تأثیر محکومیت کیفری انتقال دهنده چک بر حقوق ثالث

تاریخ دادنامه قطعی: 1394/02/02
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: سرقت چک توسط انتقال دهنده تاثیری در حقوق دارنده ثالث ندارد اما صادرکننده حق رجوع به انتقال دهنده را از حیث ضرر و زیان وارده دارد.

در خصوص دعوی آقای ر. ص. فرزند غ. با وکالت آقای ن. د. به طرفیت آقای ع.ص. فرزند الف. به خواسته مطالبه وجه چهار فقره چک به شماره‌های 1 - 902006/669217 - 1391/11/07 ؛ 2 - 902006/669250 - 1391/12/20 ؛ 3 - 902006/669248 - 1391/10/03 ؛ 4 - 1034/653696 - 1391/10/28 جمعا به مبلغ 157/000/000 ریال و خسارات دادرسی و خسارت تاخیر تادیه؛ با عنایت به مفاد دادخواست تقدیمی و استماع اظهارات متداعیین و مستندات دعوی، نظر به اینکه بقاء اصل چک‌ها و صدور گواهینامه عدم پرداخت آن‌ها به نام خواهان دلالت بر اشتغال ذمه خوانده دارد و با توجه به اینکه در مانحن فیه از جانب خوانده دلیل موثر و مقتضی در نفی استحقاق خواهان در استفاده از چک‌های مبحوث عنه ارایه داده نشده است و محتویات پرونده به‌ هیچ ‌وجه حکایت از برائت ذمه خوانده دارد [به نظر می‌رسد ندارد درست است]؛ دعوی مطروحه را به نظر ثابت تشخیص داده لهذا بنا به مراتب فوق و سائر قرائن و اوضاع‌ و احوال موجود به استناد مواد 198 و 303 تبصره 2 ماده 515 ؛ 519 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه‌های عمومی و انقلاب و مواد 310 ؛ 314 قانون تجارت و ماده واحده قانون الحاق یک تبصره به ماده 2 قانون اصلاح موادی از قانون صدور چک مصوب 1375/02/12 و قانون استفساریه تبصره الحاقی به ماده 2 قانون اصلاح موادی از قانون صدور چک مصوب 1376/03/10 مجمع تشخیص مصلحت نظام حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ 157/000/000 ریال بابت اصل خواسته و 8/206/000 ریال بابت خسارات دادرسی و حق‌الوکاله وکیل برابر تعرفه و پرداخت خسارت تاخیر تادیه از تاریخ صدور چک‌های موصوف بر اساس شاخص قیمت سالانه بانک مرکزی ایران تا زمان پرداخت دین در حق خواهان صادر و اعلام می‌نماید. رای صادره ظرف مهلت بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه محترم تجدیدنظر استان تهران می‌باشد.

رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران - احمدوند

آقای ع. ص.م.ت. با وکالت آقای م.الف. م. به طرفیت آقای ر. ص. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 1392/02/30 شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران تجدیدنظرخواهی کرده است. بر اساس دادنامه یاد شده تجدیدنظرخواه به پرداخت مبلغ 157/000/000 ریال بابت وجه چهار فقره چک به شماره‌های 902006/669217 ، 902006/669250 ، 902006/669248 و 1034/653696 با احتساب خسارات تاخیر تادیه و دادرسی در حق تجدیدنظر خوانده محکوم گردیده است. خلاصه اعتراضات تجدیدنظرخواه این است که برابر صورت‌جلسه تنظیمی که به امضا شهود رسیده است چک‌های موضوع دعوی از ناحیه آقای ح.ش. مورد سوء استفاده قرار گرفته است و نامبرده اقرار به سرقت چک‌ها کرده و متعهد شده است چک‌ها را که به اشخاص ثالث واگذار نموده از آن‌ها مسترد نماید، لیکن وی به تعهد خود عمل نکرده است و چک‌های مذکور که به تجدیدنظر خوانده داده پس نگرفته است و تقاضای نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته را کرده است. دادگاه با بررسی محتویات و مستندات پرونده و مطالعه لوایح ابرازی از ناحیه طرفین نظر به اینکه اولا صورت‌جلسه پیوست دادخواست تجدیدنظر دلالتی بر اینکه آقای ح.ش. چک‌های موضوع دعوی را سرقت کرده باشد ندارد صرفا بیانگر تعهد نامبرده به جمع‌آوری تعدادی چک از دست اشخاص ثالث است. ثانیا: تجدیدنظر خوانده مدعی است که چک‌های موضوع دعوی را مستقیما از تجدیدنظرخواه اخذ کرده است و نامبرده دلیلی که نشان دهد چک‌های مذکور را به ح.ش. داده است و وی آن‌ها را به تجدیدنظر خوانده واگذار کرده ارایه نداده است و علی فرض درست بودن این ادعا چون تجدیدنظر خوانده شخص ثالث بوده و دارنده با حسن نیت محسوب می‌شود و چک‌های مورد ترافع به طریق صحیح و قانونی به وی واگذار گردیده استحقاق مطالبه وجه آن‌ها را دارد و چگونگی رابطه دارنده با صادرکننده چک‌ها موثر در رابطه انتقال گیرنده با صادرکننده نمی‌باشد و در هرصورت صادرکننده حق مراجعه و اقامه دعوی علیه انتقال‌دهنده چک‌ها را دارد. بنا به مراتب مذکور تجدیدنظرخواهی غیر وارد تشخیص داده می‌شود و به تجویز ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه تجدیدنظر خواسته تایید می‌گردد. این رای قطعی است.

رئیس و مستشار شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران

مجتبی نورزاد - علیرضا صداقتی

رای دادگاه

در خصوص درخواست اعاده دادرسی آقای ع.ص با وکالت آقای م.الف. م. به طرفیت آقای ر. ص. نسبت به دادنامه قطعی شماره 548 مورخ 1392/06/27 صادره از این شعبه که به ‌موجب آن با این استدلال که دلیلی بر اثبات تحصیل چک‌های موضوع دعوی از طریق سرقت توسط آقای ح.ش. ارایه نگردیده لذا تجدیدنظرخواهی از رای شماره --- مورخ 1392/02/30 شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران مشعر بر محکومیت مستدعی اعاده دادرسی به پرداخت مبلغ 157/000/000 ریال وجه چهار فقره چک با احتساب خسارات دادرسی و تاخیر و تادیه غیر وارد تشخیص و دادنامه تجدیدنظرخواسته تایید گردیده است. با بررسی اوراق و محتویات پرونده و مشاوره، اگر چه مستدعی اعاده دادرسی رای محکومیت کیفری قطعی آقای ش. به اتهام خیانت ‌در امانت تعدادی از چک‌ها از جمله چک‌های موضوع دعوی به شماره 682 مورخ 1393/07/05 شعبه --- چهاردانگه و 1295 مورخ 1393/09/26 شعبه --- تجدیدنظر استان تهران را ارایه نموده است لیکن همانطور که در ذیل رای صادره از این شعبه قید شده است بزه ارتکابی انتقال‌دهنده تاثیری در حقوق دارنده چک‌ها (ثالث) ندارد و صادرکننده حق رجوع به خائن از حیث ضرر و زیان وارده دارد. النهایه درخواست مطروحه با هیچ‌ یک از جهات مندرج در ماده 426 قانون آیین دادرسی مدنی تطابق ندارد. لذا به استناد ماده 435 قانون مرقوم قرار رد درخواست اعاده دادرسی صادر و اعلام می‌گردد. این رای قطعی است.

رئیس و مستشار شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران

مجتبی نورزاد - سید صادق نبوی لاریمی