شماره پرونده: ه- ع/0101699 شماره دادنامه: 140109970906010984 تاریخ: 16/12/1401
شاکی: آقای حسین جبلی فرزند رضا به نمایندگی مرضیه جبلی فرزند رضا
طرف شکایت: شهرداری گرگان- شورای اسلامی شهر گرگان
موضوع شکایت و خواسته: ابطال دفترچه عوارض سال 1400 در خصوص عوارض و بهای خدمات مناطقه ای از تاریخ تصویب
شاکی دادخواستی به طرفیت شهرداری گرگان- شورای اسلامی شهر گرگان به خواسته ابطال دفترچه عوارض سال 1400 در خصوص عوارض و بهای خدمات مناطقه ای از تاریخ تصویب به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
ماده سه: عوارض زیربنای مسکونی
ردیف
شرح و ضرایب
فرمول و توضیحات
1
عوارض زیربنا (احداث اعیانی) صدور مجوزهای ساختمانی مجتمع ها و آپارتمان های مسکونی و یک واحدی
(kps)+(
پارامتر
تعریف
S
مساحت اعیانی (سطح نا خالص) به استثناء پارکینگ
5/1= k
ضریب اعیان
ضریب
ضریب
T
تعداد واحد پارکینگ هایی که امکان تامین آن وجود ندارد
P
قیمت منطقه ای تصویبی شورای اسلامی شهر برای اراضی واقع در محدوده و حریم شهر
A
مساحت اشغال شده همکف
1- عوارض ساختمان های مسکونی که قبل از سال 1366 احداث شده و مدارک لازمه و مثبت به تایید واحد شهرسازی رسیده باشد بدون ارجاع پرونده ساختمانی به کمیسیون ماده صد، عوارض زیربنا معادل p3 برای هر مترمربع محاسبه و اخذ گردد.
2- زیربنای فضاهایی همچون استخر، سونا، جکوزی، کافی شاپ، سالن اجتماعات و ورزشی در مجتمع های مسکونی مشمول عوارضی معادل ps 5/1 میگردد.
ماده چهار: عوارض پذیره تجاری و خدماتی
ردیف
شرح
ضریب طبقه
فرمول و توضیحات
1
عوارض پذیره در زیرزمین
7
Kps(1++TP
پارامتر
تعریف
S
سطح خالص اعیانی واحدهای تجاری و خدماتی
K
ضریب طبقه
ضریب
ضریب
T
تعداد واحد پارکینگ هایی که امکان تامین آن وجود ندارد
P
قیمت منطقه ای تصویبی شورای اسلامی شهر برای اراضی واقع در محدوده و حریم شهر
A
مساحت اشغال شده همکف
N
تعداد واحد
L
جمع کسری طول دهانه واحدهای تجاری به نسبت ضابطه
H
قدرمطلق (ارتفاع طبق نقشه ارائه شده یا وضع موجود منهای ارتفاع طبق ضابطه) و در صورت متغیر بودن ارتفاع واحدهای تجاری H معادل قدرمطلق جمع ارتفاع طبق نقشه ارائه شده یا وضع موجود تقسیم بر تعداد واحدهای دارای اختلاف ارتفاع منهای ارتفاع طبق ضابطه
2
عوارض پذیره در همکف
10
3
عوارض پذیره در طبقه اول و نیم طبقه مستقل
6
4
عوارض پذیره در طبقه دوم به بالا
4
5
عوارض پذیره یک یا چند واحد خدماتی با دهنه و ارتفاع مجاز مقرر در طرح مصوب شهر
3
Kps(1+
تبصره یک: در محاسبه عوارض پذیره مجتمع های تجاری و خدماتی (پاساژ) 90 درصد ضرایب مصوب ملاک عمل خواهد بود (ضریب 90 درصد صرفاً جهت کاربری های تجاری پاساژ مشمول گردد)
تبصره دو: حاصل جمع عبارت داخل پرانتز (1++ ملاک عمل در نحوه محاسبه عوارض پذیره تجاری و خدماتی در طبقات به شرح ذیل ملاک عمل قرار گیرد:
طبقه
ملاک عمل
زیرزمین 1 به پآیین
(1++
هکف
(1++
اول
(1++
دوم به بالا
(1++
توضیح: (کسری دهانه واحدهای تجاری، صرفاً به نسبت تعداد و مساحت تجاری دارای کسری طول دهانه محاسبه گردد.)
تبصره سه: زمین های با عمق کمتر از 20 متر در محاسبات پذیره مجتمع های تجاری و خدماتی (پاساژ) مشمول ضریب تعدیل فوق نمی گردند.
تبصره چهار: در خصوص انباری یک واحد تجاری اعم از بالکن، انباری تجاری و خدماتی به ازای هرمتر مربع p 20 عوارض محاسبه و اخذ گردد.
تبصره پنج: در صورت تجدید بنا در بناهای تجاری موجود که دارای پروانه ساختمانی یا مجوز از شهرداری باشند به میزان مساحت قبلی درصد حاصل فرمول فوق (5kps) در محاسبات لحاظ گردد.
تبصره شش: عوارض پذیره یک مترمربع تجاری و خدماتی محاسبه شده حداقل از مترمربعی 000/000/3 ریال برای تجاری و 000/800/1 ریال برای خدماتی کمتر نباشد.
تبصره هفت: کلیه مشاعات در پاساژها، مجتمع های تجاری و خدماتی و تجاری خطی (مطابق ضوابط شهرسازی) شامل پارکینگ، راه پله، راهرو، نوگیر، فضای رمپ و جک، سرویس بهداشتی، آسانسور، نمارخانه، تاسیسات و فضای ورزشی مشروط به مشاع بودن آن مشمول پرداخت عوارض پذیره نمی گردد.
تبصره هشت: در محاسبات عوارض پذیره خدماتی فرمول (5kps) لحاظ نمی گردد.
تبصره نه: چنانچه تعداد تجاری (مغازه) یک باب باشد، از فرمول فوق الذکر حذف میگردد.
تبصره ده: اضافه و کاهش ارتفاع از 4 متر و کاهش دهنه زیر 5 متر محاسبه میگردد.
تبصره یازده: به منظور تشویق و مساعدت به متقاضیان احداث مراکز معاینه فنی خودرو که مساحت آن بیش از 500 مترمربع باشند، به غیر از تجاری های بخش فروشندگی این مکان ها، فرمول تعرفه فوق الذکر (پذیره تجاری و خدماتی) در کاربری خدماتی برای آنان محاسبه میگردد.
تبصره دوازده: در ساختمان های تجاری مسکونی (مختلط) راه پله طبقه همکف به صورت مسکونی در عوارض زیربنا محاسبه و اخذ گردد.
تبصره سیزده: برای محاسبه عوارض پذیره تجاری و خدماتی طبقه اول و بالاتر و طبقات زیرزمین، ضریب برابر صفر میباشد.
ماده پنج: عوارض پذیره اداری، صنعتی، آموزشی، فرهنگی هنری، بهداشتی- درمانی و مذهبی و سایر
شرح
فرمول و توضیحات
عوارض صدور پروانه ساختمانی واحدهای آموزشی، ورزشی، فرهنگی، هنری، بهداشتی، درمانی
KPS+PA+25TP
K=3
پارامتر
تعریف
S
مساحت اعیانی (سطح ناخالص)
K
ضریب
ضریب
p
قیمت منطقه ای تصویبی شورای اسلامی شهر برای اراضی واقع در محدوده و حریم شهر
A
مساحت اشغال شده در همکف
ضریب
T
تعداد واحد پارکینگ هایی که امکان تامین آن وجود ندارد
عوارض صدور پروانه ساختمانی واحدهای آموزشی، ورزشی، فرهنگی، هنری، بهداشتی، درمانی (توسط بخش خصوصی)
KPS+PA+25TP
K=1/2
عوارض صدور پروانه ساختمانی واحدهای اداری
KPS+PA+25TP
K=8
عوارض صدور پروانه ساختمانی واحدهای صنعتی
KPS+PA+25TP
K=2
مذهبی (به میزان متراژ تخلف بعد از صدور رای کمیسیون ماده صد)
KPS+PA+25TP
K=1 =0
سایر کاربری ها
KPS+PA+25TP
K=3
ماده شش: عوارض تراکم
تا 60% مساحت عرصه احداث بنا مشمول پرداخت عوارض تراکم نمی گردد و بیش از 60% تا 150% مساحت عرصه، در کلیه موارد مشمول تراکم به استثناء موارد ذیل به ازای هر مترمربع p 12 و بیش از 150% تا 240% مساحت عرصه به ازای هرمترمربع p 20 و بیش از 240% تا 300% به ازای هرمترمربع p 33 و بیش از 300% به ازای هرمترمربع p 40 عوارض تراکم در هنگام صدور هرگونه مجوز و گواهی ساختمانی محاسبه و اخذ گردد.
تبصره یک: عوارض فوق هنگام صدور مجوز ساختمانی صرفاً برای یکبار محاسبه و اخذ میگردد و در صورت افزایش بنا و یا تغییرات نسبت به مجوز صادره که موجب افزایش تراکم میگردد، مساحت افزایش یافته مشمول عوارض بند فوق خواهد شد.
تبصره دو: کلیه مشاعات شامل پارکینگ، تاسیسات، راه پله، راهرو، نمازخانه، لابی، سونا، جکوزی، استخر در کلیه کاربری ها مشمول عوارض تراکم نمی گردند.
تبصره سه: بالکن داخل واحد تجاری (با کاربری انباری تجاری) تا میزان 50 درصد مساحت همان واحد تجاری مشمول عوارض تراکم نمی گردند.
تبصره چهارم: مقدار مساحت انباری های ساخته شده در کاربری مسکونی به عنوان تراکم غیر فنی محسوب شده و در لایحه بندی مندرج در ماده شش این تعرفه محاسبه و اخذ میگردد.
ماده ده: عوارض افزایش تعداد واحدهای تجاری و مسکونی
افزایش تعداد باب های تجاری و واحدهای مسکونی پس از صدور رای جریمه ماده صد صرفاً در خصوص افزایش فوق الذکر به شرح ذیل عوارض محاسبه و اخذ میگردد.
کاربری
فرمول
توضیحات
تجاری
NKP
K=300
پارامتر
N
تعداد واحد اضافه
K
ضریب
P
قیمت منطقه ای تصویبی شورای اسلامی شهر برای اراضی واقع در محدوده و حریم شهر
مسکونی
NKP
K=100
تبصره یک: به جهت تشویق به بزرگتر شدن واحدهای تجاری و مسکونی سطح شهر، کاهش تعداد باب تجاری و کاهش تعداد واحد مسکونی مشمول عوارض نمی گردند.
تبصره دو: عوارض فوق در صورت محاسبه برای واحد مسکونی باید حداقل از مبلغ 000/000/20 ریال و برای باب تجاری باید حداقل از مبلغ 000/000/100 ریال کمتر نباشد.
تبصره سه: هرگونه تغییر در مساحت، کاهش و افزایش ارتفاع، کاهش دهنه و تعداد واحد نسبت به آخرین وضعیت مجاز ساختمان، علاوه بر موارد فوق الذکر مشمول محاسبه سایر عوارض تجاری نیز میگردد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1- شورای اسلامی شهر گرگان به موجب مصوبه مورد شکایت اقدام به تصویب عوارض در خصوص ارزش منطقه ای نموده که دارای افزایش نرخ قیمت بالاتر از نرخ قیمت بالاتر از نرخ تورم بانک مرکزی میباشد. به نحوی که به جای افزایش نرخ تورم به میزان 1/47 درصد برای سال 1400 نسبت به سال 1399 اقدام به افزایش نرخ تورم حدود188 درصد نموده است که این امر مغایر با بند 14 و 24 ماده 80 قانون تشکیلات وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی و انتخاب شهرداری مصوب 1375 میباشد.
2- استفاده از قیمت منطقه ای نباید مغایر با سیاست های دولت و افزایش نرخ تورم بانک مرکزی در هر سال باشد.
3- قانون گذار در خصوص تعیین و تقویم املاک هر شهر کمیسیون تقویم ماده 64 قانون مالیات های مستقیم مصوب 3/4/94 و سایر اصلاحات بعدی را در هر استان تعیین نموده لذا شورای اسلامی شهر متولی قیمت منطقه ای نمیباشد و فاقد صلاحیت در این خصوص میباشد.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
شهرداری گرگان به موجب لایحه دفاعیه مورخ 1/4/1401 اعلام نموده
1- شورای اسلامی شهر به موجب هیچ قانونی مکلف نشده است که جهت تعیین عوارض و بهای خدمات صرفاً در جهت منطقه ای مصوب دارایی استفاده نماید.
2- شورای اسلامی شهرها به موجب بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات وظایف و انتخابات شهرداری مصوب 1375 دارای صلاحیت وضع عوارض با در نظر گرفتن سیاست های عمومی دولت میباشد.
3- در مصوبه مورد شکایت قیمت هر منطقه براساس وضعیت و موقعیت منطقه ای از لحاظ تراکم جمعیت، ساخت و ساز، عرض گذر و نوع مصالح به کار رفته، کاربری املاک..... لحاظ شده است.
4- شورای اسلامی شهر در اجرای بندهای الف و ب ماده 14 آییننامه وضع و وصول عوارض توسط شورای اسلامی شهر، بخش و شهرک مصوب 7/7/1378 با در نظر گرفتن ارائه خدمات عمومی شهروندان و سیاست های عمومی دولت و با رعایت تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده نسبت به اعلان عمومی و قانونی شدن مصوبه جهت اجراء در سال 1400 اقدام نموده است.
هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری با حضور اعضاء تشکیل، پس از ملاحظه پرونده و اسناد و مدارک موجود در آن و بعد از قرائت گزارش عضو ممیز و بررسی و انجام مشاوره اتفاق آراء اعضاء حاضر در جلسه به شرح ذیل مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات تخصصی شوراهای اسلامی:
طبق بند16 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 با اصلاحات بعدی تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با درنظر گرفتن سیاست عمومی دولت که از سوی وزارت کشور اعلام میشود ازجمله وظایف و مسئولیتهای شورای اسلامی شهر محسوب شده و درتبصره یک ماده 50 قانون مالیات برارزش افزوده مصوب سال 1387 وضع عوارض محلی جدید که تکلیف آنها در این قانون مشخص نشده باشد با رعایت مقررات مربوطه تجویز شده است و با توجه به اینکه وضع و اخذ عوارض صدور پروانه ساختمانی در تراکم پایه و مازاد بر تراکم توسط شوراهای اسلامی و شهرداریها طبق بند ب رای شماره 79 - 21/2/1395 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی تشخیص نگردیده و نظر به اینکه جرایم مندرج در تبصره های ماده صد قانون شهرداری در واقع و نفس الامر به منزله مجازات تخلفات ساختمانی مورد نظر مقنن بوده و انواع گوناگون عوارض قانونی در حقیقت از نوع حقوق دیوانی ناشی از اعمال مجاز محسوب میشود و آراء شماره 587 مورخه 25/11/1383 و 786 مورخ 9/8/1396 هیات عمومی دیوان عدالت اداری موید آن میباشد همچنین به اخذ عوارض پذیره در بند 3 ماده 13 قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش در استانها شهرستانها و مناطق کشور مصوب 1372 اشاره و تجویز شده است. ماده 3 تحت عنوان عوارض زیربنای مسکونی به استثناء بند1، ماده 4 تحت عنوان عوارض پذیره تجاری و خدماتی، ماده 5 عوارض پذیره اداری، صنعتی، آموزشی، ورزشی، فرهنگی هنری، بهداشتی، درمانی و مذهبی سایر، ماده 6 تحت عنوان عوارض تراکم، ماده 10 تحت عنوان عوارض افزایش تعداد واحدهای تجاری و مسکونی تعرفه سال 1400 مصوب شورای اسلامی شهر گرگان مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات نبوده و به استناد مواد 12 و84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رای به رد شکایت صادر میشود. این رای ظرف 20 روز از تاریخ صدور از سوی رئیس محترم دیوان عدالت اداری و یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است./ز
رحمان پیوست
رئیس هیات تخصصی شوراهای اسلامی
دیوان عدالت اداری