هیات تخصصی پژوهشی و فرهنگی
شماره پرونده: ه- ع/95/1424 دادنامه: 213 تاریخ: 29/9/96
شاکی: آقای محمد مهدی ایزدفر
طرف شکایت: 1- وزارت آموزش و پرورش، 2- شورای عالی آموزش و پرورش
موضوع خواسته: 1- ابطال بندهای 3، 4 و 6 ذیل ماده 3 آییننامه هدایت تحصیلی دانش آموزان، 2- ابطال تبصره یک ماده 3 آییننامه مذکور، 3- ابطال ماده 4 آییننامه مذکور
متن مقرره مورد شکایت: ماده 3: ملاک ها و عوامل
هدایت دانش آموزان به شاخه ها و رشته های تحصیلی براساس ملاک ها و عوامل زیر انجام میشود: 1- نظر دانش آموز: توجه به انتخاب و اولویت بندی دانش آموز از بین شاخه ها و رشته های تحصیلی مورد نظر در دوره متوسطه، به میزان 10 درصد از کل امتیاز 2- نتایج عملکرد تحصیلی: بررسی نمرات دانش آموزان در تمام دروس دوره اول متوسطه، با ضرایب اختصاصی هر یک از آنها در رشته ها و گروه های تحصیلی، به میزان 35 درصد از کل امتیاز 3- نتایج آزمونهای مشاوره ای: نتایج آزمونهای استعداد، رغبت، شخصیت و ارزش تحصیلی - شغلی دانش آموزان، به میزان 30 درصد از کل امتیاز 4- نظر معلمان: توجه به نظر معلمان تمام دروس دوره اول متوسطه در تعیین اولویت های انتخاب شاخه و رشته تحصیلی دانش آموزان، به میزان 10 درصد از کل امتیاز 5- نظر والدین: دریافت نظر والدین در انتخاب و اولویت بندی رشته فرزند خود، به میزان 5 درصد از کل امتیاز 6- نظر مشاور: بررسی تخصصی عملکرد تحصیلی دوره ابتدایی و متوسطه، نتایج آزمون ها، نتایج عملکرد تحصیلی، مصاحبه و مشاوره با دانش آموزان و والدین آنان و توجه به نمره هویت کسب شده، به میزان 10 درصد از کل امتیاز. تبصره یک: با توجه به ضرروت توزیع متوازن شاخه ها و رشته های تحصیلی، متناسب با امکانات آموزشی و نیازهای شغلی در سطوح مختلف منطقه ای، استانی و کشوری، ثبت نام دانش آموزان در همه مدارس اعم از دولتی، غیردولتی، هیات امنایی و خاص از قبیل استعدادهای درخشان، استثنایی، شاهد، نمونه دولتی، وابسته، داوطلبان آزاد و... در شاخه ها و رشته های تحصیلی، براساس مفاد این آییننامه و در چارچوب سیاست های اعلام شده از سوی آموزش و پرورش و با اولویت امتیاز کسب شده، انجام میشود. ماده 4: برنامه ریزی و اجرا: به منظور برنامه ریزی، هماهنگی و نظارت بر اجرای فرآیند هدایت تحصیلی دانش آموزان مبتنی بر سیاست ها و خط مشی های مصوب، توسعه متوازن شاخه ها و رشته های تحصیلی، « شورای برنامه ریزی هدایت تحصیلی » در سطح وزارت آموزش و پرورش تشکیل میشود، وظایف و ترکیب اعضای این شورا، توسط وزیر آموزش و پرورش تعیین و ابلاغ میشود.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: 1- مغایرت با بند 5 - 13برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی 2- مغایرت با راهکار 3- 21 سند تحول بنیادین آموزش و پرورش 3- عدم وجود مبنای قانونی برای تبصره یک ذیل ماده 3- مغایرت با اصل چهل و چهار قانون اساسی 5- مغایرت با بندهای 2 و 5 ماده 19 برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی 6- مغایرت با اصل بیست و دوم قانون اساسی 7- مغایرت با اصول سوم و سی ام قانون اساسی 8- مغایرت با اصل بیست و هشتم قانون اساسی 9- مغایرت ماده 10 آییننامه هدایت تحصیلی با قوانین عمومی
خلاصه مدافعات طرف شکایت: طرف شکایت طی لایحه ثبت شده به شماره 323 مورخ 1/3/96 اعلام داشته: 1- به استناد ماده یک قانون تشکیل شورای عالی آموزش و پرورش مصوب مجلس شورای اسلامی، شورای عالی مرجع سیاست گذاری در حوزه وظایف آموزش عمومی و متوسطه کشور در چارچوب سیاست های کلی نظام و قوانین و مقررات موضوعه است. به استناد ماده 5 همان قانون، مصوبات شورای عالی آموزش و پرورش در حدود اختیارات قانون شورا برای موسسات ذی ربط لازم الاجرا است. این مصوبات پس از تایید رئیس شورا (رئیس جمهور محترم) توسط دبیر کل به موسسات مربوط ابلاغ خواهد شد. هدایت تحصیلی دانش آموزان، بخشی از فرآیند آموزش محسوب میشود و تصمیم گیری پیرامون آن در حوزه اختیارات این شورا قرار دارد. 2- براساس راهکار 3- 21سند تحول بنیادین این آموزش و پرورش، یکی از ماموریت های وزارت آموزش و پرورش، طراحی و استقرار نظام جامع هدایت تحصیلی و استعداد یابی به منظور هدایت دانش آموزان به سوی حرف و مهارت های مورد نیاز کشور متناسب با استعدادها و توانایی های آنان میباشد. 3- براساس بند 6 از ماده 2 قانون اهداف و وظایف آموزش و پرورش مصوب مجلس شورای اسلامی، ایجاد زمینه های لازم برای حفظ و تداوم استقلال فرهنگی و اقتصادی و سیاسی از طریق آشنا ساختن دانش آموزان به علوم و فنون و صنایع و حرف مورد نیاز جامعه از وظایف آموزش و پرورش است. 4- براساس ماده 6 از فصل سوم قانون اهداف و وظایف آموزش و پرورش « اصول و مبانی و خط مشی کلی وزارت آموزش و پرورش» آموزش های نظری باید به صورتی باشد که دانش آموزان حداقل یک مهارت مورد نیاز جامعه را کسب کنند. 5- براساس بند 6 - 13 برنامه درسی ملی، تنوع رشته های تحصیلی براساس نیاز جامعه، اقتضای زمان و امکان اجرای آن میباشد. 6- استناد نامبرده به ماده 19 قانون برنامه پنجم توسعه کشور با توجه به انقضای زمان اجرای آن و تصویب برنامه ششم، موضوعیت ندارد. لذا خواهشمند است با عنایت به مطالب مطروحه نسبت به رد دادخواست مذکور دستور لازم را صادر فرمایید.
نظریه تهیه کننده گزارش: هدایت تحصیلی بر مبنای اختیارات ناشی از قانون تشکیل شورای عالی آموزش و پرورش و ماده 19 قانون برنامه پنجم توسعه قانونی و در محدوده وظایف بوده است و با قوانین مغایرت ندارد و عقیده به رد شکایت دارم. تهیه کننده گزارش: مهدوی
رای هیات تخصصی
در خصوص شکایت مطروحه مبنی بر درخواست ابطال بندهای 3، 4 و 6 و تبصره اول ذیل ماده 3 و ماده 4 آییننامه هدایت تحصیلی دانش آموزان موضوع مصوبه نهصدو بیست و هفتمین جلسه شورای عالی آموزش و پرورش مورخ 24/12/94 از جهت مغایرت با اصول 3، 22، 28، 30 و 44 قانون اساسی و نیز مغایرت با بند 5 - 13 برنامه درسی ملی جمهوری اسلامی ایران و راهکار 3 - 21 سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و عدم وجود مبنای قانونی برای بندهای مذکور با توجه به اوراق و محتویات پرونده نظر به اینکه آییننامه مورد بحث و بندهای مورد اعتراض در چارچوب اختیارات ناشی از ماده 1 و 5 قانون تشکیل شورای عالی آموزش و پرورش و ماده 5 از فصل 3 اصول و مبانی و خط مشی کلی وزارت آموزش و پرورش مندرج در قانون اهداف و وظائف آموزش و پرورش و تکالیف مندرج در ماده 19 قانون برنامه پنجم توسعه بویژه جزء 2 ذیل بند الف ماده قانونی مذکور تهیه و ابلاغ شده است و مغایرتی با قوانین استنادی شاکی ندارد. لذا رای به رد شکایت مطروحه صادر و اعلام میگردد. این رای ظرف مهلت 20 روز پس از صدور از سوی رئیس کل محترم دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات قابل اعتراض در هیات عمومی دیوان عدالت اداری میباشد.
ذبیح الله واحدیرئیس هیات تخصصی پژوهشی و فرهنگی دیوان عدالت اداری