شماره پرونده: ه- ع/ 0000904 شماره دادنامه: 140109970906000192 تاریخ: 07/04/1401
شاکی: آقای نوراله امیدی فرزند فیض اله با وکالت آقای محمود شکرپور وکیل دادگستری
طرف شکایت: 1- کمیسیون ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری مستقر در ایلام 2- اداره کل راه و شهرسازی استان ایلام
موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبه کمیسیون ماده 5 که متضمن حذف گذر 16 متری (کلهر) در ضلع جنوبی ملک خواهان و تغییر کاربری گذر مذکور میباشد
شاکی دادخواستی به طرفیت 1- کمیسیون ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری مستقر در ایلام 2- اداره کل راه و شهرسازی استان ایلام به خواسته ابطال مصوبه کمیسیون ماده 5 که متضمن حذف گذر 16 متری (کلهر) در ضلع جنوبی ملک خواهان و تغییر کاربری گذر مذکور میباشد به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
صورت جلسه بررسی مرحله نهایی طرح تفصیلی شهر ایوان مورخ 14/7/1392 توسط کمیسیون ماده پنج شهر ایوان است که متن آن از این قرار است. کمیسیون ماده پنج شهر ایوان جهت بررسی مرحله نهایی طرح تفصیلی شهر ایوان راس ساعت 5 بعدازظهر مورخ 14/7/1392 در محل سالن جلسات معاونت عمرانی استانداری ایلام برگزار گردید پس از خیر مقدم توسط مقامات مسئول مربوطه در خصوص روند طرح، مشاور طرح توضیحاتی در خصوص طرح ارائه و پس از بحث و بررسی توسط اعضاء با کلیات طرح موافقت به عمل آمد و صورت جلسه مورخ 3/12/1393 کمیسیون مذکور در مورد درخواست بررسی و تعیین تکلیف مغایرت بوجود آمده بین طرح تفصیلی و طرح جامع در خصوص گذر 12 متری کلهر به شهرداری اعلام شده با رعایت حقوق مکتسبه مالکین توسط شهرداری، طرح تفصیلی ملاک عمل قرار گیرد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
وکیل شاکی اظهار داشته موکل مالک یک واحد ساختمانی مسکونی با حدود اربعه مشخص در محل شهرستان ایوان میباشد که در زمان احداث بنا و تحصیل پروانه ساختمان از شهرداری بنا بر وضعیت موجود و مطابق طرح های عمرانی شهری (طرح جامع و طرح تفصیلی شهرستان ایوان موقعیت ملک از ضلع جنوب به گذر 16 متری (خیابان کلهر) تعریف و پروانه برای آن صادر و بر همین اساس با توجه به اینکه مراجع خدمات رسانی شهری از قبیل شرکت های آب و فاضلاب، گاز، برق، مخابرات خطوط اصلی آب و برق و گاز و تلفن را در این گذر جانمایی و نصب نموده بودند موکل نیز مبادرت به ساخت بنا نموده و در آن ساکن شده است تا اینکه در سال 1392 شهرداری به وی اعلام نموده که خیابان کلهر حسب تصمیم کمیسیون ماده 5 از طرح های عمرانی شهری حذف و کاربری آن به مسکونی تغییر یافته است که در این مدت علی رغم مراجعات به ادارات ذیصلاح مثمرثمر نبوده و از ارائه مصوبه کمیسیون نیز امتناع می ورزند در حال حاضر اشخاص ثالث قصد ساخت و ساز در محل خیابان را دارند که سبب اخلال در حقوق مکتسبه موکل و ورود ضرر غیرقابل جبران به وی میگردد لذا تقاضای صدور دستور موقت و حکم به ورود شکایت دارد و حذف گذر مانع انتفاع از حقوق مکتسبه و خلاف مقررات اصول 40 و 170 قانون اساسی و مواد 40 و 97 قانون مدنی و بند (1) ماده قانونی شهرداری خواهد بود.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل راه و شهرسازی استان ایلام به موجب لایحه شماره 6831/1401 مورخ 20/2/1401 به طور خلاصه توضیح داده است که:
1- مدافعات اداره کل شهرسازی
اولاً این اداره در کمیسیون ماده 5 قانون شورای عالی معماری و شهرسازی تنها دارای یک رای میباشد لذا دعوی متوجه این اداره نیست درخواست قرار رد شکایت دارد.
2- طبق بررسی به عمل آمده معلوم نیست شهرداری ایوان بر چه اساس و مبنایی در تاریخ 30/9/1379 برای زمین قولنامه ای شاکی بدون سند ثبتی در آن زمان پروانه با گذربندی دو بر یک خیابان 8 متری و یک خیابان 16 متری قبل از تهیه طرح جامع و تفصیلی شهر صادر نموده است، قبل طرح جامع و تفصیلی، طرح هادی ملاک عمل بوده که متولی آن دفتر فنی استانداری ایلام بوده، در طرح جامع و تفصیلی خیابان 16 متری که در پروانه شاکی قید شده وجود خارجی نداشته و بنا به تشخیص و صلاح مشاور با در نظر گرفتن ضوابط شهرسازی و معماری خیابان 16 متری به مسکونی تبدیل و برای همجواران پروانه مسکونی صادر شده که با توجه به مغایرت موجود بین پروانه شاکی و همجواران موضوع به کمیسیون ماده 5 ارجاع شده که اعضاء کمیسیون به شهرداری اعلام نموده ملاک عمل طرح تفصیلی مصوب با رعایت حقوق مکتسبه با مالکین میباشد و اقدام کمیسیون در راستای نفع عمومی و وظایف قانونی بوده و تخطی و تخلفی از وظایف قانونی صورت نگرفته است.
2- کمیسیون ماده 5 شورای عالی معماری و شهرسازی
علی رغم جستجو در سامانه ساجد پاسخی از کمیسیون مذکور ملاحظه نگردید.
نظریه تهیه کننده گزارش:
نظر به اینکه خواسته شاکی مبنی بر ابطال مصوبه کمیسیون ماده 5 شورای عالی معماری و شهرسازی مبنی بر حذف خیابان 16 متری در ضلع جنوب ملک خود قطع نظر از اینکه زمین وی قولنامه ای و از ابتداء فاقد سند ثبتی بوده یا نه؟ و پروانه صادره از شهرداری قبل از طرح جامع و تفصیلی شهر صادر شده یا پس از آن؟ در زمان صدور پروانه خیابان 16 متری مطابق طرح تفصیلی در ضلع جنوب ملک شاکی وجود داشته یا خیر و همچنین قطع نظر از اینکه اقدامات کمیسیون مطابق قانون میباشد یا خیر؟ و اینکه در شرایط فعلی که برای اشخاص در گذر مذکور پروانه ساختمانی صادر و احداث بنا شده است امکان حذف گذر وجود دارد یا خیر؟
نظر به اینکه درخواست شاکی ابطال مورد اعتراض جهت جلوگیری از ورود ضرر به ملک خود میباشد، مغایرتی با قانون و یا شرع و خروج از اختیار مصوب اعلام نگردیده است. و وصول پاسخ به سوالات فوق مستلزم رسیدگی در شعبه دیوان میباشد لذا قابل طرح در هیات عمومی ایوان عدالت اداری به جهات یاد شده نمیباشد.
اگر نظر هیات به قابل طرح بودن آن باشد. نظر به اینکه شهرداری در تاریخ 30/9/1378 برای زمین قولنامه ای شاکی و بدون سند در آن زمان پروانه با گذربندی دوبر یک خیابان 8 متری و یک خیابان 16 متری که معلوم نیست بر چه مبنا و قبل از تهیه طرح جامع و تفصیلی شهر صادر نموده است. قبل از طرح جامع و تفصیلی طرح هادی ملاک بوده که متولی آن دفتر فنی استانداری ایلام میباشد. در سنوات بعد طرح جامع و سپس طرح تفصیلی توسط مشاور ذیصلاح بر اساس صلاحدید و تشخیص مشاور با در نظر گرفتن ضوابط شهرسازی و معماری خیابان 16 متری قید شده در پروانهِ شاکی، که وجود خارجی نداشته فقط در پروانه قید شده است تبدیل به کاربری مسکونی شده است و بعداً شهرداری در همان خیابان مورد ادعا که توسط مشاور به مسکونی تبدیل شده برای همجواران پروانه مسکونی صادر نموده است. شهرداری جهت تعیین تکلیف مشکلی که خود باعث و بانی آن بوده موضوع را به کمیسیون ماده 5 ارجاع مینماید و اعضاء کمیسیون وفق مقررات و ضوابط شهرسازی در این خصوص ملاک را طرح تفصیلی مصوب شورای عالی معماری و شهرسازی ایوان با رعایت حقوق مکتسبه قرار داده است.
طبق ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مصوب 22/12/1359 وظیفه بررسی و تصویب طرح هادی تفصیلی شهری بر عهده کمیسیون نهاده شده و در ما نحن فیه با بررسی سایر جوانب امر در راستای وظایف ذاتی و قانونی اقدام به صدور نظریه در مورد ملک متنازع قید نموده است و تخطی و تخلفی از وظایف قانونی صورت نگرفته است و مغایرتی با قانون نداشته و خارج از اختیار نمیباشد و قابلیت ابطال ندارد./ط
تهیه کننده گزارش:
علی رسالتی
پرونده شماره ه- ع 0000904 مبنی بر درخواست ابطال مصوبه کمیسیون ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایلام در جلسه مورخ 5/4/1401 هیات تخصصی اراضی، شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرار گرفته و اعضاء هیات به اتفاق آراء به شرح ذیل به صدور رای مبادرت نمودند:
رای هیات تخصصی اراضی، شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
بر اساس بند (3) ماده (1) قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن به وزارت مسکن و شهرسازی و تعیین وظائف آن مصوب سال 1353 طرح تفصیلی عبارت از طرحی است که بر اساس معیارها و ضوابط کلی طرح جامع شهر نحوه استفاده از زمینهای شهری در سطح محلات مختلف شهر و موقعیت و مساحت دقیق زمین برای هر یک از آنها و وضع دقیق و تفصیلی شبکه عبور و مرور و میزان تراکم جمعیت و تراکم ساختمانی در واحدهای شهری و اولویتهای مربوط به مناطق بهسازی و نوسازی و توسعه و حل مشکلات شهری و موقعیت کلیه عوامل مختلف شهری در آن تعیین میشود و به موجب ماده (5) قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران اصلاحی سال 1389 بررسی و تصویب طرحهای تفصیلی شهری و تغییرات آنها در هراستان به وسیله کمیسیونی به ریاست استاندار (ودر غیاب وی معاون عمرانی استانداری) و با عضویت شهردار و نمایندگان وزارت راه و شهرسازی، وزارت جهاد کشاورزی و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی و همچنین رئیس شورای اسلامی شهر ذیربط و نماینده سازمان نظام مهندسی استان (با تخصص معماری یا شهرسازی) بدون حق رای انجام میشود، بنابراین تصمیمگیری در خصوص معابر و گذرها در حیطه صلاحیت کمیسیون ماده 5 قانون مذکور قرار داشته و مغایر با قانون تشخیص نگردید لذا مصوبه معترض عنه قابل ابطال نبوده و مستند به بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 رای به رد شکایت صادر میشود. این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور، از سوی رئیس دیوان یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض است.
حمیدرضا شریعتفر
رئیس هیات تخصصی اراضی، شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
دیوان عدالت اداری