بسمه تعالی
هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی
شماره پرونده: ه- ع/0101941 شماره سیلور: ه- ت/ 0100023
شماره دادنامه سیلور: 1402313900000062449 تاریخ: 16/1/1402
شاکی: آقای عزیز ایزدیار
طرف شکایت: وزارت نیرو
موضوع شکایت و خواسته: ابطال قسمت آخر بند یک بخشنامه شماره 500/38199/95 مورخ 7/9/1395
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت نیرو به خواسته ابطال قسمت اخیر بند یک بخشنامه فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
پرداخت کمک های رفاهی به کارکنان و مدیران شرکت های تابعه صرفاً در محدوده تعیین شده در بخشنامه شماره 100/50/25076/95 مورخ 26/5/1395 و پس از پیش بینی منابع مالی مورد نیاز و مبادله موافقت نامه با سازمان برنامه و بودجه امکان پذیر میباشد. این پرداخت مشمول کسر حق بیمه نمی گردد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1- مطابق بند 5 ماده 2 قانون تامین اجتماعی، هرگونه وجوه و مزایای نقدی یا غیر نقدی مستمر را که در قبال کار به بیمه شده داده میشود را حقوق یا کارمزد محسوب نموده است و مطابق ماده 30 قانون مذکور کارفرمایان موظفند از کلیه وجوه و مزایای مذکور در بند 5 ماده 2 این قانون حق بیمه مقرر را کسر و با اضافه نمودن سهم خود به سازمان تامین اجتماعی پرداخت نماید.
2- بر اساس مواد 64 تا 70 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1396 نظام پرداخت حقوق کارمندان دستگاه های دولتی و اجرایی تعیین تکلیف شده است و در ماده 68 این قانون علاوه بر پرداخت های موضوع ماده 65 و تبصره های آن و ماده 66 که حقوق ثابت تلقی میگردد، فوق العاده های قابل پرداخت به کارمندان اعلام گردیده است. از جمله این فوق العاده ها «بدی آب و هوا، سختی کار و غیره میباشند.»
3- در ماده 41 ضوابط اجرایی قانون بودجه سال 1395 به موجب قانون بودجه، پرداخت کمک های رفاهی به کارکنان دولت مورد تصویب قانونگذار قرار گرفت و در سال های بعد نیز در ضوابط اجرایی قوانین بودجه تنفیذ گردید که بر اساس آن دستگاه های اجرایی مکلف به پرداخت پاداش و کمک های رفاهی به هر نوع و شکل از محل هرگونه اعتبارات مصوب مربوط، صرفاً در چارچوب ضوابط و دستورالعمل های مصوب گردیدند که طی بخشنامه شماره 596999 مورخ 14/4/1395 معاون وقت رئیس جمهور و رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و پرداخت کمک های رفاهی به کارکنان در سقف 65% مجموع مواد 65 قانون مدیریت خدمات کشوری (حقوق ثابت، تفاوت تطبیق حقوق) و فو قالعاده های موضوع ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری تلقی نموده لذا جزئی از حقوق تلقی میشوند و مشمول کسر حق میباشند.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل حقوقی وزارت نیرو به موجب لایحه شماره 450/50321/1401 مورخ 19/9/1401 به طور خلاصه توضیح داده است که:
در ماده 101 قانون مدیریت خدمات کشوری برخورداری کارمندان مشمول قانون تامین اجتماعی از مزایای قانون تامین اجتماعی به رعایت این قانون موکول شده که آخرین اراده قانونگذار در خصوص حقوق و مزایا و کسورات قانون کارمندان دولت میباشد و در ماده 106 و تبصره الحاقی آن تعیین تکلیف شده است. لیکن از آنها جواز کسر حق بیمه از رفاهیات مستقاد نمی گردد که رای شماره 1392 لغایت 1402 مورخ 20/9/1393 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص کسر کسورات بازنشستگی تعیین تکلیف نموده است.
پرونده کلاسه 0101941 مبنی بر «ابطال قسمت آخر بند یک بخشنامه شماره 500/38199/95 مورخ 7/9/1395 وزارت نیرو » در جلسه مورخ 21/12/1401 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق به شرح ذیل اقدام به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی
اولاً، مطابق ماده 101 قانون مدیریت خدمات کشوری مقرر شده است: «کلیه کارمندان دستگاههای اجرایی از لحاظ برخورداری از مزایای تامین اجتماعی نظیر بازنشستگی، ازکارافتادگی، فوت، بیکاری، درمان با رعایت این قانون مشمول قانون تامین اجتماعی میباشند...»
ثانیاً، مطابق ماده 106 قانون مذکور: «مبنای محاسبه کسور بازنشستگی و برای محاسبه حقوق بازنشستگی کارمندان مشمول این قانون حقوق ثابت به اضافه فوقالعادههای مستمر و فوقالعاده بند 10 ماده 68 این قانون میباشد.» که فوقالعادههای مستمر برابر تبصره ماده (76) عبارتند از: «فوقالعاده ایثارگری»، «فوقالعاده سختی کار و کار در محیطهای غیرمتعارف» و «فوقالعاده مشاغل تخصصی» و فوقالعاده بند 10 ماده 68 نیز «فوقالعاده ویژه» میباشد.
ثالثاً، به موجب دادنامه شماره 2310 مورخ 4/8/1400 هیات عمومی براین امر تاکید شده است که فوقالعادههای خارج از موارد مذکور در ماده 106 قانون مدیریت خدمات کشوری حتی اگر به صورت مستمر پرداخت شوند جزء مزایای مستمر و مشمول کسر حق بیمه محسوب نمیشوند.
بنابه مراتب فوق قسمت آخر بند یک بخشنامه شماره 500/38199/95 مورخ 7/9/1395 وزارت نیرو مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات نبوده و رای به رد شکایت صادر میگردد.
این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
فتح الله نعمتی
نائب رئیس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی