هیات تخصصی اراضی، شهرسازی
شماره پرونده: ه- ع/97/1553 و 97/1976 شماره دادنامه:40-9809970906010039 تاریخ: 28/2/98
شاکی: آقای محمود قدرت بین فرزند: ماشاءاله - خانم زهرا کمالی نژاد فرزند: محمود
طرف شکایت: کمیسیون ماده پنج شورای عالی معماری و شهرسازی وزارت راه و مسکن و شهرسازی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 9-5 طرح جامع بخش چهاردانگه
شاکی دادخواستی به طرفیت کمیسیون ماده پنج شورای عالی معماری و شهرسازی وزارت راه و مسکن و شهرسازی به خواسته ابطال بند 9-5 طرح جامع بخش چهاردانگه به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
9-5- کاربری فضای سبز عمومی
- باغاتی که شهرداری علاوه بر مصوبات طرح ها میتواند تملک نموده و با حفظ یا ارتقاء وضعیت درخت و سیستم آبیاری به صورت فضای سبز عمومی نگهداری کند (اعم از اینکه در طرح مصوب دارای کاربری فضای سبز باشد یا نباشد) با تصویب مراجع مربوطه به فضای سبز عمومی تبدیل شود.
- مالکین باغاتی که مایل باشند از طریق توافق با شهرداری، درصدی از سطح باغات خود را به عنوان فضای سبز عمومی به صورت رایگان به شهرداری واگذار نماید، با شرایط زیر و تصویب شورای اسلامی شهر و کمیسیون ماده 5 میتوانند از انواع کاربری های متناسب با ضوابط و کاربری پهنه مربوط استفاده نمایند.
- در پهنه های باغی و در چارچوب طرح موضعی خاص، درصد واگذاری کمتر از 7 درصد و متراژ واگذاری کمتر از 3500 متر نباشد.
- در تک باغ ها، درصد واگذاری کمتر از 70 درصد و متراژ واگذاری کمتر از 3000 متر مربع نباشد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
شاکیان به استناد دادنامه های 1443 مورخ 24/12/95، 386 مورخ 29/10/81، 964 مورخ 11/9/86 و 173 مورخ 27/5/81 هیات عمومی دیوان عدالت اداری تقاضای اعمال ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری را نموده و اعلام داشته اند با توجه به اینکه مصوبه مذکور مخالف اصل 85 قانون اساسی و بر خلاف مقررات قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرح های دولتی و شهرداریها بوده و با توجه به قاعده و اصل تسلیط الزام به واگذاری قسمتی از اراضی خود به طور رایگان به شهرداری در تضاد با اعمال حقوق مالکانه است، لذا تقاضای ابطال بند مزبور را نموده اند. همچنین شاکیان در قسمتی از شکواییه اعلام داشته اند مالک قسمتی از پلاک 216/36 میباشند که در شهرک صنعتی صنوف آلاینده صوتی بخش چهاردانگه قرار گرفته و بر اساس مصوبه هیات دولت و کمیسیون تعیین شده در مصوبه شماره 942/ت119 مورخ 9/4/69 ابتدا مجوز ساخت از شهرداری تهران و بعد از تاسیس شهرستان اسلامشهر مجوز صادره فوق الذکر مورد تایید قرار گرفته است. در حالی که با تصویب طرح جامع بخش چهاردانگه در طرح فضای سبز قرار گرفته است و شهرداری آن را مشمول بند 9-5 ضوابط و مقررات طرح جامع می داند. لذا تقاضای احقاق حق در این رابطه را نموده اند.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل اداره راه و شهرسازی استان تهران به موجب لایحه شماره 41371/1200/97/ص - 20/8/1397 صرفاً در خصوص شکایت خانم زهرا کمالی نژاد سابقه توافقات پلاک های مورد شکایت با شهرداری اسلامشهر و چهاردانگه و وضعیت فعلی این پلاکها را توضیح داده و در آخر راجع به بند مورد شکایت از طرح جامع بخش چهاردانگه بیان داشته مالکین باغاتی که مایل باشند از طریق توافق با شهرداری، درصدی از سطح باغات خود را به عنوان فضای سبز عمومی به صورت رایگان به شهرداری واگذار نمایند، با شرایط مقرر در مصوبه میتوانند از انواع کاربری های متناسب با ضوابط و کاربری پهنه مربوطه (که دارای ارزش افزوده ناشی از تغییر کاربری زمین است) استفاده نمایند. از آنجا که پلاک شاکیه فاقد هرگونه درخت در وضع موجود میباشد، دلیل اعتراض مالک به بند فوق نیز نامشخص است.
همچنین علیرغم ابلاغ قانونی نسخه ثانی شکایت و ضمایم آن به اداره حقوقی وزارت راه و شهرسازی، تا زمان تنظیم گزارش پاسخی واصل نشده و ضمیمه پرونده نمیباشد.
نظریه تهیه کننده گزارش: نظر به اینکه ضوابط و مقررات مربوط به تبدیل و تغییر کاربری، افراز و تقسیم و تفکیک باغات و اراضی کشاورزی در قانون زمین شهری مصوب 1366 بالاخص ماده 14 این قانون بیان شده که مستفاد از آن لزوم واگذاری بخشی از باغات به عنوان فضای سبز به صورت رایگان در قبال استفاده از بقیه آن با کاربریهای متناسب با ضوابط و کاربری پهنه تحصیل نمی گردد و با توجه به اینکه مشابه همین مصوبه در بند 3 پیوست شماره 3 طرح جامع مورخ 1386 شهر تهران طبق دادنامه شماره 1211 مورخ 24/11/1396 هیات عمومی دیوان عدالت اداری ابطال گردیده لذا بند 9-5 طرح جامع بخش چهاردانگه مصوب 2/6/1388 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران خارج از حدود اختیارات و مغایر قانون به نظر میرسد و قابل ابطال است. تهیه کننده گزارش: سید مهدی هاشمی نژاد
رای هیات تخصصی
در خصوص شکایت آقای محمود قدرت بین فرزند: ماشاء اله و خانم زهرا کمالی نژاد فرزند: محمود به طرفیت کمیسیون ماده پنج شورای عالی معماری و شهرسازی وزارت راه و مسکن و شهرسازی به خواسته ابطال بند 9-5 طرح جامع بخش چهاردانگه، موضوع در جلسه مورخ 15/2/1398 مطرح و پس از استماع گزارش و بررسی موضوع قریب به اتفاق اعضاء بر این نظر بودند با توجه به اینکه مصوبه معترض عنه در باب تکلیف شهرداری در حفظ و گسترش فضای سبز و جلوگیری از قطع بی رویه درختان موضوع قانون اصلاح لایحه قانونی حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها مصوب 1359 شورای انقلاب (مصوب 20/4/1388 مجمع تشخیص مصلحت نظام) و تعیین مقررات و ضوابط اجرایی آن صورت پذیرفته و ایجاد اجبار برای مالکین باغات در محدوده و حریم شهر برای توافق با شهرداری در واگذاری رایگان باغات خود به عنوان فضای سبز عمومی نمی کند و با توجه به اینکه مصوبه مذکور خارج از حدود اختیارات قانونی و یا مغایر با قانون تشخیص داده نمی شود لذا مستنداً به بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت صادر و اعلام میگردد. رای صادره از ناحیه ریاست دیوان یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض در هیات عمومی میباشد.
احمد درزی رامندی - رئیس هیات تخصصی اراضی، شهرسازی دیوان عدالت اداری