جمع اجرت المثل و شرط تنصیف دارایی

تاریخ دادنامه قطعی: 1394/10/22
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: تنصیف دارایی زوج در هنگام طلاق از ناحیه وی، یکی از حقوق زوجه است که در عرض سایر حقوق قانونی وی قرار داشته و مبنای آن شرط ضمن عقد نکاح است. بنابراین مطالبه اجرت المثل دوران زندگی مشترک، مانع از اجرای شرط مذکور نیست.

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/10/22

خلاصه جریان پرونده

تاریخ 94/4/22 آقای علی علی خانی به طرفیت الف.الف. س.الف. دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش و طلاق در محاکم حقوقی اسلامشهر مطرح نموده است که پرونده به شعبه --- شورای حل اختلاف ارجاع شده است هیات آن شعبه در جلسه 94/4/30 با تعیین وقت رسیدگی قبلی جلسه دادرسی تشکیل داده است در این جلسه خواهان با توجه به اینکه خوانده از او تمکین نموده است و سوء رفتار دارد درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش و جدائی را نموده است خوانده که وکیل او حاضر بوده است گفته است موکل مهریه را بخشیده و سوءرفتار ندارد با موافق نیست شورا پرونده را با اعلام عدم صلاحیت به دادگستری اعاده نموده است به شعبه --- خانواده ارجاع شده است و برای روز 94/5/12 وقت رسیدگی تعیین گردیده است در لایحه ای که وکیل زوجه تقدیم نموده است مخالفت موکلش را با طلاق اعلام نموده است. زوج که در لایحه ای که برای این جلسه تقدیم نموده است گفته است که برا ی عقد زوجیت با طبق نکاحیه در تاریخ 81/12/8 برقرار شده است متاسفانه زوجه از همان آغاز زندگی مشترک سر ناسازگاری داشته و باعث اذیت و آزار من گردیده بنده تمام این مسائل را جهت حفظ کیان خانواده و آبرویمان و به ویژه به جهت وجود فرزند مشترک دختری 13 ساله تحمل و با او مدارا نموده ام ایشان متاسفانه در اوج بد رفتاری از تیرماه 92 منزل مشترک را ترک گفته اند و علیرغم در خواست پیگیریهای مکرر از طریق تلفنی و اس ام اس و نیز واسطه کردن آشنایان و حتی ارسال اظهارنامه حاضر به بازگشت به زندگی مشترک نشده است نهایتآً ناگزیر به طرح دادخواست الزام به تمکین وی گردیدم که در این خصوص شعبه محترم دوم حقوقی اسلامشهر با توجه بمدارک و مستندات وی را ملزم به تمکین عام و خاص به شماره دادنامه --- در حق اینجانب مینماید که پس از قطعی شدن حکم فوق منجر به صدور اجراییه در خصوص آن به شماره 287/92 میگردد که بازهم علیرغم ابلاغ 3 مرتبه این اجراییه به ایشان متاسفانه نامبرده هیچ اقدامی در جهت بازگشت به زندگی ننموده که همین امر مصداق بارز تخلف نامبرده از وظایف همسری و سوءرفتار وی میباشد اینجانب در تاریخ 93/5/18 دادخواست طلاق به شماره بایگانی --- در همین شعبه مطرح کردم که در روز رسیدگی همسر بنده در حضور دادگاه بازیرکی اعلام نموده که حاضر به تمکین هستم به همین اساس جهت حفظ بنیان خانوادم دادخواست خود را به شرط اینکه همسرم به منزل مشترک برگردد استرداد کردم که متاسفانه بعد از مدتی متوجه شدم ایشان جهت اطاله دادرسی و اذیت و آزار بنده این موضو ع را مطرح کرده اند و حتی هیچ گونه نیتی در بازگشت به منزل مشترک نداشته اند که این هم دلیل دیگری از تخلف همسرم از وظائف همسری و سوء رفتار وی میباشد و همسر بنده در تاریخ اردیبهشت ماه 94 یک اظهارنامه مبنی بر بازگشت برای اینجانب ارسال کردند که بنده هم با ارسال اظهارنامه ای منزل مشترک را معرفی کردم ولی ایشان بازهم با بهانه جوئی های مختلف که این منزل در شان و منزلت خانوادگی من نیست سعی در اطاله دادرسی داشتند از این رو شعبه دوم حقوقی خانواده دستور کارشناسی منزل مشترک را صادر کرد که نظریه کارشناسی نیز ضمیمه لایحه میباشد که در نهایت امر قاضی محترم شعبه منزل مشترک تایید کردند و همسر بنده را مکلّف به تمکین کردند ولی متاسفانه بازهم نامبرده صراحتآً در نظریه کارشناسی اعلام کردند که حاضر به تمکین نیستند که این هم دلیل دیگری برای تخلف از وظائف همسری و سوءرفتار نامبرده می‌باشد با توجه به اینکه نامبرده در این مدت 2 سال بدون هیچ عذر موجه و قانونی منزل را ترک کرده و بنده و دخترم برای ادامه زندگی دچار مشکلات فراوانی شده ایم و تخلف ایشان از وظائف همسری و سوءرفتارشان کاملآً مشهود میباشد و با توجه به اینکه مهریه همسرم را طبق حکم قطعی دادگاه تجدید نظر به شماره بایگانی --- به ایشان پرداخت نموده ام را اجرت المثل ایام زوجیت نیز در شعبه چهارم خانواده از سوی نامبرده مطرح و حکم دادگاه بر اساس دادنامه شماره --- به ایشان پرداخت خواهم کرد و با توجه به اینکه دخترم از حضانت خارج گردیده و برای ادامه زندگی بنده را انتخاب نموده است که صورت جلسه های کلانتری گواه این ادعای بنده میباشد که پیوست لایحه میباشد در خصوص جهیزیه بنده تمام و کمال وسایل ایشان را طبق سیاهه موجود آمادگی تحویل دارم حال با عنایت به موارد فوق و بروز عسر وحرج شدید اینجانب در زندگی به جهت سوءرفتار های فوق از ناحیه زوجه تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش طبق ماده 1132 قانون مدنی مورد استدعاست در جلسه دادرسی 94/5/12 خواهان حضور داشته است خوانده و وکیل وی حضور نداشته اند خواهان گفته است من و همسرم با هم توافق نداریم از تیر ماه سال 92 همسرم منزل را ترک کرده و نیامده است تمکین داده ام تمکین نکرده است نیامده خانه تهیه کردم تقاضای صدور حکم طلاق دارم دختر 12 ساله ام نزد خودم می‌باشد ایشان مهریه اش را گرفته است حکم اجرت المثل صادر شده که دادنامه پیوست است حاضرم جهیزیه ایشان را هم بدهم. دادگاه قرار ارجاع امر بداوری صادر نموده است زوج داور خود را در برگ 34 پرونده معرفی کرده است در برگ 39 پرونده نظریه داور زوج اعلام شده است در تاریخ 94/5/25 چون زوجه داور خودرا معرفی نکرده است دادگاه برای داور تعیین نموده است و حق الزحمه داور زوجه را دادگاه به عهده خواهان (زوج) محول نموده است که نظریه داور انتخابی در برگ 41 پرونده اعلام گردیده است. دادگاه در تاریخ 94/6/7 با بررسی اوراق پرونده شرح رای 937 - 57 ضمن مقدمه ای که در خصوص موضوع دادخواست زوج به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش و جری دادرسی و لایحه زوج عدم موافقت زوجه با طلاق و ارجاع امر بداوری و عدم توفیق داوران در اصلاح ذات البین و اصرار زوج بر طلاق در رای درج گردیده است دادگاه مستندآً به ماده 1133 قانون مدنی و 1145 قانون مرقوم با صدور گواهی عدم امکان سازش زوج را مجاز دانسته است که با مراجعه به یکی از محاضر رسمی طلاق همسرش را به طلاق رجعی مطلقه نماید و متذکر گردیده است که قبل از اجرای صیغه طلاق و در صورت عدم پرداخت زوج مکلف است طبق دادنامه --- چهارم اجرت المثل زوجه به مبلغ هشتاد و پنج میلیون ریال و دادنامه --- شعبه هفتم مهریه زوجه را به تعداد چهار ده قطعه سکه تمام بهار آزادی پرداخت و جهیزیه زوجه را مسترد نماید و چون طبق دادنامه شماره --- شعبه دوم دادگاه اسلامشهر زوجه مذکور به تمکین محکوم نشده لذا نامبرده ناشزه محسوب و مستحق دریافت نفقه نمی‌باشد حضانت فرزند به عهده پدر است و مادر حق ملاقات فرزند را به مدت 24 ساعت در هفته را دارد رای صادر قابل تجدید نظر اعلام شده است از این رای آقای ی. ع. وکیل زوجه تجدید نظر خواهی نموده است موارد اعتراض او به رای این موارد است اولآً اینکه موکله جهت تست بارداری معرفی شده است تا وضعیت محل او روشن شود ثانیآً اینکه در خصوص بند الف شروط ضمن عقد نکاح موکله در حال بررسی و جمع آوری اطلاعات مالی زوج بوده استکه صورت آن را قبل از اتمام تست بارداری تقدیم دادگاه نماید که متاسفانه دادگاه قبل از انجام کلیه اقدامات لازم مبادرت به انشاء دادنامه نموده است پلاک ثبتی --- بخش --- متعلق به زوج که پیشتر در تاریخ 92/5/2 بازداشت گردیده است که کپی نامه بازداشتی آن پیوست است (برگ 49 پرونده) نظر به اینکه زوجه 500 عدد سکه را به عنوان مهریه به زوج به اکراه در دفتر خانه اسناد رسمی بذل نموده و 14 عدد از مهریه باقی مانده را زوج به زوجه پرداخت نموده عملآً تنها جائی که میتواند حافظ منافع زوجه باشد بند الف شروط عقد و نکاح می‌باشد لذا با عنایت به مطالب معروض اتخاذ تصمیم شایسته را از دادگاه تجدید نظر در خواست نموده است پس از تبادل لوایح و ارسال پرونده به دفتر کل محاکم تجدید نظر استان تهران پرونده به شعبه --- دادگاه تجدید نظر استان ارجاع شده است که هیات محترم شعبه در وقت فوق العاده مورخ 94/8/16 با بررسی اوراق پرونده به شرح دادنامه --- - مورخ 94/8/19 بدین شرح انشاءرای نموده‌اند «رای دادگاه »;: تجدید نظر خواهی خانم الهام س.الف. با وکالت آقای ی. ع. به طرفیت آقای علی ع.خ.ف. نسبت به دادنامه --- شعبه محترم --- دادگاه خانواده اسلامشهر که موجب آن و حسب دادخواست زوج گواهی عدم امکان سازش با پرداخت مهریه - اجرت المثل - صادر گردیده است و زوجه از جهت تنصیف مال معترض بوده و از طرف دیگر زوجه ضمت تقدیم دادخواست اجرت المثل مطالبه نموده که زوج محکوم شده است و با مطالبه اجرت المثل از طرف زوجه موضوع تنصیف مال منتفی است لذا اعتراض وارد نمی‌باشد زیرا رای براساس مقررات و موازین قانونی صادر شده ایرادی از حیث ماهوی یا شکلی به آن وارد نیست و استدلال محکمه محترم بدوی و نیز مستندات آن صحیح می‌باشد و تجدید نظر خواه دلیل یا دلایلی که موجبات نقض و یا بی اعتباری دادنامه را فراهم نماید ارائه نداده لذا بنا به مراتب دادگاه مستندآً به قسمت اخیر ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن رد اعتراض معترض دادنامه معترض عنه را عینا تایید می‌نماید از این رای اکنون وکیل زوجه فرجام خواهی کرده است که هنگام شور نتیجه فرجامی او با گزارش پرونده قرائت می‌شود.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای عبدالعلی ناصح عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای محمد دیو سالار دادیار دیوان عالی کشور اجمالآً مبنی بر نقض در خصوص دادنامه شماره --- فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای میدهد:

فرجام خواهی خانم الف.الف. س.الف. نسبت به دادنامه فرجام خواسته با وصف اینکه دادگاه محترم علیرغم اعتراض وکیل زوجه که در مورد شرط تنصیف دارائی که از حقوق قانونی زوجه محسوب میشود محاکم بدوی و تجدید نظر رسیدگی ننموده و در رای دادگاه محترم تجدید نظر آن دادگاه زوجه را با این استدلال که استفاده از این شرط در حالی که زوجه مطالبه اجرت المثل نموده است منتفی است مستحق این خواسته ندانسته با وصف اینکه شرط ضمن عقد نیز یکی از مبانی استحقاق زوجه به مطالبه حقوق ایام زوجیت طبق ماده 29 قانون آیین دادرسی مدنی شناخته شده است و این حق در عرض سایر حقوق مصرحه در ماده مرقوم می‌باشد استدلال دادگاه محترم مغایر با موازین قانونی تشخیص می‌گردد با استناد بند 2 ماده 371 و بند 90 ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی رای فرجام خواسته نقض و پرونده جهت رسیدگی مجدد به یکی دیگر از شعب محاکم تجدید نظر استان تهران ارجاع می‌گردد.

شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار و عضو معاون

عبدالعلی ناصح - عباسعلی علیزاده - سعیدعالم