بسمه تعالی
هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی
شماره پرونده: ه- ت/0200605 شماره دادنامه سیلور: 140331390000445276 تاریخ: 1403/02/25
شاکی: نیروهای مسلح
طرف شکایت: وزارت کار تعاون و رفاه اجتماعی - سازمان برنامه و بودجه- بنیاد شهید و امور ایثارگران
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 2 ماده 4 دستورالعمل اجرایی بند خ ماده 88 قانون برنامه ششم توسعه (مصوب 1399/02/06 وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی)
--
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت کار تعاون و رفاه اجتماعی - سازمان برنامه و بودجه- بنیاد شهید و امور ایثارگران به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
بند 2 ماده 4 دستورالعمل اجرایی بند خ ماده 88 قانون برنامه ششم توسعه
با توجه به مفاد بند (ژ) ماده (87) قانون برنامه ششم توسعه، در خصوص سایر بیمه شدگان، ما به التفاوت متعلقه حسب مورد به بنیاد شهید و امور ایثارگران و یا ستاد کل نیروهای مسلح اعلام تا از محل اعتبارات مصوب مربوط در قوانین بودجه سنواتی، به صندوق بیمه مقصد پرداخت گردد.
شرح خواسته:
بند خ ماده 88 قانون برنامه ششم توسعه: «ایثارگران و فرزندان شهدا و آزادگان و جانبازان و رزمندگان با حداقل دوازده ماه سابقه حضور در جبهه، برای یک بار از پرداخت ما به التفاوت برای پانزده سال سنوات بیمه ای ناشی از تغییر صندوق بیمه و بازنشستگی معافند این مبلغ به عنوان مطالبه صندوق منتقل الیه از دولت منظور و در قالب بودجه سنواتی توسط دولت پرداخت و تسویه میشود»
ماده 4 دستورالعمل که ابطال بند 2 آن درخواست شده است در خصوص این موضوع است که با توجه به معافیت بیمه شده از پرداخت مابه التفاوت جابه جایی و تغییر صندوق بازنشستگی باید توسط کدام نهاد پرداخت شود بند 1 ماده 4 دستورالعمل گفته است: در مورد مشمولانی که در دستگاه های اجرایی اشتغال دارند که آن دستگاهها به نحوی از انحاء از بودجه دولتی استفاده می کنند این مابه التفاوت باید توسط دستگاه اجرایی محل اشتغال پرداخت شود. بند 2 می گوید در مورد سایر بیمه شدگان (یعنی اشخاصی که در دستگاههایی اشتغال دارند که به هیچ وجه از بودجه دولتی استفاده نمی کنند این ما به التفاوت باید حسب مورد از طرف بنیاد شهید و یا ستاد کل نیروهای مسلح پرداخت شود.)
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
بند 2 ماده 4 دستورالعمل اجرایی بند «خ» ماده 88 قانون برنامه ششم توسعه با تبصره 4 ماده 34 آییننامه تامین اجتماعی نیروهای مسلح (مصوب 1390 کل فرماندهی کل قوا) مغایرت دارد.
علاوه بر این بند 2 ماده 4 دستورالعمل فوق با بند «ژ» ماده 87 قانون برنامه ششم توسعه نیز مغایرت دارد.
بند ژ ماده 87 قانون برنامه ششم توسعه مقرر می دارد: «مسیولیت رسیدگی و ارایه خدمات مطابق با قوانین و مقررات به کلیه آزادگان، جانبازان و خانواده های شهدا که در بنیاد دارای پرونده ایثارگری هستند بر عهده بنیاد است و مسیول رسیدگی و ارایه خدمات رزمندگان هشت سال دفاع مقدس با معرفی و تایید واحد با مرکز امور ایثارگران نیروهای مسلح با سازمان تامین اجتماعی نیروهای مسلح (ساتا) است.
در پاسخ به شکایت مذکور، رییس امور حقوقی، قوانین و مقررات سازمان برنامه و بودجه کشور به موجب لایحه شماره 506816 مورخ 1402/09/20 به طور خلاصه توضیح داده است که:
بند «خ» ماده مذکور مقرر داشته است: «ایثارگران و فرزندان شهدا و آزادگان و جانبازان و رزمندگان با حداقل دوازده ماه سابقه حضور در جبهه برای یک بار از پرداخت ما به التفاوت برای پانزده سال سنوات بیمه ای ناشی از تغییر صندوق بیمه و بازنشستگی معافند این مبلغ به عنوان مطالبه صندوق منتقل الیه از دولت منظور و در قالب بودجه سنواتی توسط دولت پرداخت و تسویه میشود»
مطابق بند «ژ» ماده 87 قانون فوق، مسئولیت رسیدگی و ارایه خدمات به کلیه جانبازان، آزادگان و خانواده معظم شهداء حسب مورد به عهده بنیاد شهید و سازمان تامین اجتماعی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران (ساتا) میباشد، در حالی که در بند 2 ماده 4 دستور العمل فوق مسیولیت پرداخت مابه التفاوت تغییر صندوق بازنشستگی حسب مورد به عهده بنیاد شهید و ستاد کل نیروهای مسلح است.
با توجه به اینکه حکم بند (ژ) ماده 87) فوق الذکر (مسیولیت رسیدگی و ارایه خدمات به کلیه جانبازان و خانواده معظم شهداء) موضوعاً متفاوت از حکم مندرج در بند (2) ماده (4) دستورالعمل معترض عنه که ماهیتاً به تامین اعتبار ارتباط دارد، میباشد؛ بنابراین درج مسیولیت برای ستاد کل نیروهای مسلح در بند اخیر تعارضی با پیش بینی مسیولیت برای سازمان تامین اجتماعی نیروهای مسلح نداشته و هر دو مرجع متکفل ارایه بخشی از خدمات به افراد مورد نظر قانونگذار میباشند. بنیاد شهید و امور ایثارگران متولی ارایه خدمات به کلیه، جانبازان آزادگان و خانواده معظم شهدا و ستاد کل نیروهای مسلح متولی امور مربوط به رزمندگان با حداقل 6 ماه سابقه حضور در جبهه میباشد. لذا موضوع تامین اعتبار مابه التفاوت تغییر صندوق بازنشستگی بیمه شدگان توسط سازمان تامین اجتماعی نیروهای مسلح موضوعیت ندارد و سازمان تامین اجتماعی نیروی مسلح مسیولیت رسیدگی به امور مربوط به بازنشستگان را عهده دار است و به عنوان یک صندوق بیمه گر مطابق مفاد ماده (4) دستورالعمل اجرایی بند (خ) ماده 88 قانون برنامه ششم توسعه بنا به تقاضای کتبی بیمه شده مابه التفاوت حق بیمه قابل انتقال از سوی صندوق بیمه مبدا را محاسبه و مطابق مفاد بند های (1) و (2) ماده مذکور از دستگاه های اجرایی ذی ربط یا حسب مورد از بنیاد شهید و امور ایثارگران و یا ستاد کل نیروهای مسلح وصول می نماید.
پرونده کلاسه ه- ت/ 0200605 با موضوع "ابطال بند 2 ماده 4 دستورالعمل اجرایی بند «خ» ماده 88 قانون برنامه ششم توسعه به شماره 13092 مورخ 1399/12/06 مصوب وزارت کار"در جلسه هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی مطرح و به شرح ذیل رای صادر شد:
رای هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
بر اساس بند «خ» ماده 88 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، ایثارگران و فرزندان شهدا و آزادگان و جانبازان و رزمندگان با حداقل دوازده ماه سابقه حضور در جبهه برای یک بار از پرداخت ما به التفاوت برای پانزده سال سنوات بیمهای ناشی از تغییر صندوق بیمه و بازنشستگی معافند. این مبلغ به عنوان مطالبه صندوق منتقلٌالیه از دولت منظور و در قالب بودجه سنواتی توسط دولت پرداخت و تسویه میشود. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان برنامه و بودجه کشور، با همکاری بنیاد شهید و امور ایثارگران و سایر دستگاههای اجرایی ذیربط، مستنداً به تصمیم جلسه مورخ 1398/06/20 هیاتوزیران ابلاغی به شماره 79173/55606 مورخ 1398/06/28، دستورالعمل اجرایی بند «خ» ماده (88) قانون برنامه ششم توسعه را به تصویب کردند. بر اساس ماده 4 این مقرره، صندوق بیمه مقصد مکلف است حداکثر ظرف مدت یکماه پس از اعلام حق بیمه قابل انتقال از سوی صندوق بیمه مبداء، نسبتبه محاسبه مابهالتفاوت و اعلام و وصول آن اقدام کند و وفق بند (2) این ماده با توجه به مفاد بند (ژ) ماده (87) قانون برنامه ششم توسعه، در خصوص سایر بیمهشدگان، مابهالتفاوت متعلقه حسب مورد به بنیاد شهید و امور ایثارگران و یا ستادکل نیروهای مسلح اعلام تا از محل اعتبارات مصوب مربوط در قوانین بودجه سنواتی، به صندوق بیمه مقصد پرداخت گردد. با عنایت به اینکه حکم مقرر در بند «ژ» ماده 87 قانون مذکور که بر اساس آن مقرر شده مسئولیت رسیدگی و ارایه خدمات مطابق قوانین و مقررات به کلیه جانبازان، آزادگان و خانواده معظم شهداء که در بنیاد دارای پرونده ایثارگری هستند به عهده بنیاد بوده و مسئول رسیدگی و ارایه خدمات رزمندگان هشتسال دفاع مقدس با معرفی و تایید واحد یا مرکز امور ایثارگران نیروهای مسلح با سازمان تامین اجتماعی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران(ساتا) است، موضوعاً متفاوت از حکم مندرج در بند (2) ماده 4 دستورالعمل مورد شکایت است و صرف نظر از اینکه آییننامه تامین اجتماعی نیروهای مسلح واجد عنوان قانون نبوده و نیز میان بند (2) ماده 4 دستورالعمل مذکور و تبصره 4 ماده 34 این آییننامه تغایری وجود ندارد علیهذا نظر به اینکه مقرره مورد شکایت با ابتناء بر ماده 88 قانون برنامه ششم توسعه به تصویب رسیده و مغایرتی نیز با قوانین ندارد در نتیجه با اتفاق آراء و مستنداً به بند «ب» ماده 84 دیوان عدالت اداری با آخرین اصلاحات و الحاقات بعدی مصوب سال 1402، رای به رد شکایت صادر میشود؛ این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور، از سوی رییس یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
محمدجواد صالحی انصاری
رییس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی