قانون.
5- ایجاد رویه های واحد اداری و استخدامی در چهارچوب مقررات این قانون.
6- اتخاذ تصمیم در خصوص از کارافتادگی و فوت به سبب انجام وظیفه و سایر امور مربوط، برای کارمندانی که تابع صندوق بازنشستگی کشوری میباشند.
7- سایر مواردی که از طرف رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و یا وزراء در ارتباط با تعهدات این قانون برای کسب نظر مشورتی ارجاع میشود.
8- آییننامه نحوه اداره شورای تخصصی با پیشنهاد سازمان مدیریت به تصویب هیات وزیران میرسد.
9- سایر وظایفی که طبق قانون به عهده شورای امور اداری و استخدامی کشور بوده است با تایید رئیس جمهور.
تصمیمات این شورا پس از تایید رئیس جمهور برای دستگاه های مشمول این قانون لازم الاجراء است.