بسمه تعالی
هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
شماره پرونده: ه- ت/ 0200217
شماره دادنامه سیلور: 140231390002034765 تاریخ: 08/08/1402
شاکی: پارسا توسلی نآیینی فرزند منوچهر
طرف شکایت: 1- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی 2- دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی اصفهان
موضوع شکایت و خواسته: ابطال دستورالعمل شماره 521/2168/د مورخ 9/2/1400 رئیس مرکز خدمات آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
شاکی دادخواستی به طرفیت 1- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی 2- دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی اصفهان به خواسته ابطال دستورالعمل شماره 521/2168/د مورخ 9/2/1400 رئیس مرکز خدمات آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
معاون محترم آموزشی
دانشگاه/ دانشکدههای علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی…
با سلام و تحیات
احتراماً، با توجه به استعلامهای انجام شده از معاونت محترم فنی آماری سازمان سنجش آموزش کشور در خصوص بررسی سهمیه قبولی دانشجویانی که از یک دانشگاه علوم پزشکی به دانشگاه علوم پزشکی دیگر منتقل میگردند مشخص شده است لزوماً سهمیه قبولی در دانشگاه مبدا با سهمیه قبولی دانشگاه مقصد یکسان نبوده و بعضاً دانشآموختگان با سهمیه قبولی منطقه یک یا آزاد در دانشگاه مبدا فاقد حداقل نمره قبولی منطقه یک در دانشگاه مقصد میباشند مزید امتنان است دستور فرمایید به منظور محاسبه دقیق تعهدات این دسته از دانشآموختگان پیش از ثبتنام فرمهای فراغت از تحصیل بر روی سامانه جامع دانشآموختگان (پرتال) استعلام سهمیه قبولی از سازمان سنجش آموزش کشور به عمل آید.
شایان ذکر است سهمیه قبولی در دانشگاه علوم پزشکی مقصد تعیین کننده میزان سنوات تعهد و فرآیند آزادسازی مدارک تحصیلی دانشآموختگان خواهد بود.
پیشاپیش از بذل توجه جنابعالی و همکاران محترم تشکر مینماید.
دکتر جمشید سلام زاده - رئیس مرکز خدمات آموزشی [معاونت آموزشی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی]
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1- مغایرت با ماده 7 لایحه قانونی اصلاح مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی که مقرر میدارد: دانشجویان و هنرجویان که بخواهند از آموزش رایگان در دانشگاهها و موسسات آموزش عالی داخل کشور استفاده نمایند مکلفند برابر مدتی که از تحصیل رایگان استفاده کردهاند در ایران خدمت نمایند.
2- مغایرت با ماده 1 آییننامه اجرایی تبصره ماده 7 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی که مقرر میدارد: دانشجویان دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و هنرجویان موسسات آموزش عالی هنری که از تحصیلات رایگان موضوع قانون اصلاح ماده 7 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی استفاده میکنند مکلفند برابر مدت تحصیل رایگان خود در ایران خدمت نمایند.
3- مغایرت با ماده 3 دستورالعمل جامعه ایفای تعهد خدمت آموزش رایگان مصوبه 26/10/96 وزارت علوم تحقیقات و فناوری که مقرر میدارد: برای پذیرفتهشدگان سهمیه ها آزاد، منطقه 1، شاهد، خانواده معظم شهدا، ایثارگران، نهضت سوادآموزی، جهاد، جانبازان، آزادگان، پذیرفتهشدگان دورههای کارشناسی ناپیوسته، کارشناسی ارشد ناپیوسته و دکتری تخصصی، ورودیهای قبل از انقلاب فرهنگی و دانشجویان غیر ایرانی پذیرفته شده از طریق کنکور سراسری (ورودیهای قبل از سال 87) یک برابر مدت تحصیل میباشد.
4- مغایرت با مصوبه جلسه 87 مورخ 8/7/65 شورای عالی انقلاب فرهنگی در مورد اخذ تعهد خدمت از پذیرفتهشدگان امتحان، گزینش دانشجو سالهای تحصیلی 65-66 به بعد به مقرر میدارد: از پذیرفتهشدگان رشتههای مختلف تحصیلی در امتحان گزینش دانشجو در سال تحصیلی 65-66 و سالهای آینده تعهدنامه خدمت به شرح ذیل اخذ میشود: 2- پذیرفته شدگان و رشتههای مختلف تحصیلی امتحان گزینش سال تحصیلی 65-66 و بعد از آن که با استفاده از سهمیه منطقه یک و سایر سهمیهها به غیر از موارد مذکور در بند یک در موسسات آموزش عالی پذیرفته میشوند به مدت یک برابر طول دوره تحصیل دانشگاهی تعهد مربوط به قانون و آموزش رایگان در مناطقی که هر یک از ارگانهای ذیربط تعیین مینمایند خدمت کنند.
5- مغایرت با مصوبه جلسه 735 مورخ 25/4/1392 شورای عالی انقلاب فرهنگی که مقرر میدارد: هر گونه اختیارات مربوط به تصمیمگیری در خصوص نقل و انتقال فرزندان اعضای هیات علمی دانشگاهها و مراکز آموزشی و پژوهشی که در آزمونهای سراسری ورود به دانشگاهها و مراکز آموزشی و پژوهشی پذیرفته میشوند به وزرای علوم تحقیقات و فناوری و بهداشت درمان و آموزش پزشکی و رئیس دانشگاه آزاد اسلامی تفویض میشود بر اساس این مصوبه و طبق دستورالعمل اجرایی تسهیلات فرزندان اعضای هیات علمی دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کشور در سال 96 سازمان سنجش آموزش کشور، فرزند هیات علمی که حد نصاب لازم برای انتقال را نداشته باشند دانشگاه مقصد که باید در شهر محل خدمت والدین باشد میتواند به عنوان مهمان بپذیرد که تبدیل میهمان به انتقال دائم مشروط به احراز وضعیت علمی مناسب طی حداقل دو ترم اول تحصیل به تشخیص دانشگاه مقصد است. این شروط توسط اینجانب رعایت شده و به تبع آن حق مکتسبه قانونی ایجاد شده است.
6- مغایرت با اصول 36 و 169 قانون اساسی که مقرر میدارند: حکم به مجازات و اجرای آن باید تنها از طریق دادگاه صالح و به موجب قانونباشد و هیچ فعل یا ترک فعلی به استناد قانونی که بعد از آن وضع شده است جرم محسوب نمیشود.
شرح شکایت:
اینجانب در سال 96 در کنکور سراسری منطقه یک شرکت نموده و در رشته پزشکی دانشگاه ایلام قبول شدم در تابستان همان سال طبق مقررات مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی مصوب 92 و با توجه به عدم کسب حد نصاب لازم برای انتقال 90% در دانشگاه مقصد (دانشگاه علوم پزشکی اصفهان) به صورت مشروط مجاز به استفاده از سهمیه فرزندان علمی جهت انتقال شدم و با توجه به محل کار پدرم در اصفهان تقاضای انتقال به دانشگاه مقصد را دادم و با توجه به شرایط قانونی در آن زمان مورد قبول قرار گرفت پس از آن مقرر گردید در صورت احراز وضعیت علمی مناسب طی حداقل 2 ترم اول تحصیلی به تشخیص دانشگاه مقصد و اخذ حداقل معدل شانزده در این دو ترم انتقال دائمی شود خوشبختانه انتقال دائم در سال 97 محقق شد بنابراین همانند سایر دانشجویان دوره و طبق قانون تعهد تحصیل رایگان در دانشگاه منطقه یک میزان تعهد اینجانب یک برابر مدت تحصیل (7 سال) اعلام و برگه آن را در تاریخ 24/5/97 امضا و تحویل آموزش دادم تا این که در 9/2/1400 مصوبه مورد اعتراض ابلاغ شد و مطابق آن درخواست شده تا با عنایت به این که دانشجویان انتقالی از سایر دانشگاهها به دانشگاه مقصد حداقل نمره قبولی ورودی آن دانشگاه را اخذ ننموده باشند، علیرغم تعهد اخذ شده قبلی میزان سنوات تعهد و فرآیند آزادسازی مدارک تحصیلی آنها همانند مناطق 2 یا 3 کشور به میزان دو برابر مدت تحصیل در دانشگاه مقصد محاسبه و اعمال شود.
1- طبق مصوبه مورخ 1392 شورای عالی انقلاب فرهنگی، فرزندان هیات علمی دانشگاهها در سال 96 میتوانستند جهت انتقال به دانشگاهی که والدین آنها در آن مشغول تحصیل هستند اقدام کنند و از نظر سنوات تعهد و سایر موضوعات دانشجویی همانند دانشجویان همان دانشگاه با آنان برخورد میشود این روال سالها است که اجرا میشود و نمیتوان به یکباره آن را تغییر داد.
2 - اگر در زمان تغییر دانشگاه در سال 96 مفاد دستورالعمل اعلام میشد بسیاری از ذینفعان از جمله اینجانب به دلیل تعهد کمتر دانشگاه مبدا در همان دانشگاه ادامه تحصیل میدادیم زیرا اینجانب با سهمیه منطقه یک در دانشگاه ایلام قبول شدم و تعهد اینجانب در این دانشگاه یک برابر مدت تحصیل (7 سال و نه 14 سال) محاسبه میشد.
3- اجرای دستورالعمل مورد اعتراض برای کسانی که با شرایط قانونی زمان انتقال تغییر دانشگاه دادهاند خلاف اصل عطف به ماسبق نشدن قانون بوده و تکلیف مالایطاق میباشد.
4- در پرونده اینجانب تنها یک سند وجود دارد آن هم سند سنوات تعهد یک برابر مدت تحصیل بوده که آن را امضا نمودهام و اعمال تعهد دو برابر اعتبار قانونی و شرعی ندارد و دانشگاه باید بر اساس اصل لزوم قراردادها و آیه اوفوا بالعقود پایبند قرارداد و تعهدات باشد.
5- دستورالعمل با قانون اساسی و قوانین عادی به دلیل عدم رعایت حقوق مکتسبه مغایرت دارد.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
1- شکایت دارای جنبه علمی و آموزشی است و قابل رسیدگی در دیوان عدالت اداری نمیباشد.
2- مطابق قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی مصوب 67، تدوین و ارائه سیاستها، تعیین خط مشی ها و نیز برنامهریزی برای فعالیتهای مربوط به تربیت نیروی انسانی گروه پزشکی و… بر عهده وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی میباشد.
3- به موجب مصوبه 3092 شورای عالی انقلاب فرهنگی از پذیرفتهشدگان رشتههای مختلف تحصیلی در امتحان گزینش دانشجو در سال تحصیلی 65-66 پذیرفتهشدگان با استفاده از سهمیه مناطق (به جز سهمیه منطقه 1) و عشایر مکلف به تعهد خدمت 2 برابر 2ره تحصیل در اما منطقه و مناطق محرومتر و پذیرفته شدگان با استفاده از سایر سهمیهها و سهمیه منطقه 1 مکلف به تعهد خدمت به مدت 1 برابر طول دوره تحصیل دانشگاهی در مناطقی که هر 1 از ارگانهای ذیربط تعیین مینمایند میباشند.
4- بهموجب سیامین صورت جلسه کمیته مطالعه و برنامهریزی کنکور سراسری مصوب سازمان سنجش و آموزش کشور مقرر شده است پس از اعلام نتایج، هر یک از پذیرفتهشدگان که حائز حد نصاب گزینش آزاد رشته قبولی باشند، به میزان مدت دوره تحصیل بایستی تعهد بسپارند و چنانچه فاقد حد نصاب گزینش آزاد (منطقه 1) باشند، تا دو برابر مدت دوره تحصیل باید در مکان مورد نیاز برای خدمت تعهد بسپارند.
5- بر این اساس در خصوص فارغالتحصیلان سهمیه ثبت نامی و قبولی منطقه 2 یا 3 (انتقالی یا غیر آن) در صورتی که سازمان سنجش اعلام نماید وفق کارنامه تحصیلی پذیرفته شده، دارای حداقل نمره علمی در دانشگاه محل تحصیل بوده، اما تعهدات وی علیرغم این که سهمیه ثبت نامی و قبولی وی 2 یا 3 بوده، 1 برابر محاسبه میشود، لذا ملاک بررسی تعهدات، حداقل نمره علمی در دانشگاه محل فراغت از تحصیل است.
6- دانشجویان انتقالی با سهمیه ثبت نامی و قبولی منطقه 1 (آزاد) در صورتی که پس از بررسی کارنامه سنجش و کد رشتههای قبولی، حداقل نمره علمی را در دانشگاه محل فراغت از تحصیل دارا باشند، تعهدات این دسته از دانشآموختگان در صورت کسب حد نصاب نمره علمی رشته قبولی، به میزان برابر مدت دوره تحصیل میباشد و در غیر این صورت به موجب مصوبه سیامین صورت جلسه کمیته مطالعه و برنامهریزی کنکور سراسری مصوب سازمان سنجش آموزش کشور، در صورتی که فاقد حد نصاب گزینش آزاد باشند تا 2 برابر مدت تحصیل باید در مکان مورد نیاز برای خدمت تعهد بسپارند.
7- در خصوص دانشجویان انتقالی، این دانشجویان جهت نیم سالهایی که در دانشگاه اولیه حد نصاب گزینش آزاد را دارا بودهاند تعهدات یک برابر و در صورت عدم احراز حد نصاب به گزینش آزاد در دانشگاه مقصد به ازای سنوات تحصیل، تعهدات به میزان 2 برابر محاسبه که به تعهدات سنوات تحصیل در دانشگاه اولیه اضافه میشود.
8- بنابراین نامه مورد اعتراض صرفاً تبیین مصوبه سیامین صورت جلسه کمیته مطالعه و برنامهریزی کنکور سراسری مصوب سازمان سنجش آموزش کشور (از سازمانهای تابعه وزارت علوم تحقیقات و فناوری) بوده و راساً فاقد هرگونه حکم و تصمیمی میباشد و بدیهی است حتی در صورت ابطال نامه مذکور، این وزارتخانه همانند سالهای قبل براساس مصوبه فوقالذکر سازمان سنجش آموزش کشور عمل خواهد نمود و عملاً تغییری در فرایند حاضر ایجاد نخواهد شد.
در خصوص ادعای مغایرت مصوبه با شرع، ادعای مغایرت با شرع مطرح نشده است.
پرونده شماره ه- ت / 0200217 مبنی بر درخواست ابطال فراز پایانی نامه شماره 521/2168/د مورخ 1400/04/09 رئیس مرکز خدمات آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در جلسه مورخ 1402/07/24 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اکثریت اعضاء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
نظر به اینکه اساساً فراز پایانی نامه شماره 521/2168/د مورخ 1400/04/09 رئیس مرکز خدمات آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ناظر به تعیین میزان کف و سقف سنوات تعهد نمیباشد بلکه بیانگر کیفیت محاسبه اجرای تعهد براساس سهمیه قبولی دانشگاه مقصد است که ملاک آن نیز قانون مربوطه میباشد و از این رو در حدود اختیارات مقام صادرکننده آن بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات نداشته و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 1402/02/10) ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض بوده و پس از قطعیت، براساس ماده (93) قانون مذکور در رسیدگی و تصمیمگیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.
مهدی فرد محمدیان
رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
دیوان عدالت اداری