شرط بطلان قرارداد در فرض خیار شرط بدون مدت

خلاصه متن: برای دسترسی به تمام قسمت‌ها، لطفاً وارد شوید یا ثبت‌نام کنید .

تاریخ دادنامه قطعی: 1395/03/05
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: در صورتی که زمانی برای اعمال خیار فسخ در قرارداد مشخص نشده باشد ولی از متن شرط و قرارداد احراز شود که قصد طرفین جعل خیار بدون مدت نبوده بلکه هدف صرفا ایجاد التزام بیشتر به قرارداد بوده، شرط صحیح تلقی می‌شود و ادعای بطلان به دلیل مذکور قابل پذیرش نیست.

رای دادگاه بدوی

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/04/30

رای دادگاه

در خصوص دادخواست تقدیمی آقای م. د. و الف. ک.م. با وکالت آقای الف. ح. و ن. ع.و.ن. به طرفیت آقای الف. الف.ر. با وکالت آقای ج. ت.ز. به خواسته الزام خوانده به ایفای تعهدات قراردادی مبنی بر تخلیه و تحویل دو دهنه مغازه موضوع مشارکت در ساخت و اخذ مفاصا حساب دارایی و شهرداری، بیمه تامین اجتماعی و انشعاب آب، برق و گاز تا تاریخ تحویل موضوع مشارکت در ساخت با احتساب کلیه خسارات دادرسی مقوم به پنجاه و یک میلیون ریال و دادخواست متقابل آقای الف. الف.ر. با وکالت آقای ج. ت.ز. به طرفیت آقایان م. د. و الف. ک.م. با وکالت آقایان الف. ح. و ن. ع.و.ن. به خواسته اعلام بطلان قرارداد مشارکت شماره 6848 مورخ 92/12/23 مقوم به پنجاه میلیون ریال با احتساب خسارات دادرسی. وکلاء خواهان‌های دعوی اصلی در تشریح خواسته موکلین اظهار داشتند: موکلین به موجب قرارداد مشارکت در ساخت مورخ 92/12/23 عهده دار ساخت و ساز در پلاک ثبتی --- بخش --- تهران متعلق به خوانده شدند و لیکن خوانده که به موجب بند 2 - 1 و 3 - 1 ماده 6 قرارداد مشارکت و متممم آن بایستی ملک را تا مورخ 93/1/31 در اختیار سازندگان قرار می داد که با وصف انقضاء مهلت از تحویل دو دهنه مغازه و از مفاصا حسابهای مربوطه تا تاریخ تحویل خودداری نموده و مستدعی صدور حکم به شرح ستون خواسته بودند. وکیل خواهان دعوی طاری در تشریح خواسته موکل خود اظهار داشته: مطابق یکی از بندهای قرارداد مشارکت مورخ 92/12/23 طرفین مقرر داشته اند: « چنانچه هر یک از طرفین نظر به فسخ قرارداد داشته باشند به عنوان ضرر و زیان مبلغ سیصد میلیون تومان بدون هیچ گونه عذر و بهانه ای باید به طرف مقابل بپردازد »; یعنی در واقع برای هر یک از طرفین خیار شرط پیش بینی شده است و خیار شرط مذکور فاقد مدت می‌باشد و با این وصف موجب تزلزل قرارداد می‌گردد. وفق مواد 401 و 456 قانون مدنی عقد باطل است. دادگاه با توجه به محتویات پرونده علی الخصوص تصویر مصدق قرارداد مشارکت مورخ 92/12/23 و متمم مورخ 93/3/10 و مندرجات ظهر قرارداد مشارکت در مورخ 93/2/21 مربوط به دریافت قسمتی از بلاعوض متعلق به مالک و هر چند در عبارت عنوان شده از سوی وکیل خواهان دعوی طاری که قسمتی از قرارداد مشارکت در ساخت می‌باشد زمانی برای اعمال خیار فسخ مشخص نشده و لیکن از سیاق قرارداد مشارکت و توافقات بعدی که طرفین مکتوب نمودند و همچنین متن عبارت مذکور به روشنی برمی آید که قصد طرفین جعل خیار بدون مدت نبوده بلکه هدف صرفا ایجاد التزام بیشتر به قرارداد بوده و هر چند در خود عبارت زمان شروع و پایان خیار مشخص نشده و لیکن زمان شروع خیار به زمان انعقاد عقد و زمان پایان آن به تاریخ تحویل ملک به سازندگان جهت ساخت و ساز ( 1393/01/31 ) قابل انطباق بوده و قصد طرفین به هیچ عنوان این امر نبوده که در هر مرحله از ساخت و ساز هر یک از طرفین حق بهم زدن قرارداد را دارند و اگر هم قصد فسخ قراردادی در بین باشد به همان مراحل اولیه قرارداد مشارکت برمی گردد. در نتیجه ادعای بطلان به عمل آمده از سوی وکیل خواهان دعوی طاری موجه به نظر نمی رسد و از طرف دیگر مطابق قسمت تعهدات مالک در قرارداد مشارکت خواهان دعوی طاری (آقای الف. الف.ر.) موظف بوده که آخر فروردین ماه 1393 ملک موضوع قرارداد را در قبال دریافت مبلغ بلاعوض به سازندگان تحویل نماید و مطابق صفحه دوم قرارداد مشارکت پرداخت کلیه بدهیهای دارای بیمه و شهرداری و قبوض آب، برق و گاز بر عهده مالک بوده و مطابق قرارداد مشارکت و متمم آن شرط دیگری جهت تحویل ملک به سازندگان پیش بینی نشده. در نتیجه دادگاه مستندا به مواد 10 ، 219 ، 220 ، 401 و 1257 قانون مدنی و مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن صدور حکم بر بطلان دعوی خواهان طاری (الف. الف.ر.) دعوی اصلی را وارد دانسته و حکم بر محکومیت خوانده دعوی اصلی (الف. الف.ر.) به تحویل مغازه های ملک موضوع قرارداد مشارکت یاد شده به خواهان‌های دعوی اصلی در قبال دریافت مبلغ سیصد و پنجاه میلیون ریال بابت الباقی مبلغ بلاعوض و پرداخت و تصفیه دیون قبل از زمان تحویل به ادارات دارایی و شهرداری و بیمه و پرداخت قبوض آب، برق و گاز در زمان مذکور و همچنین پرداخت هزینه دادرسی و حق الوکاله مطابق تعرفه در حق خواهان‌ها صادر و اعلام می دارد. رای صادره حضوری است و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم محترم تجدیدنظر استان تهران می‌باشد.

دادرس شعبه --- دادگاه حقوقی تهراننقی مدانلو

رای دادگاه تجدیدنظر استان

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1395/03/05

رای دادگاه

در خصوص تجدیدنظرخواهی آقای الف. الف.ر. با وکالت آقای ج. ت.ز. به طرفیت تجدیدنظرخواندگان آقایان: م. د. و الف. کریمی موریانی با وکالت آقایان الف. ح. و ن. ع.و.ن. از دادنامه شماره --- مورخ 1394/04/30 شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب آن حکم به بطلان دعوی تقابل آقای الف. الف.ر. و محکومیت وی به تحویل مغاره های ملک موضوع قرارداد مشارکت در قبال دریافت مبلغ سیصدوپنجاه میلیون ریال بابت الباقی مبلغ بلاعوض و پرداخت و تسویه دیون قبل از زمان تحویل به ادارات دارایی و شهرداری و بیمه و پرداخت قبوض آب، برق، وگاز و همچنین خسارات دادرسی صادر شده است دادگاه با التفات به محتویات پرونده و مفاد لایحه ضمیمه دادخواست تسلیمی تجدیدنظرخواه و پاسخ آن چون در این مرحله از رسیدگی از سوی تجدیدنظرخواه/خواهان‌ها ایراد و اعتراض موثر و مدللی که گسیختن دادنامه تجدیدنظرخواسته را ایجاب نماید اقامه نگردیده است وانگهی تجدیدنظرخواهی مطروح با هیچ یک از شقوق موضوع مقررات ماده 348 از قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی انطباق ندارد/ نداشته و مضافا به اینکه اصل بر صحت و لزوم عقود و قراردادها می‌باشد و تجدیدنظرخواه دلیل موجه و متقنی مبنی بر تحویل مغازه ها در زمان مقرر و انجام تعهدات قراردادی خود ارایه و ابراز ننموده است و دعوی تقابل تجدیدنظرخواه مبنی بر اعلان بطلان قرارداد مشارکت شماره 6848 مورخ 1392/12/23 نیز موجه و قانونی نمی‌باشد زیرا که هرچند در متن قرارداد مذکور نسبت به فسخ قرارداد تاریخ دقیق مشخص نشده است اما با توجه به تاریخ انعقاد قرارداد و همچنین پایان آن مورخ 1393/01/31 معلوم و مشخص می‌باشد لذا با استناد به مقررات مذکور و مقررات ماده 358 از همان قانون ضمن رد تجدیدنظرخواهی مطروح دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید می‌نماید. این رای قطعی است.

شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار و مستشار

رسول امیری - سلیمان حیدری حویق

منبع