شماره پرونده: ه- ع/0101676 شماره دادنامه: 140109970906000693 تاریخ: 27/09/1401
شاکی: آقای امیرحسین مهاجرنیا
طرف شکایت: 1- نیروی انتظامی (سازمان وظیفه عمومی) 2- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی 3- دولت جمهوری اسلامی ایران 4- نهاد ریاست جمهوری
موضوع شکایت و خواسته: ابطال قسمت ب بند 30 بخش هشتم فهرست بیماریها، نقص عضو و عدم رشد موضوع تبصره ماده 2 آییننامه معاینه و معافیت پزشکی مشمولان خدمت وظیفه عمومی مصوب 21/2/93 هیات وزیران
شاکی دادخواستی به طرفیت 1- نیروی انتظامی (سازمان وظیفه عمومی) 2- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی 3- دولت جمهوری اسلامی ایران 4- نهاد ریاست جمهوری به خواسته ابطال قسمت ب بند 30 بخش هشتم فهرست بیماریها، نقص عضو و عدم رشد موضوع تبصره ماده 2 آییننامه معاینه و معافیت پزشکی مشمولان خدمت وظیفه عمومی مصوب 21/2/93 هیات وزیران به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
«صاف کامل کف یک یا هر دو پا در انواع (Rigid یا Flexible) بدون عارضه و دفورمیتی: معاف از خدمات رزمی»
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
شاکی اجمالاً به موجب دادخواست تقدیمی ادعا مینماید با توجه به ممنوعیت یا محدودیت استخدامی، افرادی که دارای صافی کف پا میباشند، اکتفا نمودن به معافیت از خدمات رزمی و عدم معافیت دائم این افراد، تبعیض ناروا و مغایر با بند 9 از اصل سوم قانون اساسی است لذا تقاضای ابطال مصوبه فوق الذکر را دارد.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
علیرغم اعلام ابلاغ نسخه ثانی دادخواست و انقضاء مهلت پاسخی از طرف شکایت در سامانه یافت نشد.
پرونده شماره ه- ع / 0101676 مبنی بر درخواست ابطال قسمت «ب» بند (30) بخش هشتم فهرست بیماریها، نقص عضوها و عدم رشدهای موضوع تبصره ماده (2) آییننامه معاینه و معافیت پزشکی مشمولان خدمت وظیفه عمومی (موضوع تصویبنامه شماره 21152/ت49519ه- مورخ 24/03/1393 هیات وزیران)، در جلسه مورخ 15/08/1401 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
اولاً: با توجه به تبصره (1) ماده (39) قانون خدمت وظیفه عمومی اصلاحی سال 1390 که مقرر میدارد: «نحوه طبقهبندی مشمولین و طرز معاینه و ضوابط معافیت پزشکی آنها براساس مقاطع تحصیلی مشمولین به موجب آییننامه معاینه و معافیت پزشکی مشمولین خدمت وظیفه عمومی است که وزارت دفاع با کسب نظر از وزارتخانههای کشور و بهداشت، ظرف حداکثر ششماه تهیه میکند که پس از تایید ستاد کل به تصویب هیات وزیران میرسد.» وضع مصوبه در حدود صلاحیت مرجع مصوِّب آن میباشد. ثانیاً: به موجب ماده (39) قانون یادشده، مشمولان خدمت وظیفه عمومی از نظر وضع مزاجی و استعداد جسمی و روانی به چهار دسته تقسیم میشوند که برابر بند (2) این ماده برخی به علت نقص عضو یا ابتلاء به بیماری از سلامتی کامل برخوردار نبوده اما قادر به انجام خدمت در امور غیررزمی میباشند و مقنن نیز تشخیص و طبقهبندی مشمولان را به ضوابط مقرر در آییننامه مورد اعتراض محول نموده است. ثالثاً: انجام خدمت وظیفه عمومی، تکلیفی است برای عموم مشمولان و معافیت از آن نیاز به تصریح قانونی دارد و بیماریها و عیوبی که میتواند منجر به منع شخص از استخدام در دستگاههای اجرایی شود ارتباطی به معافیت و یا عدم معافیت وی از انجام خدمت وظیفه عمومی به همان دلیل ندارد و این دو اساساً دارای ماهیتی متفاوت میباشند.
بنا به مراتب فوق، قسمت «ب» بند (30) بخش هشتم فهرست بیماریها، نقص عضوها و عدم رشدهای موضوع تبصره ماده (2) آییننامه معاینه و معافیت پزشکی مشمولان خدمت وظیفه عمومی (موضوع تصویبنامه شماره 21152/ت49519ه- مورخ 24/03/1393 هیات وزیران) در حدود اختیارات مرجع وضع بوده و مغایرتی با قوانین نداشته و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
مهدی فرد محمدیان
رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
دیوان عدالت اداری