اثر اقرار به وقوع وکالت ضمن عقد خارج لازم

تاریخ دادنامه قطعی: 1395/03/18
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: در صورتی که در وکالتنامه رسمی مبنی بر اعطای حق وکالت در طلاق به زوجه، طرفین درج کنند که ضمن عقد ضمن عقد خارج لازم، وکالت را منعقد کرده و حق عزل وکیل را ساقط کرده اند، این امر به منزله اقرار بر وقوع عقدی لازم به طور شفاهی بوده که معتبر و لازم الاجراست.

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه هشتم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/03/18 - 12 : 47 قاضی: مسعود کریم پورنطنزی قاضی: جعفر پوربدخشان قاضی: حسن عباسیان

خلاصه جریان پرونده

در تاریخ 94/6/7 خانم م. ر.پ. با وکالت آقای عبدالحسین فیروزیان حاجی به طرفیت آقای م. م. دادخواستی به خواسته الزام خوانده به طلاق با احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق تقدیم و توضیح داده که بر اساس وکالتنامه پیوستی موکل اقدام به تنفیذ اختیاراتی در خصوص مطلقه نمودن زوجه نموده است که با توجه به نظریه معاونت امور اجتماعی بهزیستی ادامه زندگی بین زوجین با در نظر داشتن یک فرزند امکانپذیر نمی‌باشد تلاش آن مرجع در مسیر صلح و سازش و تغییر روش زندگی مثمر ثمر نگردید لذا صدور حکم به شرح ستون خواسته مورد استدعاست 0 وکیل خواهان به ضمیمه دادخواست رونوشت سند ازدواج و تصویر وکالتنامه شماره 38677 مورخ 93/11/16 دفتر اسناد رسمی شماره 17 بابل را تقدیم نموده است 0 دادخواست مطروحه در شعبه دهم دادگاه خانواده شهرستان بابل ثبت و مورد رسیدگی قرار میگیرد جلسه اول دادرسی به تاریخ 94/8/6 با حضور وکیل خواهان و نیز خوانده تشکیل گردید در این جلسه وکیل خواهان اظهار داشت خواسته به شرح دادخواست تقدیمی و مدارک پیوست می‌باشد تقاضای طلاق موکله با احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق را دارم خوانده اظهار داشت من وکالت دادم برای ادامه زندگی مشترک. زنم را دوست دارم راضی به طلاق نیستم سپس دادگاه جهت برقراری صلح و سازش بین طرفین قرار ارجاع امر به داوری صادر نموده و زوجین هر یک داور خود را تعیین و معرفی کرده اند و موضوع داوری هم از طرف دادگاه به داوران تفهیم شد و داوران منتخب هر یک نظریه کتبی خود را که حاکی از عدم حصول سازش بین طرفین بوده تقدیم داشته اند 0 پزشکی قانونی شهرستان بابل نتیجه آزمایش بارداری از زوجه خواهان را منفی اعلام نموده است 0 سرانجام دادگاه در وقت فوق العاده با اعلام ختم دادرسی به موجب دادنامه شماره --- مورخ 94/9/8 پس از ذکر خواسته خواهان و اعلام احراز رابطه زوجیت بین طرفین دعوی با توجه به مفاد سند وکالت پیوست دادخواست و استماع اظهارات طرفین در جلسه دادرسی مورخ 94/8/6 و نظریه داوران دعوی خواهان را غیر وارد تشخیص داده است زیرا اولا - زوج راضی به طلاق نیست ثانیا - از شرایط ایجاد حق برای زوجه به درخواست طلاق حادث نشده است لذا حکم به رد دعوی خواهان صادر نموده است 0 پس از ابلاغ رای صادره وکیل زوجه نسبت به آن تجدیدنظرخواهی نموده و در لایحه تجدیدنظر توضیح داده که زوج طبق وکالتنامه رسمی پیوست پرونده به زوجه وکالت بلا عزل جهت مطلقه نمودن خود داده که با مراجعه به محاکم قضایی تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش نماید و زوجه هم به عنوان وکیلی که حق توکیل به غیر دارد اقدام به این امر نموده است و زوج با رضایت کامل این اختیار را به زوجه داده و زوجه با توجه به غیر قابل عزل بودن وکالت این امر را انجام داده است 0 پرونده پس از طی تشریفات قانونی در شعبه سیزدهم دادگاه تجدیدنظر استان مازندران ثبت و شعبه مرجوع الیه به موضوع رسیدگی و طی دادنامه شماره --- - 94/11/14 با استدلال اینکه از ناحیه تجدیدنظرخواه ایراد موجه و مدللی که قابل امعان نظر بوده و موجب گسیختن رای بدوی گردد به عمل نیامده و اعتراض معموله به نحوی نیست که به ارکان رای خدشه ای وارد سازد و با توجه به اینکه عقد وکالت از جمله عقود جایز می‌باشد و در عقد جائز موکل می‌تواند وکیل خود را عزل نماید مگر اینکه عقد وکالت ضمن عقد لازمی منعقد شود و موکل در ضمن عقد لازم حق عزل وکیل را از خود سلب نماید والا به صرف نوشتن جمله این وکالت بلا عزل است عقد جایز را به عقد لازم مبدل نمی کند و در پرونده امر نیز عقد وکالت در ضمن عقد لازمی منعقد نشده است با تمسک به اصل استصحاب حق عزل وکیل برای موکل باقیست اینکه تجدیدنظرخواه اعلام داشته که حاضر به طلاق همسرش نمی‌باشد به منزله عزل وکیل از وکالت در طلاق می‌باشد لذا با تلقی حکم به رد دعوی به حکم به بطلان دعوی ضمن رد تجدیدنظرخواهی مطروحه دادنامه تجدیدنظرخواسته را نتیجتا تایید نموده است 0 دادنامه مزبور در تاریخ 94/12/10 به زوجه ابلاغ شده و نامبرده بتوسط وکیل خود در تاریخ 94/12/16 با تقدیم دادخواست نسبت به آن فرجامخواهی نموده که پس از تبادل لوایح و وصول پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است دادخواست فرجامی و لایحه جوابیه به هنگام شور قرائت میگردد 0 هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای حسن عباسیان عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نمواه چنین رای میدهد:

رای شعبه

اعتراضات وکیل زوجه فرجامخواه نسبت به دادنامه شماره --- - 94 مورخ 1394/11/14 شعبه سیزدهم دادگاه تجدیدنظر استان مازندران که در جهت تایید دادنامه بدوی متضمن حکم به بطلان دعوی زوجه فرجامخواه به خواسته طلاق انشاء گردیده مآلا وارد بوده و دادنامه فرجامخواسته به لحاظ عدم انطباق آن با قانون مخدوش و در خور نقض می‌باشد زیرا زوجه فرجامخواه به شرح دادخواست نخستین و توضیحات بعدی وکیل ایشان در جلسه دادرسی با استناد به وکالتنامه رسمی شماره 38677 مورخ 93/11/16 دفتر اسناد رسمی شماره 17 بابل مفادا تجویز اعمال وکالت تفویضی از طرف زوج فرجامخوانده را جهت اجرای صیغه طلاق خواستار گردیده است مفاد وکالتنامه مذکور دلالت بر این دارد که زوج فرجامخوانده به زوجه فرجامخواه وکالت داده که تا از جانب او با رعایت شرایط مقرر و اختیارات تفویضی خود را مطلقه نماید و همانطوریکه زوج طبق ماده 1133 قانون مدنی علی الاطلاق اختیار دارد هر وقت که بخواهد زوجه اش را طلاق دهد قانونا می‌تواند با تعویض وکالت به غیر حتی به زوجه اش این حق خود را توسط وکیل خود اعمال نماید بنابراین تفویض وکالت از طرف زوج به زوجه جهت اجرای صیغه طلاق و مطلقه نمودن زوجه اش از جانب او مغایرتی با موازین شرعی و قانونی ندارد مضافا به اینکه مندرجات وکالتنامه مدرکیه ابرازی دلالت بر این دارد که زوج فرجامخوانده ضمن عقد خارج لازم که حسب الاقرار فیمابین او و زوجه به عنوان وکیلش به طور شفاهی منعقد گردیده مفادا حق عزل وکیل را به مدت پنجاه سال از خود سلب و وکالت تفویضی و وکیل انتخابی خود را بلا عزل اعلام داشته است و چون اسقاط حق عزل وکیل و بلا عزل بودن وکالت تفویضی ضمن عقد خارج لازم شرط شده و زوج فرجامخوانده بر وقوع شفاهی عقد خارج لازم متضمن این شرط در ضمن وکالتنامه تنظیمی مدرکیه که یک سند رسمی محسوب بوده اقرار نموده است لذا قانونا ماخوذ به این اقرار خود بوده و در نتیجه در مدت معینه به جهت اسقاط حق عزل وکیل در ضمن عقد خارج لازم حق عزل وکیل انتخابی خود را از وکالت تفویضی ندارد و مآلا زوجه فرجامخواه حق دارد که با اذن دادگاه نسبت به اعمال وکالت تفویضی جهت اجرای صیغه طلاق و مطلقه نمودن خود با رعایت شرایط مقرر در وکالتنامه اقدام نماید از این رو استنباط و تشخیص دادگاه در قابل عزل بودن وکیل (زوجه فرجامخواه) از وکالت تفویضی و اقدام زوج به عزل وکیل خود صائب و موجه نبوده و بدین لحاظ دادنامه فرجامخواسته که بدون توجه بمراتب مرقوم در فوق انشاء گردیده به لحاظ عدم انطباق آن با قانون واجد ایراد قانونی بوده و قابلیت ابرام را ندارد فلذا مستندا به بند 2 ماده 371 و بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض دادنامه فرجام خواسته رسیدگی مجدد به شعبه همعرض دادگاه محترم صادر کننده رای منقوض ارجاع میگردد تا با توجه به استدلال مرقوم در فوق نسبت به صدور رای مقتضی اقدام نماید.

رئیس شعبه هشتم دیوانعالی کشور: حسن عباسیان مستشار:مسعود کریمپور نطنزی عضو معاون:جعفرپور بدخشان