قانون حاکم در تکرار جرایم مواد مخدر

تاریخ دادنامه قطعی: 1394/09/04
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: در تکرار جرایم مواد مخدر،مقررات قانون مبارزه با مواد مخدر حاکم بوده و تشدید مجازات مرتکب در این خصوص، براساس قانون مجازات اسلامی،فاقد وجاهت قانونی است.

محتویات پرونده حاکی است آقای م. ق. به اتهام نگهداری مقدار بیست و پنج گرم هروئین به موجب دادنامه شماره فوق‌الاشاره و به جهت تکرار جرم، مشارالیه را به تحمل هفده سال حبس، پرداخت مبلغ هفتاد میلیون ریال جزای نقدی و تحمل هفتاد و چهار ضربه شلاق محکوم و از بابت در معرض فروش قراردادن مواد مذکور به لحاظ فقد ادله کافی مستندا به بند الف ماده 177 قانون آیین دادرسی کیفری برائت تحصیل نموده است. (ص 41 )، خلاصه جریان پرونده بدین قرار است که در مورخ 1393/12/02 در اجرای طرح پاکسازی نقاط آلوده و مبارزه با توزیع‌کنندگان مواد مخدر و در پی اخبار و اطلاعات واصله از منابع و امت حزب ا... دایر بر فعالیت مشارالیه در امر تهیه و توزیع مواد مخدر، با اخذ مجوز قضایی وارد منزل پدری نامبرده که وی نیز در آنجا مستقر است، شده و ضمن دستگیری متهم یاد شده از بازرسی بدنی و منزل تعداد 314 عدد کپسول حاوی هروئین بسته‌بندی شده و آماده فروش مجموعا به وزن بیست و پنج گرم کشف و در نهایت برای سیر مراحل قانونی به مقر پلیس منتقل گردیده است. (ص 1 - 2 ) و طبق گواهی آزمایش از نمونه مواد مکشوفه، ماهیت آن هروئین اعلام شده است. (ص 24 )، از متهم آقای م. ق. در مرجع انتظامی تحقیقاتی صورت گرفته که مشارالیه اظهار نموده؛ مقدار مواد مخدر مکشوفه از نوع هروئین به خودش تعلق داشته و آن را از شخص ناشناسی خریداری نموده که قادر به معرفی وی نمی‌باشد و در امر فروش مواد به لحاظ اینکه قبل از اقدام به فروش دستگیر شده، نبوده است وی ادامه داده دارای سه فقره سابقه کیفری غیرمرتبط با مواد می‌باشد (ص 3 ) مشارالیه در مورخه 1393/02/03 نزد مقام قضایی نیز اتهام نگهداری مقدار 25 گرم هروئین را پذیرفته و گفته است برای مصرف خودش بوده ولی اتهام در معرض فروش قراردادن را نپذیرفته و رد کرده است (ص 5 - 6 ) طبق برگ محرمانه‌ای که فاقد هرگونه سربرگی است و معلوم نیست متعلق به چه سازمانی است، متهم را دارای سه فقره سابقه کیفری اعلام که دو فقره آن غیرمرتبط با مواد مخدر بوده ولی یک فقره دیگر آن در خصوص حمل هشت گرم هروئین می‌باشد. (ص 11 )، دادیار محترم پرونده در تاریخ 1393/12/05 مجددا از متهم ق.ش. به عنوان آخرین دفاع تحقیق کرده که وی گفته، اتهام نگهداری مقدار 25 گرم هروئین را قبول داشته ولی فروش یا در معرض فروش قرار دادن مواد مخدر از نوع هروئین را قبول ندارد که با ختم تحقیقات، قرار مجرمیت متهم مبنی بر نگهداری و در معرض فروش قراردادن مقدار 25 گرم هروئین صادر که با پذیرش قرار مذکور و صدور کیفرخواست، پرونده به دادگاه انقلاب اسلامی ف. ارسال شده است.(ص 14 - 16 - 19 )، دادگاه موصوف در مورخ 1394/01/23 با رعایت تشریفات قانونی تشکیل جلسه دادرسی داده که متهم آقای م. ق. اظهار داشته «من مواد خریدم برای مصرف خودم و من خرید و فروش نمی‌کردم... به یک موتوری گفتم که بیست گرم دوا می‌خواهم و به من داد و در کپسول به من داد و مبلغ ششصد هزار تومان پول دادم و اینجا که آن را وزن کردند گفتند که بیست و پنج گرم است....» و چون مواد خریداری شده خوب نبود و حالم را به هنگام مصرف بد می‌کرد قصد داشتم به شیراز برگردم و فروشنده را پیدا کنم و جنس‌ها را پس بدهم که دستگیر شدم وی می‌گوید حدود یک سالی است که هروئین مصرف می‌کند و برخی اوقات نیز متادون می‌خورد. وکیل متهم نیز در دفاع از موکلش اعلام نموده، موکلم دارای تنها یک مورد سابقه کیفری آن هم به اتهام شرب خمر است و این اولین باری است که مرتکب چنین جرمی شده است و مواد مکشوفه برای مصرف شخصی خودش بوده و قصد فروش نداشته است. با توجه به اینکه میزان خلوص مواد مشخص نشده تقاضای آزمایش مجدد آن را راجع به خلوص نموده است و ایضا به لحاظ جوانی ( 23 ساله) درخواست تخفیف در مجازات را نموده است.(ص 27 - 28 ) قاضی محترم دادگاه در قسمت اخیر برگ دوم صورت‌جلسه دادرسی مرقوم نموده «دفتر اولا طی شرحی به پلیس مبارزه با مواد مخدر اعلام شود تا با ارسال مواد مکشوفه از متهم به آزمایشگاه، نوع آن را مجددا بررسی و اعلام نمایند - ثانیا با توجه به سوابق کیفری متهم تصویر احکام محکومیت‌های وی ضمیمه شود (در چهار سال اخیر) و....» در پی دستور قاضی محترم دادگاه سابقه کیفری مشارالیه به اتهام تمرد نسبت به مامورین حین انجام وظیفه و توهین به آن‌ها و شرب خمر که به موجب دادنامه شماره --- مورخ 1391/11/11 به تحمل یک سال حبس و جزای نقدی و شلاق محکوم شده است همچنین به موجب دادنامه شماره --- مورخ 1392/01/28 به اتهام شرب خمر به تحمل هشتاد ضربه شلاق (حد شرعی) محکومیت یافته اخذ گردیده و در خصوص دستور دوم قاضی محترم تصویر همان گواهی آزمایشگاه ضمیمه شده است. (ص 28 - 29 - 35/34 )، با رفع اشکالات پرونده، مجددا در مورخه 1394/02/20 جلسه دادرسی رسما و با رعایت تشریفات قانونی تشکیل که متهم در دفاع از خود گفته من مواد را خریده بودم برای مصرف نه برای فروش تقاضای کمک دارم و اشتباه کردم... و وکیل او نیز تقاضای تخفیف مجازات را نموده است و مواد تهیه شده را برای مصرف خودش می‌خواسته و نه برای فروش یا در معرض فروش گذاشتن (ص 38 ) با ختم جلسه دادرسی، دادگاه متهم را به موجب دادنامه شماره صدرالاشعار محکوم که وکیل وی در فرجه قانونی به رای صادره معترض شده و طی لایحه‌ای اجمالا به موارد زیر پرداخته است، موکل تا یک ماه قبل از دستگیری سرباز بوده و بعد بر اثر تصادف و ایجاد دردهای شدید در برخی نواحی بدنش به مصرف مواد مخدر از نوع هروئین روی آورده است محکومیت وی به مجازات اشد و حتی بالاتر از آن وجاهت قانونی ندارد با توجه به درخواست تعیین خلوص مواد مکشوفه این مهم صورت نگرفته که لازم است این امر تحقق یابد. موکل فردی جوان و ناپخته است و از فقر و تنگدستی و نامناسب بودن معیشت رنج می‌برده و انحرافات اجتماعی باعث گرفتار شدن او گردیده لذا مستحق رافت اسلامی می‌باشد و... (ص 47 تا 49 )، که دادستان محترم با ملاحظه مفاد لایحه اعتراضی و مداقه در اوراق پرونده، دادنامه را منطبق با موازین قانونی اعلام و به رد اعتراض اظهار نظر کرده است. (ص 50 )، پرونده بدوا در اجرای ماده 32 سابق قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر و ماده 26 آیین‌نامه اجرایی همان قانون به دادستانی کل کشور ارسال که با توجه به نسخ ماده مذکور به موجب ماده 570 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و اصلاحات بعدی آن، پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای قاسم مزینانی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای محمدباقر باقری دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر اینکه (صرف‌نظر از چگونگی امر در ماهیت قضیه چون احکام از لحاظ قابلیت فرجام‌خواهی تابع قانون مجری در زمان صدور خود هستند و رای صادره مطابق ماده 32 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر قطعی بوده است هر چند این ماده هم اکنون به موجب ماده 570 قانون آیین دادرسی کیفری نسخ شده است لذا چون به اعتبار زمان صدور قابل رسیدگی فرجامی نبوده است پرونده را در خصوص مشارالیه قابل طرح و رسیدگی فرجامی نمی‌داند.) دادنامه فرجام‌خواسته مشاوره نموده چنین رای می‌دهد:

با توجه به محتویات پرونده و جهات و کیفیات منعکس در آن نظر به اینکه موضوع تکرار جرم در خصوص جرائم مواد مخدر در قانون مبارزه با مواد مخدر که قانون خاص می‌باشد احصاء گردیده است لذا تشدید مجازات آقای م. ق.ش. تحت عنوان تکرار جرم مستندا به ماده 137 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 فاقد وجاهت قانونی بوده در نتیجه مستندا به بند 4 شق ب ماده 469 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و اصلاحات بعدی آن حکم صادره نسبت به نامبرده جهت رسیدگی مجدد در دادگاه هم‌عرض نقض می‌گردد.

رئیس و عضو معاون شعبه --- دیوان عالی کشور

مهدی احمدی - قاسم مزینانی