تاریخ دادنامه قطعی: 1395/06/27
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: 1 - بیماری اعصاب مترادف جنون نیست؛ بنابراین صرف علم و آگاهی زوج از مصرف قرص اعصاب توسط زوجه، موجب رد دعوی فسخ نکاح که با ادعای جنون زوجه مطرح شده است، نمیباشد. (رای اول) 2 - با توجه به اینکه فسخ نکاح، ایقاع است و احتیاج به مخاطب ندارد، در صورتی که بر اساس نظر پزشکی قانونی، زوجه مبتلا به جنون باشد نیز دادگاه نمی تواند به لحاظ عدم اهلیت زوجه قرار عدم استماع دعوی صادر کند و باید به موضوع رسیدگی کند. (رای دوم) 3 - هرچند که قرار عدم استماع دعوی، از قرارهای قابل فرجام خواهی نیست اما در صورتی که در راستای دعاوی مربوط به نکاح مطرح شده باشد، به جهت احتیاط در حقوق طرفین، فرجام خواهی نسبت به آن پذیرفته میشود. (رای دوم)
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه بیست و هفتم دیوان عالی کشور تاریخ: 1393/11/15 - 08 : 52 قاضی: مرتضی فاضل قاضی: عزیز اله رزاقی قاضی: محمود حاتمی
خلاصه جریان پرونده
آقای م. د. با تقدیم دادخواستی به طرفیت خانم پ. ق. به خواسته فسخ نکاح بدلیل جنون زوجه خواستار رسیدگی شده و توضیح داده است در تاریخ 92/1/26 ازدواج کرده و اخیرا متوجه شده است خوانده قبل از ازدواج دچار جنون بوده تقاضای معرفی خوانده به پزشکی قانونی را نموده است. خوانده در جلسه دادگاه اعلام نمود من قرص اعصاب می خوردم پنج ماه است که ازدواج کردم زوج زمان خواستگاری همه چیز را می دانسته و قبول کرده است. زوج می گوید نوع قرص را به من نگفته و خودش گفته است خوب میشود من اهمیت به قرص ندادم معرف زوجین می گوید من شرایط را به زوج گفتم و گفتم چیزی ندارد و قرص می خورد من گفتم اعصاب دارد قرص می خورد خوب میشود دادگاه با این استدلال که وقتی زوج علم به قرص خوردن زوجه داشت می توانست پیرامون نوع قرص تحقیق نماید و با گذشت زمان زیاد از علم زوج حکم به بطلان دعوی صادر نمود. رای صادره مورد اعتراض زوج واقع وکیل وی اعلام نمود زوجه علاوه بر جنون بیماری دیگری نیز دارد و خواستار معرفی به پزشک شده است. شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان مازندران بدون اقدامی در این جهت طی دادنامه فرجامخواسته رای بدوی را تایید نمود وکیل زوج با تقدیم لایحه ای به رای مزبور اعتراض نموده و اضافه کرده است زوجه دچار بیماری قرن نیز میباشد. پرونده به این شعبه دیوان عالی کشور ارجاع گردید. با قرائت گزارش آقای عزیزالله رزاقی و ملاحظه نظریه آقای حاتمی دادیار دادسرای دیوانعالی کشور به شرح زیر اقدام به صدور رای میگردد./
رای شعبه
با توجه به اینکه زوج ادعای جنون زوجه را نموده و عنوان مزبور مترادف بیماری اعصاب نمیباشد تا به استدلال به علم زوج به مصرف قرص اعصاب توسط زوجه خواسته زوج رد شود بلکه سقوط حق ادعایی علاوه بر علم به عیب نیاز به احراز علم به فوریت حق مزبور نیز دارد که در آراء محاکم بدوی و تجدیدنظر اشاره ای به آن نشده بلکه در لایحه تجدیدنظر خواهی سخن از بیماری دیگری نیز که در لایحه فرجامخواه از آن به قرن تعبیر شده است، مورد تصریح معترض قرار گرفته و دادگاهها در خصوص عیوب ادعایی اقدامی در جهت معرفی زوجه به پزشک ننمودهاند لذا در مجموع دادرسی ناقص تشخیص دادنامه فرجامخواسته شماره 01590 - 92/12/19 صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان مازندران مستندا به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی نقض رسیدگی مجدد به همان دادگاه ارجاع میگردد./ح
مرتضی فاضل (رئیس) عزیزالله رزاقی (مستشار)
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه بیست و هفتم دیوان عالی کشور تاریخ: 1394/11/28 - 10 : 29 قاضی: مرتضی فاضل قاضی: یوسف هاشم پور
خلاصه جریان پرونده
آقای م. د. با وکالت آقای م. م. دادخواستی به طرفیت خانم پ. ق. به خواسته صدور حکم به فسخ نکاح به لحاظ جنون ادواری زوجه تقدیم دادگاه نموده و ص 15 دادگاه شعبه --- حقوقی ساری طی دادنامه شماره --- مورخ 92/9/13 حکم به بطلان دعوی صادر نموده ص 29 و با اعتراض زوج پرونده در شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان مازندران مطرح و دادگاه طی دادنامه شماره --- مورخ 92/12/19 رای بدوی را تایید نمود ص 55 از رای تجدیدنظر تقاضای فرجام خواهی شد ص 63 و پرونده به این شعبه دیوان ارجاع و شعبه دیوان طی دادنامه --- مورخ 93/11/15 با اعلام نقص تحقیقات از جهت اینکه آیا فرجام خواه علم به فوریت حق فسخ نکاح نسبت به عیب جنون داشته است یا خیر و نسبت به ادعای بیماری قرن نیز تحقیق انجام نشد رای فرجام خواسته را نقض و به شعبه صادر کننده رای تجدیدنظر اعاده نمود ص 69 و دادگاه تجدیدنظر زوجه را به پزشکی قانونی معرفی که برابر نظر پزشکی قانونی زوجه باکره است و بیماری قرن ندارد و مشکلی برای انجام مقاربت وجود ندارد و نسبت به بیماری جنون اعلام شد که زوجه مبتلا به اختلال روانی مزمن با علائم جنون است ص 83 دادگاه تجدیدنظر با تشکیل جلسه و اخذ اظهارات طرفین و وکیل طی دادنامه شماره --- مورخ 94/7/25 با استدلال به اینکه برابر نظر پزشکی قانونی زوجه جنون دارد طرح دعوی به طرفیت محجور (مجنون) قابلیت استماع ندارد زیرا نامبرده اهلیت ندارد و رای بدوی را نقض و قرار عدم استماع دعوی صادر نمود ص 93 نسبت به رای صادره فرجام خواهی از سوی وکیل زوج به عمل آمد و در لایحه بیان شد که هیچ یک از دادگاههای بدوی و تجدیدنظر در مرحله اول و دیوان چنین ایرادی نگرفتند ثانیا چرا بعد از دو سال چنین نظری از سوی تجدیدنظر اعلام شد ثالثا چون زوجه مجنون ادواری است فسخ نکاح در حال افاقه صحیح میباشد ص 98 - 100 پرونده پس از سیر مراحل قانونی به این شعبه دیوان ارجاع گردید اکنون با تهیه گزارش لازم معد برای صدور رای میباشد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای یوسف هاشم پور عضو ممیز و اوراق پرونده نسبت به دادنامه شماره --- - 94/7/25 تجدیدنظرخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:
رای شعبه
فرجامخواهی آقای م. د. با وکالت آقای م. م. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 94/7/25 صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان مازندران که در جهت نقض دادنامه بدوی به شماره 1552 مورخ 92/9/13 شعبه --- دادگاه حقوقی شهرستان ساری اصدار یافته است و سپس قرار عدم استماع دعوی به لحاظ عدم اهلیت زوجه به علت بیماری جنون زوجه صادر شد گرچه برابر نظر پزشکی قانونی به شماره 495268 / م 13 مورخ 94/3/18 مبنی بر اینکه زوجه مبتلا به اختلال روانی مزمن با علائم جنون میباشد و فسخ از ایقاع است و احتیاج به مخاطب ندارد لکن خیار فسخ فوریت دارد و دادگاه مشخص نکرده است که آیا زوج پس از آگاهی از جنون زوجه فورا اقدام به فسخ نکاح کرد یا خیر و این امر به اثبات نرسیده است علیهذا پرونده از این حیث ناقص است گرچه قرار عدم استماع دعوی از قرارهای مصرح قابل فرجام ذکر نشد لکن چون در راستای دعاوی نکاح میباشد و با توجه به اطلاق ماده 368 قانون آیین دادرسی مدنی و احتیاط در حقوق طرفین مستندا به بند 5 ماده 371 قانون فوق الذکر و بند الف ماده 401 همین قانون رای فرجام خواسته نقض و به همان شعبه اعاده میگردد./ح
مرتضی فاضل - رئیس یوسف هاشم پور - عضو معاون