آیین‌نامه اجرایی قانون رسیدگی به تخلفات و جرایم در آزمون‌های سراسری

مصوب 1385/05/08 هیات وزیران

هیات وزیران در جلسه مورخ 1385/05/08 بنا به پیشنهاد وزارتخانه های علوم، تحقیقات وفناوری، بهداشت، درمان وآموزش پزشکی، آموزش وپرورش و دانشگاه آزاد اسلامی وبه استناد ماده (13) قانون رسیدگی به تخلفات و جرایم در آزمون‌های سراسری - مصوب 1384- آیین‌نامه اجرایی قانون یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود:

«آزمون سراسری» عبارت است از کلیه آزمونهایی که جنبه ملی و همگانی دارند و توسط وزارت علوم، تحقیقات و فناوری یا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی یا وزارت آموزش و پرورش یا دانشگاه آزاد اسلامی برگزار می گردند از قبیل آزمون ورودی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی کشور.
تبصره - چنانچه در تعیین ملی و همگانی بودن یک آزمون اختلاف و ابهام ایجاد شود، اشخاص احصاء شده در ماده (1) قانون رسیدگی به تخلفات وجرایم در آزمونهای سراسری - مصوب 1384 - که در این آیین‌نامه به اختصار قانون نامیده می‌شود، نسبت به رفع ابهام اظهار نظر می نمایند.
هیات‌های بدوی و هیات تجدید نظر برابر ضوابط قانون و این آیین‌نامه، تشکیل می‌شوند و مسئولیت رسیدگی به تخلفات در آزمونها را برعهده دارند. جلسات هیات‌های بدوی و تجدید نظر با حضور حداقل سه نفر از اعضاء رسمیت می یابد و تصمیمات متخذه در هر حال با سه رای معتبر و قابل اجرا خواهد بود.
هیات‌های بدوی و تجدیدنظر هر کدام دارای یک دبیرخانه می‌باشند که دبیر هر کدام توسط رییس آن هیات به مدت سه سال انتخاب می‌شود، دبیرخانه هیات تجدیدنظر در سازمان سنجش آموزش کشور مستقر می‌باشد.
هیات‌های بدوی رسیدگی به تخلفات آزمونهای وزارت آموزش و پرورش، وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشکی در محل وزارتخانه های مذکور، دانشگاه آزاد اسلامی در مرکز دانشگاه و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در سازمان سنجش آموزش کشور تشکیل می‌شود و بودجه آن هر ساله در اعتبارات دستگاه مربوط منظور خواهد شد.
تبصره - محل تشکیل هیات تجدید نظر در سازمان سنجش آموزش کشور می‌باشد و بودجه آن هر ساله در اعتبارات سازمان یادشده منظور خواهد شد.
هیچ یک از اعضاء هیات‌های بدوی دستگاه برگزارکننده آزمون نمی تواند همزمان عضو هیات تجدیدنظر باشد و همچنین اعضای مذکور نمی توانند در تجدیدنظر پرونده هایی که در هنگام رسیدگی بدوی به آن رای داده اند شرکت نمایند. رییس هیات تجدیدنظر از مفاد این ماده مستثنی است.
اعضای حقوقدان هیات‌های بدوی و تجدیدنظر به مدت دو سال انتخاب و منصوب می‌شوند و انتصاب مجدد یا برکناری و جایگزینی آنها به ترتیب مقرر در قانون بلامانع است. حداقل مدرک تحصیلی آنها باید کارشناسی باشد.

هیات‌های بدوی در صورت اطلاع و یا وصول صورتجلسات و اسناد مربوط به تخلفات و شکایت یا اعلام توسط حوزه های برگزاری آزمون، بالاترین مقام اجرایی دستگاه، نهادهای اطلاعاتی، امنیتی، انتظامی و گزارشهای مردمی، شروع به رسیدگی می‌کنند و وفق مقررات این آیین‌نامه تعیین تکلیف خواهند نمود.

رسیدگی به تخلفات در آزمونهای موضوع این قانون در ابتدا با هیات‌های بدوی است. تصمیم هیات‌های بدوی در مورد بند (الف) ماده (6) قانون قطعی و از تاریخ ابلاغ لازم الاجرا است. در مورد آرایی که قابل تجدید نظر باشد هر گاه متهم یاوکیل ویا نمایندگان قانونی وی ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ رای، با ذکر دلایل به طور کتبی درخواست تجدید نظر نماید، هیات تجدید نظر مکلف به رسیدگی است. آرای هیات تجدیدنظر قطعی و پس از ابلاغ لازم الاجرا است.
تبصره - ابلاغ آرای هیات‌های بدوی و تجدید نظر وفق مقررات آیین دادرسی مدنی اعم از واقعی و قانونی می‌باشد.
در خصوص جرایم مندرج در ماده (7) قانون، هیات‌های بدوی و تجدید نظر حسب مورد موظفند جنبه جزایی عمل متهم را به مرجع قضایی صلاحیت دار و دادسرای عمومی و انقلاب محل اعلام نمایند.
دبیرخانه هیاتهای بدوی یا تجدید نظر بلافاصله پس از وصول درخواست تجدید نظر آن را ثبت و رسیدی مشتمل بر نام متقاضی و تاریخ وصول به تقدیم کننده تسلیم می کنند و موظفند در روی کلیه برگهای درخواست همان شماره و تاریخ را قید کنند. این تاریخ، تاریخ تجدیدنظرخواهی نیز محسوب می‌گردد.
مکاتبات هیات‌های بدوی و تجدیدنظر با امضا دبیران وابلاغ حکم با امضای روسای هیئتها صورت می‌گیرد.
هیات بدوی پس از بررسیهای لازم موارد تخلف را کتباُ به متهم به تخلف ابلاغ می‌نماید و جهت دفاع از تاریخ ابلاغ ده روز به وی مهلت می دهد.
تبصره - در صورت درخواست متهم، هیات می‌تواند مهلت را تا یک ماه افزایش دهد.
متهم می‌تواند در مهلت تعیین شده جواب کتبی و مدارکی را که در دفاع از خود دارد به هیات بدوی تسلیم کند، در غیر این صورت هیات به موارد تخلف رسیدگی و رای مقتضی را صادر می کند.
هرگاه در تنظیم و نوشتن رای هیات بدوی سهو قلم یا اشتباهی رخ دهد ،تا وقتی که از آن درخواست تجدیدنظر نشده باشد، هیات بدوی راسا و یا به درخواست ذینفع رای را تصحیح می‌نماید. رای تصحیحی به متهم ابلاغ می‌شود. رای هیات در قسمتی که فاقد اشتباه است، در صورت قطعیت اجرا خواهد شد.
تبصره - هرگاه در مرحله تجدیدنظر در تنظیم یا نوشتن رای سهو یا اشتباهی رخ دهد، همان مرجع آن را اصلاح می کند.
متقاضی تجدیدنظرمی تواند درخواست تجدیدنظر را در مهلت قانونی به هیات بدوی یا هیات تجدید نظر تسلیم نماید.در صورت تسلیم در خواست به هیات بدوی، دبیر هیات مذکور موظف است پرونده را ظرف یک هفته به هیات تجدیدنظر ارسال دارد.
هیات تجدیدنظر طبق نظر اکثریت در ابرام یا نقض رای هیات بدوی اتخاذ تصمیم می‌نماید اگر رای مطابق قانون و دلایل موجود در پرونده باشد، ضمن ابرام آن پرونده را به هیات بدوی اعاده والا مطابق مقررات اقدام به صدور رای می‌نماید. رای صادره قطعی است.
چنانچه متقاضی تجدیدنظراز درخواست خود صرف نظر نماید، هیات تجدیدنظر قرار رد تجدیدنظر خواهی را صادر می کند.
هرگاه هیات تجدیدنظر تحقیقات انجام شده بدوی را ناقص تشخیص دهد با بررسی پرونده اقدامات و تحقیقات مقتضی را انجام خواهد داد.
هیات بدوی یا تجدید نظرمی تواند در صورت لزوم متهم را در هر مرحله از جریان رسیدگی دعوت نماید.
هرگاه رای هیات بدوی قابل تجدیدنظر باشد و محکوم علیه ظرف مهلت مقرر درخواست تجدیدنظر ننماید رای صادره قطعیت می یابد و از تاریخ انقضای مهلت یادشده لازم الاجرا است. تنظیم رای و ابلاغ آن در مرحله تجدیدنظر به ترتیب مقرر در مرحله بدوی می‌باشد.
هیات‌های بدوی و تجدیدنظر پرونده ها را به نوبت رسیدگی می نمایند مگر اینکه به موجب قانون یا به تشخیص رییس هیات بدوی و تجدیدنظر رسیدگی خارج از نوبت ضروری باشد.
هیئتها در موارد لزوم می‌توانند در ارتباط با اتهامات اشخاص از مراجع ذی ربط (قضایی، امنیتی، انتظامی، اداری و غیره) استعلام کنند و مراجع یادشده مکلفند حداکثر ظرف سی روز به استعلام هیئتها پاسخ دهند. در مورد اسناد طبقه بندی شده رعایت قوانین و مقررات مربوط الزامی است.
موارد رداعضاء هیات‌های بدوی یا تجدیدنظر مطابق ماده (91) قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب (در امورمدنی) - مصوب 1379 - می‌باشد.
آرای هیات‌های بدوی و تجدید نظر با رعایت قانون و این آیین‌نامه حضوری است.
هیات بدوی مرجع تعیین و تشخیص موارد مندرج در ماده (11) قانون می‌باشد.
هیات بدوی رسیدگی به تخلفات می‌تواند وظیفه بررسی اولیه پرونده داوطلبان و گزارشهای مربوط و کشف شبهه در خصوص وضعیت علمی داوطلبان را به عهده کمیته های تخصصی سازمان سنجش آموزش کشور یا نهادهای ذی ربط واگذار نماید.
کمیته های تخصصی موضوع ماده (26) گزارشهای مربوط به شک و شبهه و یا تردید در صلاحیت علمی داوطلب را با ذکر جهات و دلایل آن به هیات بدوی ارسال می کند.
هیات بدوی با توجه به گزارشهای واصله در خصوص الزام و یا عدم الزام داوطلب به شرکت در آزمون مجدد رسیدگی و رای صادر می‌نماید و مراتب به داوطلب ابلاغ می‌شود.
جهات بررسی رد و تردید در صلاحیت علمی داوطلب حداقل شامل دو مورد از موارد ذیل می‌باشد:
الف - تفاوت فاحش نمره و رتبه اکتسابی با سوابق تحصیلی، معدل و آزمونهای قبلی داوطلب.
ب - گزارش واصله به دستگاه برگزارکننده آزمون که از اشخاص حقیقی و حقوقی مورد وثوق رسیده باشد.
ج - داوطلبانی که پاسخنامه های آنان در تمام یا برخی دروس از لحاظ گزینه ها به طور غیر متعارف مشابه و یکسان باشد.
چنانچه داوطلبان موضوع این آیین‌نامه از انجام آزمون مجدد استنکاف نمایند مردود علمی شناخته می‌شوند و مراتب با صدور رای توسط هیات بدوی به اطلاع داوطلب رسانده می‌شود.
نحوه و محتوای آزمون مجدد در چارچوب ضوابط ذیل می‌باشد:
الف - تعداد و نوع دروس امتحانی با تصویب هیات بدوی تعیین می‌شود.
ب - تعداد سوالات، نوع آزمون (تشریحی یا تستی)، مدت پاسخگویی و سطح دشواری سوالات همانند آزمون اصلی می‌باشد.
ج - محل برگزاری آزمونها با در نظر گرفتن شرایط داوطلب از طرف هیات بدوی تعیین می‌گردد.
د - زمان برگزاری آزمون مجدد حداکثر چهار ماه پس از ابلاغ از طرف هیات بدوی تعیین می‌شود.
نتیجه آزمون مجدد ظرف 15 روز پس از برگزاری آن از سوی واحد برگزارکننده به هیات بدوی برای تصمیم گیری نهایی اعلام می‌شود.
چنانچه هیات بدوی صلاحیت علمی داوطلب را پس از انجام آزمون مجدد احراز نماید، نتیجه آزمون اولیه داوطلب تایید شده و به عنوان پذیرفته شده نهایی تلقی می‌گردد و به دانشگاه یا موسسه آموزشی محل قبولی معرفی می‌گردد. در غیر این صورت مردود علمی شناخته شده و مراتب به وی و واحد ذی ربط ابلاغ خواهد شد.
هر موسسه یا آموزشگاه علمی و آموزشی که برای افزایش آمادگی داوطلبان شرکت در آزمونهای مورد بحث فعالیت می کند چنانچه در تخلفات ماده (5) قانون مشارکت داشته باشد، مراتب تخلفات آنها پس از احراز به وسیله هیات‌های بدوی یا تجدیدنظر جهت اعمال مجازاتهای مقرر در قانون به مرجع صدور مجوز معرفی می‌گردد.
تبصره - موسسات یا آموزشگاههای دارای مجوز و یا فاقد مجوز در مورد جرایم ارتکابی به مراجع ذی صلاح قضایی معرفی می گردند.
پرویز داودی - معاون اول رئیس جمهور