هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
شماره پرونده: ه- ع /97/3474 شماره دادنامه: 9809970906010768 تاریخ: 30/10/98
شاکی: خانم اعظم رشیدی عربان
طرف شکایت: 1- اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان لرستان 2- شهرداری منطقه 3 خرم آباد
موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبه شماره 10098-1/1- 23/10/1381 کمیسیون حریم اثر فرهنگی تاریخی فلک الافلاک سازمان میراث فرهنگی و گردشگری با موضوع حداکثر ارتفاع ساخت و ساز در حریم درجه 1 و 2 به میزان cm 20/8
شاکی دادخواستی به طرفیت خواندگان فوق به خواسته ابطال مقرره فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
نظر به بند دوازدهم از ماده سوم قانون اساسنامه میراث فرهنگی کشور مصوب 28 تیر ماه 11367 شمسی و در حدود مواد مربوطه از قانون راجع به حفظ آثار ملی و با رعایت مقررات آییننامه اجرایی آن و بنا به پیشنهاد معاون حفظ و احیاء سازمان میراث فرهنگی کشور بدینوسیله حدود حریم و ضوابط معماری داخل حریم اثر فرهنگی - تاریخی فلک الفلاک واقع در خرم آباد که به شماره 883 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است به شرح ذیل تعیین میگردد:
حدود حریم: طبق نقشه پیوست
ضوابط معماری داخل حریم: طبق نقشه پیوست
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: مقرره موضوع شکایت با موازین شرع مقدس و اصل 4 قانون اساسی جمهوری اسلامی و قاعده تسلیط مغایرت دارد. همچنین مخالف آراء متعددی از هیات عمومی دیوان عدالت است.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل حقوقی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور به موجب لایحه شماره 79949/973 مورخ 7/9/1397 به طور خلاصه توضیح داده است که:
1- به استناد بند 12 از ماده 3 قانون اساسنامه سازمان میراث فرهنگی کشور مصوب 1367 مجلس شورای اسلامی تعیین حریم بناها و مجموعه ها و تپه های تاریخی ثبت شده در فهرست آثار ملی از وظایف ذاتی سازمان میراث فرهنگی است.
2- تعیین حریم آثار فرهنگی و تاریخی خللی به اصل مالکیت اشخاص وارد نمی کند بلکه فقط آن را محدود می کند که برای حفظ مصالح عامه و در اجرای مقررات قانونی ایجاد شده و در قوانین متعدد دیگری مانند قوانین شهرداری، محیط زیست و... وجود دارد.
شهرداری نیز در پاسخ به شکایت مطروحه به موجب لایحه شماره 89818 مورخ 5/9/97 اعلام داشته: شهرداری صرفاً اقدام به صدور پروانه می کند و قبل از صدور پروانه به موجب مقررات قانونی مکلف به استعلام از ادارات و نهادهای متعددی است و در حریم آثار باستانی و میراث فرهنگی مقررات میراث فرهنگی تعیین کننده است و حفظ و حراست از میراث فرهنگی وظیفه همه نهادها و سازمان های مردمی از جمله شهرداری است.
در خصوص ادعای مغایرت مصوبه با شرع، قائم مقام دبیر شورای نگهبان به موجب نامه شماره 11855/102/98 مورخ 12/6/1398 اعلام کرده است که: مصوبه مورد شکایت مغایر با شرع شناخته نشد. البته اختیار سازمان میراث فرهنگی در تعیین حریم ابنیه تاریخی باید با رعایت مصالح عقلائی حفظ ابنیه تاریخی و مالکان املاک واقع در حریم تعیین شده باشد. چنانچه شاکی مدعی عدم رعایت این مصالح نسبت به خود باشد باید به محکمه صالح رجوع کنند.
نظریه تهیه کننده گزارش: مقرره موضوع شکایت با هیچ یک از اصول قانون اساسی از جمله اصل 4 آن و یا مقررات قانونی دیگر مخالفت و مبانیتی نداشته و قابل ابطال نمیباشد. تهیه کننده گزارش: احمد قهرمانی
رای هیات تخصصی
در خصوص شکایت خانم اعظم رشیدی عریان به طرفیت اداره کل میراث فرهنگی و صنایع دستی و گردشگری استان لرستان به خواسته ابطال مصوبه شماره 10098 - 100/1 مورخ 23/10/1381 کمیسیون حریم اثر فرهنگی تاریخی فلک الافلاک در خصوص تعیین حداکثر ارتفاع ساخت ساز در حریم درجه 2 اثر مذکور با عنایت به اینکه به موجب بند 12 ماده 3 اساسنامه سازمان میراث فرهنگی کشور مصوب 1367 تعیین حریم بناها، مجموعه ها، محوطه ها و تپه های تاریخی ثبت شده و ضوابط خاص معماری و طراحی خاص معماری داخل حریم از وظایف و اختیارات سازمان میراث فرهنگی شناخته شده و مقرره موضوع شکایت در راستای وظایف مذکور وضع شده و رای شماره 989 مورخ 10/6/93 هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز موید این امر است و شورای محترم نگهبان نیز به موجب نامه شماره 11855/102/98 مورخ 12/6/98 مقرره موضوع شکایت را خلاف شرع ندانسته و اعمال و اجرای مقرره مورد شکایت مخالفتی با قاعده تسلیط و اصل 4 قانون اساسی ندارد زیرا مالکیت افراد بر املاک آنها را نفی نکرده است لذا مقرره موضوع شکایت خارج از اختیار و مخالف با قوانین جاریه مملکتی نبوده و به اتفاق آراء رای به رد شکایت شاکی صادر میگردد. این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور از سوی ریاست محترم دیوان و یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض میباشد.
ذبیح اله واحدی - رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری