هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی
شماره پرونده: ه- ع/97/1019 شماره دادنامه: 9809970906010130 تاریخ: 29/4/98
شاکی: آقای محمد علی سلیمانی نژاد
طرف شکایت: سازمان تامین اجتماعی شهرستان مسجد سلیمان استان خوزستان
موضوع شکایت و خواسته: ابطال قسمت آخر بند 3 بخشنامه شماره 56 مستمریهای سازمان تامین اجتماعی
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان تامین اجتماعی شهرستان مسجد سلیمان به خواسته ابطال قسمت آخر بند 3 بخشنامه 56 مستمری ها به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
بند 3 بخشنامه مقرر می دارد: مستمری قابل پرداخت در اجرای این بخشنامه، معادل مستمری استحقاقی بیمه شده، « یعنی متناسب پرداخت حق بیمه » خواهد بود. اینگونه مستمری بگیران از شمول ماده 111 قانون تامین اجتماعی خارج میباشند.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: با توجه به اینکه سازمان تامین اجتماعی شعبه مسجد سلیمان اینجانب را بر اساس بخشنامه 56 مستمریها در تاریخ 6/5/1388 بازنشسته نمود و قسمت آخر بند 3 این بخشنامه که مقرر میدارد اینگونه مستمری بگیران از شمول ماده 111 قانون تامین اجتماعی خارج میباشند و بند مذکور در تضاد کامل با ماده (1) قانون مرقوم بوده و در ماده مذکور محدودیتی و شرطی برای برقراری مستمری بر اساس حداقل حقوق و دستمزد اعمال نگردیده و بیان گردیده در هر حال مستمری نباید از حداقل مزد کارگر عادی کمتر باشد تقاضای ابطال آن را به جهت مغایرت بر ماده 111 قانون فوق الاشعار و اصل 14 قانون اساسی را دارد.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل حقوقی و دعاوی سازمان تامین اجتماعی به موجب لایحه شماره 97-1019-2 مورخ 9/7/97 به طور خلاصه توضیح داده است که: نظر به این که مشابه موضوع مطروحه (جزء 2 بند (ب) بخشنامه 47 مستمری ها و ابطال جمله اخیر از بند 3 بخشنامه شماره 2/56 مستمریها و ابطال قسمتهایی از بند (الف) و (ب) بخشنامه شماره 1/65 مستمریهای سازمان تامین اجتماعی) قبلاً در هیات عمومی دیوان عدالت اداری مورد رسیدگی واقع و به موجب دادنامه های شماره 88 مورخ 14/12/88 و 993 مورخ 22/12/91 و 588 مورخ 29/87 قرار رد درخواست صادر گردید. بنابراین موضوع مشمول ماده 85 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری و قابل رد میباشد و از نظر ماهوی نیز با عنایت به اصلاح تصویب نامه شماره 120833/ت 47214 ه- مورخ 15/6/90 طی مصوبه شماره 229429 ت 472140 ه- مورخ 23/11/90 هیات محترم وزیران بخشنامه 3/56 مستمری ها در اجرای مصوبه یادشده جایگزین بند 3 بخشنامه معترض عنه (این گونه مستمری بگیران از شمول ماده 111 قانون تامین اجتماعی خارج میباشند) گردید. بنابراین موجبی جهت رسیدگی به موضوع نمیباشد و از این حیث خواسته شاکی قابل رد میباشد و از طرفی نیز ماده 111 قانون تامین اجتماعی شامل بیمه شدگانی است که به صورت عادی بازنشسته شده اند و تسری آن بیمه شدگان که به موجب ارفاق قانون گذار و برای مقاطع خاص زمانی (طول سال 90) پیش بینی شده قابل اعمال و تسری نمیباشد. لذا بخشنامه مورد شکایت منطبق با قانون مزبور تنظیم گردیده است.
نظریه تهیه کننده گزارش: نظر به اینکه ماده 111 قانون تامین اجتماعی ناظر بر حداقل سنوات (سنوات لازم) موجب تعلق مستمری حداقل تعیین شده مزد کارگر عادی بوده که در جز 3 بند (ب) تبصره 2 ماده 76 قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی ماده 76 قانون اصلاح مواد 72 و 77 و تبصره ماده 76 قانون تامین اجتماعی مصوب 1354 و الحاق 2 تبصره به ماده 76 مصوب 71 (مصوب 14/7/80) 20 سال تعبیق گردید. در سایر موارد مطابق 1- ماده واحده قانون تعیین تکلیف تامین اجتماعی اشخاصی که 10 سال و کمتر حق بیمه پرداخت کرده اند مصوب 17/7/1392 و 2- مواد 72 و 75 و 77 و 80 و 83 قانون تامین اجتماعی برقراری مستمری نسبت به سنوات پرداخت حق بیمه پیش بینی گردید و از طرفی نیز در موضوعات مشابه (بخشنامه های جزء 2 بند (ب) بخشنامه 47 و قسمت اخیر بند 3 بخشنامه 2/56 و بند (الف) و (ب) بخشنامه 1/65 مستمری ها سازمان تامین اجتماعی سابقاً به موجب دادنامه های استنادی در لایحه جوابیه مشتکی عنه به شماره های 88 مورخ 14/2/88 و 993 مورخ 22/12/91 و 588 مورخ 29/87 هیات عمومی دیوان عدالت اداری) قرار رد درخواست ابطال آنها صادر گردید. بنابراین برقراری مستمری در همه موارد وفق مقررات قانونی فوق الاشعار متناسب با سنوات پرداخت حق بیمه محاسبه و ایجاد گردیده و ماده 111 قانون تامین اجتماعی نیز به شرح استدلال پیش گفته برای اشخاص بیمه شده است که حداقل سنوات بیمه پردازی آنها 20 سال بوده که میزان برقراری ریالی آن نباید کمتر از حداقل مزد کارگر عادی باشد بوده و منافاتی با مقرره مذکور نداشته لذا بخشنامه مورد شکایت در راستای تبیین حکم قانونگذار در مواد مرقوم بوده و مغایر قانون نمیباشد. تهیه کننده گزارش: فتح اله نعمتی
رای هیات تخصصی
اعضای محترم هیات تخصصی بیمه، کار و تامین اجتماعی به اتفاق با این استدلال که مطابق ماده واحده قانون تعیین تکلیف تامین اجتماعی اشخاصی که 10 سال و کمتر حق بیمه پرداخت کرده اند مصوب 17/7/92 و مواد 72 و 75 و 77 و 80 و 83 قانون تامین اجتماعی مستمری قابل پرداخت همواره با سنوات بیمه پردازی متناسب بوده و در مواد مرقوم به بیمه شده یا بازماندگان آنها متناسب با سنوات پرداخت حق بیمه مستمری پرداخت میگردد، و ماده 111 قانون تامین اجتماعی صرفاً ناظر بر جزء 3 بند (ب) تبصره 2 ماده 76 قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی ماده 76 قانون اصلاح مواد 72 و 77 و تبصره ماده 76 قانون تامین اجتماعی مصوب 1354 و الحاق 2 تبصره به ماده 76 مصوب 71 (مصوب 14/7/80) (اشخاص بیمه شده ای که حداقل سنوات بیمه پردازی آنها بیست سال بوده میباشد) و منصرف از موضوع مقرره مورد شکایت بوده و منافاتی با آن نداشته بنابراین بخشنامه مورد شکایت را در راستای تبیین حکم قانون در مواد مرقوم دانسته و قابل ابطال نمی دانند. بنا به مراتب مذکور قرار رد شکایت صادر و اعلام میگردد. رای صادره در اجرای بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف مدت بیست روز پس از ابلاغ توسط ریاست محترم دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض میباشد.
نبی الله کرمی - رئیس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری