شماره پرونده: ه- ع/ 0101129 شماره دادنامه: 140109970906010802 تاریخ: 13/10/1401
شاکی: آقای فرشید حمیدی
طرف شکایت: 1- نهاد ریاست جمهوری 2- سازمان برنامه و بودجه کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال اطلاق محدودیت های تبصره های 5 و 6 از بند 11 تصویب نامه شماره 21487/ت59826ه- مورخ 15/2/1401 به دامپزشکان عضو هیات علمی در وزارت علوم از 1/1/1401
شاکی دادخواستی به طرفیت 1- نهاد ریاست جمهوری 2- سازمان برنامه و بودجه کشور به خواسته ابطال اطلاق محدودیت های تبصره های 5 و 6 از بند 11 تصویب نامه شماره 21487/ت59826ه- مورخ 15/2/1401 به دامپزشکان عضو هیات علمی در وزارت علوم از 1/1/1401 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
در اجرای بند و تبصره 12 قانون بودجه سال 1401 کل کشور ضرایب فوق العاده های حقوق اعضای هیات علمی دانشگاهها و مراکز و موسسات آموزش عالی و پژوهشی وابسته به وزارت علوم تحقیقات و فناوری و همچنین دانشگاه ها مراکز و موسسات آموزش عالی و پژوهشی وابسته به سایر دستگاههای اجرایی و دانشگاه های فرهنگیان و تربیت دبیر شهید رجایی مجوز آنها از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی شورای گسترش آموزش عالی وزارت علوم تحقیقات و فناوری و اعضای هیات علمی آنها از طریق مرکز جذب هیات علمی وزارت علوم تحقیقات و فناوری به کار گرفته شدهاند همسان با ضرایب حقوق اعضای هیات علمی تمام وقت غیر بالینی دانشگاه های وابسته به وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی به شرح جداول پیوست که تایید شده به مهر دفتر هیات دولت است اعمال خواهد شد.
تبصره 5- اعضای هیات علمی بالینی (تمام وقت جغرافیایی) وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی آن دسته از اعضای هیات علمی هستند که علی رغم داشتن اختیار تاسیس مطب (موضوع بند ب ماده 74 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران)، به صورت تمام وقت جغرافیایی در محل خدمت (یعنی 54 ساعت در هفته) اشتغال دارند و از فعالیت های انتفاعی و از جمله تاسیس مطب محروم میباشند مصادیق اعضای هیات علمی غیر بالینی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی بر اساس فهرست رشته های تحصیلی دایر در وزارت علوم تحقیقات و فناوری و مشروط به عدم امکان تاسیس مطب پزشکی توسط عضو هیات علمی شاغل در دانشگاه ها و بخش های پزشکی میباشد.
تبصره 6- میزان ضرایب فوق العاده های جذب و مخصوص برای اعضای هیات علمی بالینی تمام وقت جغرافیایی (⅙) اعمال میگردد و برای اعضای هیات علمی گروه پزشکی (غیر بالینی) تمام وقت بر اساس جداول پیوست موضوع این بند، با ضریب (1) از تاریخ 1401/01/01 برابر ضریب مصوب این بند میباشد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
خلاصه اظهارات شاکی:
اولا با تغییر تعاریف قانونی، رشته دامپزشکی را در گروه پزشکی قلمداد کرده است.
ثانیا حق تاسیس و فعالیت در مطب و همچنین محرومیت از مطب برای رشته دامپزشکی نادیده گرفته است.
ظاهراً هدف از تبصره های 5 و 6 از بند 11 تصویب نامه حذف همسان سازی حقوق مندرج در بند و تبصره 12 قانون بودجه 1401 میان حقوق اعضای هیات علمی وزارت علوم با اعضای هیات علمی غیر بالینی 54 ساعته وزارت بهداشت (موسوم به تمام وقت جغرافیایی) است ولی در تصویب نامه هیات وزیران ایرادات زیر مشهود است:
در مصوبه سعی شده عبارت غیربالینی با عبارت غیر گروه پزشکی مترادف شود.
اختیار تاسیس مطب را منحصر به بند ب ماده 74 قانون برنامه پنجساله ششم نموده و به دنبال آن شرط محرومیت تاسیس درمانگاه و مطب توسط عضو هیات علمی را صرفاً برای اساتید وزارت بهداشت تعریف نموده است.
تعریف مصادیق اعضای هیات علمی غیر بالینی وزارت بهداشت را بر اساس فهرست رشته های تحصیلی دایر در وزارت علوم تعریف نموده،
خدمت 54 ساعته در هفته در ازای محرومیت مطب را منحصر در وزارت بهداشت و وضعیت تمام وقت جغرافیایی دانسته، و با نتیجه گیری در تبصره 6 و جدول ضمیمه بهرهمندی از افزایش 1.6 برابری (ضریب همسان سازی) در ضرایب فوق العاده های جذب و مخصوص را برای کلیه اعضای هیات علمی وزارت علوم از جمله رشته دامپزشکی منتفی دانسته است.
در بند 11 تصویب نامه مذکور، حقوق قانونی دامپزشکان عضو هیات علمی و رشته دامپزشکی که از رشته های ذیل وزارت علوم است نادیده گرفته شده و علاوه بر حذف اصل حق تاسیس مطب و محرومیت از مطب از همسان سازی حقوق دامپزشکان عضو هیات علمی با اعضای هیات علمی غیر بالینی پزشکی (تمام وقت جغرافیایی یا 54 ساعت در هفته) نیز جلوگیری کرده است.
شاکی معتقد است که دلالت قوانین متعدد مذکور در متن دادخواست، رشته دامپزشکی جزو رشته های گروه پزشکی میباشد و پرداخت حق محرومیت از مطب برای دامپزشکان نیز تجویز شده است.
مطابق ماده 21 آییننامه استخدامی اعضای هیات علمی دانشگاهها مصوب هیات امنای دانشگاه های تابعه وزارت علوم ساعت خدمت عضو تمام وقت 40 ساعت در هفته و عضو تمام وقت ویژه 54 ساعت در هفته میباشد.
مطابق ماده 31 قانون موسسه به شرط وجود اعتبار میتواند به عضو واجد شرایط شاغل در موسسه علاوه بر فوق العاده های مندرج در ماده 30 این آییننامه فوق العاده های مستمر و غیر مستمر ذیل را مطابق با دستورالعمل های مربوط به تصویب هیات امنا میرسد پرداخت کند:
تبصره 2 ماده 31- فوق العاده محرومیت از مطب و فوق العاده اشعه تابع ضوابط و مقررات خاص خود میباشد.
انواع خدمت در دانشگاه های وزارت علوم شامل حالت های ذیل است:
40 ساعت خدمت در هفته: اعضای هیات علمی تمام وقت معمولی.
54 ساعت خدمت در هفته: اعضای هیات علمی تمام وقت دامپزشکی که در وضعیت محرومیت از مطب میباشند علاوه بر 40 ساعت در هفته 60 ساعت خدمت ماهانه در خارج از ساعات اداری میباشند.
با توجه به مشروح مذاکرات مجلس شورای اسلامی در سال 1364 دلیل اصلی عدم وجود رشته دامپزشکی در وزارت بهداشت به این خاطر که جزء رشته های پزشکی نبوده است بلکه به این دلیل بوده که وزارت بهداری فاقد امکانات در زمینه آموزش دامپزشکی بوده است.
در اواخر سال 1400 با یکسری توافق های داخلی در وزارت بهداشت و تاکید سازمان برنامه و بودجه مقرر شد تا برخی اعضای هیات علمی وزارت بهداشت که دانشآموخته دانشگاه علوم پزشکی ندارند و با پایه دکتری عمومی میباشند و امکان تاسیس مطب ندارند از تمام وقت جغرافیایی (54 ساعت در هفته) خارج شوند و مزایای متعلق به نیز حذف شود از آنکه این توافق چقدر واقعی بود و تا چه حدی باشد که موجب شد تا سازمان برنامه و بودجه در یک نگاه برای تمام اعضای هیات علمی در وزارت علوم حتی اعضای هیات علمی دامپزشکی تقاضای اصلاح احکام تمام وقت 54 ساعت در هفته را بخواهد و این تفکر را در تبصره های 5 و 6 و جدول زمینه بند 11 تصویب نامه مورد شکایت مصوب کند بنابراین از ابتدای سال 1401 برای همه اعضای هیات علمی وزارت علوم نسبت به حذف وضعیت تمام وقتی 54 ساعتی اقدام شد و اکنون وضعیت تاسیس مطب به ایشان و متقابلاً محرومیت از مطب بدون امتیازات متعلق به در ابهام مانده است در حالی که موارد مزبور از سال ها و برای دامپزشکان هیات علمی تعریف شده بود و اکنون نقض قوانین سابق شده است.
بند 11 تصویبنامه به کلمه غیربالینی اشاره شده و در ادامه در تبصرههای 56 تعاریف غیر بالینی و افرادی که صلاحیت تاسیس مطب دارند به نحوی ارائه شده که موجب حذف مزایای متعلقه به سایر افراد حائز شرایط (دامپزشکی) شده است.
تبصره 5 بند 11 تصویب نامه بدون هیچ دلیل مشخصی به بند ب ماده 74 قانون برنامه ششم توسعه متصل شده است که نام دامپزشکی برای تاسیس مطب وجود ندارد یعنی سعی شده است تا حذف رشته دامپزشکی از وضعیت تمام وقت 54 ساعت در هفته در تبصرهها توجیه شود.
انحصار تاسیس مطب به بند ب ماده 74 صحیح نیست چون در سایر قوانین معتبر و جاری کشور امکان تاسیس مطب برای افراد دیگری از جمله دامپزشکان وجود دارد و نشانه آن صدها و هزارها دامپزشک خصوصی و دولتی است که با مجوز و پروانه قانونی در حال فعالیت هستند.
در این تبصره به عدم امکان تاسیس مطب پزشکی توسط عضو اشاره شده ولی در هیچ غذایی تعریف مطب فقط منحصر به موارد انسانی نشده است و صلاحیت تاسیس مطب از دامپزشکان سلب نشده است.
آنچه در بند و تبصره 12 قانون بودجه سال 1401 به عنوان مستند ذکر شده در ابتدای بندی آزادی تصویبنامه وجود دارد عبارت اعضای هیات علمی غیر بالینی است و عبارت اعضای هیات علمی گروه پزشکی است اصلا در قانون وجود ندارد و این تعریف جدید خارج از محیط اصلی قانون میباشد.
با عنایت به جدول ضمیمه تصویبنامه نشان میدهد که میزان ضرایب فوق العاده های جذب و مخصوص برای همه اعضای هیات علمی از جمله دامپزشکان برای ضریب یک برابر از تاریخ اول فروردین 1401 مصوب شده است که تغییر مینماید در تصویب نامه حقوق اعضای هیات علمی دامپزشکی نادیده گرفته شده و همسان سازی با اعضای غیر بالینی مشابه تمام وقت 54 ساعتی میباشند انجام نشده است
هدف از اشاره به قوانین تبلیغات و محرومیت از چه بابت در این دادخواست اثبات وضعیت 54 ساعت خدمت اعضای هیات علمی دامپزشکی شرایط است و طلب همسان سازی فوق العاده محرومیت از مطب وزارت بهداشت نمیباشد
با دو استقلال جداگانه شامل: 1- وجود رشته دامپزشکی جزو گروه پزشکی (از نظر قوانین) و 2- استحقاق قانونی دامپزشکان و اعضای هیات علمی دامپزشکی برای ثبت و تاسیس مطب (درمانگاه)، داروخانه و غیره و متقابلا محرومیت از آن، درخواست میشود اطلاق محدودیت تبصره های 5 و 6 و جدول ضمیمه و عبارت غیر گروه پزشکی به دامپزشکان عضو هیات علمی و رشته دامپزشکی (با پایه مدرک دکتری عمومی در وزارت علوم) که محدود کردن قوانین و خارج از حدود اختیارات مرجع تصویب است از ابتدای سال 1401 ابطال شود.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
پاسخی ضم پرونده نگردیده است.
پرونده شماره ه- ع / 0101129 مبنی بر درخواست ابطال اطلاق محدودیتهای تبصرههای (5) و (6) از بند (11) تصویبنامه شماره 21487/ت59826ه- هیات وزیران در خصوص ضریب حقوق اعضای هیات علمی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و قضات و ضریب حقوق شاغلین مشمول قانون مدیریت خدمات کشور به دامپزشکانِ عضو هیات علمی در دانشگاههای وزارت علوم، تحقیقات و فناوری از تاریخ 01/01/1401، در جلسه مورخ 08/08/1401 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اکثریت اعضاء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
براساس بند «و» تبصره (12) ماده واحده قانون بودجه سال 1401 کل کشور مقرر شده است که: «حقوق اعضای هیات علمی دانشگاهها، مراکز و موسسات آموزش عالی و پژوهشی وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و همچنین دانشگاهها مراکز و موسسات آموزش عالی و پژوهشی وابسته به سایر دستگاههای اجرایی و دانشگاههای فرهنگیان و تربیت دبیر شهید رجایی که مجوز آنها از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی یا شورای گسترش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری صادر شده و اعضای هیات علمی آنها از طریق مرکز جذب هیات علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری بهکار گرفته شدهاند با حقوق اعضای هیات علمی غیربالینی دانشگاههای وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از محل اعتبار در همان دستگاه همسانسازی میشود». نظر به اینکه مقرره مورد اعتراض در جهت تنظیم امور و در چارچوب قوانین جاری و مآلاً در راستای بیان ضوابط و نحوه اجرای بند «و» تبصره (12) ماده واحده قانون بودجه سال 1401 کل کشور اصدار یافته و واجد حکمی فراتر از آن نمیباشد فلذا در حدود اختیار مرجع وضع بوده و مغایرتی با قوانین نداشته و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
مهدی فرد محمدیان
رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
دیوان عدالت اداری