بسمه تعالی
هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی
شماره پرونده: ه- ت/ 0200596 شماره دادنامه سیلور: 140231390003357922 تاریخ:1402/12/22
شاکی: چهل نفر از شاکیان با وکالت آقای ستار محمدی
طرف شکایت: وزارت تعاون، کار ورفاه اجتماعی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال آییننامه مشاوران و خدمات دهندگان حفاظت فنی و ایمنی مورخ 1398/09/17 شامل مواد 1 بند 3 ومواد 19، 5، 3 و 20 آییننامه مذکور
--
شاکی دادخواستی به طرفت وزارت تعاون، کار ورفاه اجتماعی به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
آییننامه مشاوران و خدمات دهندگان حفاظت فنی و ایمنی مورخ 1398/09/17
3- 1: مشاوران و خدمات دهندگان حفاظت فنی و ایمنی: شخصی حقوقی در قالب شرکت که حسب قانون تشکیل گردیده و برابر ضوابط این آییننامه تایید صلاحیت میشود و از این پس در این آییننامه شرکت نامیده میشود.
ماده 3: به منظور ارایه خدمات حفاظت فنی و ایمنی به مرکز اجازه داده میشود تا اشخاص حقوقی واجد شرایط را برای انجام و صدور گواهی آزمایشات مزبور در زمینه های تخصصی احراز صلاحیت نماید.
ماده 5: کارفرما مکلف است آزمایشات فنی ادواری یا موردی امور حفاظت فنی را از طریق شرکت های موضوع این آییننامه انجام دهد.
ماده 19: هر کارشناس فنی مجاز حداکثر در 2 زمینه تخصصی احراز صلاحیت میشود و در هر زمینه تخصصی حق فعالیت در بیش از یک شرکت را ندارد.
ماده 20: مشاوران حقیقی و حقوقی قبلی از تاریخ ابلاغ این آییننامه و دستورالعمل اجرایی آن باید درخواست مکتوب و مدارک لازم برای انطباق وضعیت با شرایط این آییننامه و دستورالعمل اجرایی آن را به مرکز تسلیم نمایند.
شرح شکایت شاکی:
وکیل شاکیان بیان داشت آییننامه موضوع شکایت که به تصویب شورای عالی حفاظت فنی و ایمنی رسیده است و سپس به تایید وزیر محترم کار نیز رسده است در موادی که در قسمت خواسته بدان اشاره گردیده است مغایر با آییننامه سابق (1394/11/06) بوده و موجب تضیع حقوق موکلین و حدود 2275 نفر در سراسر کشور میگردد و مصوبه مذکور بر خلاف شرع وبر خلاف قانون میباشد.
1- یکی از موارد خلاف قانون بودن این است که یکی از اصول قانون اساسی منع تبعیض ناروا میباشد، لذا عدم رعایت مساوات و محروم نمودن اشخاص بدون وجود نصح صریح قانون قابل پذیرش نیست.
2- بندهای موضوع شکایت آثار آییننامه را عطف به سبق نموده است که بر خلاف ماده 4 قانون مدنی میباشد.
3-تضییق و محدود نمودن دایره شمول قانون با این توضیح که افرادی که سابقا احراز صلاحیت گردیدند و پروانه اخذ نمودند، حق مکتسب آنان را پس گرفته و دیگر نمی توانند آن را تمدید نمایند.
4- محدود نمودن نظارت استانی ادارات کل و منحصر نمودن نظارت توسط مرکز تحقیقات و تعلیمات وزارت کار که مستلزم در اختیار گرفتن زیر ساخت های کافی میباشد و همچنین محدود نمودن فعالیت هر شخص و تعداد پروانه ها به دو رشته تخصصی در حالی که حداقل سه رشته مورد نیاز برای فعالیت در قالب شرکت حقوقی باید باشد موجب فساد خواهد بود، لذا ابطال مصوبات موضوع شکایت مورد تقاضاست.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
شاکی مصوبه مذکور را بر خلاف بند 9 واصل 3 و اصول 28، 19،20،22، 4 و 44 قانون اساسی و ماده 4 قانون مدنی دانسته است.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
آییننامه سابق مورخ 6/11/94 بدلیل کمبود و نواقص موجود در آن از جمله عدم تعین رشته تحصیلی مجری خدمت با موضوع پروانه، تشتت در تفکیک وظایف اشخاص حقیقی (کارشناسان فنی مجاز) و اشخاص حقوقی (شرکت ها) به گونه ای که همه امور از تنظیم قرارداد تا آزمایش فنی و صدور گواهینامه و امور مالی توسط یک نفر صورت می گرفت منتج به ارایه پیشنهاد اصلاح آییننامه گردید، لذا تغییرات هر آییننامه از اختیارات مقنن بوده که برای حسن نظارت و بر اساس نیازهای متفاوت تدوین و اجراء میگردد و در زمان های مختلف با تغییرات مورد نیاز جامعه صنفی وکسب وکار مورد بازنگری قرار میگیرد و در خصوص استناد شاکی به ماده 4 قانون مدنی و اثر قانون نسبت به آتیه در خود ماده 4 آمده است مگر اینکه در خود قانون مقررات خاصی نسبت به این موضوع اتخاذ شده باشد، لذا چون تکلیف مشاوران حقیقی و حقوقی قبلی در این آییننامه بازنگری شده است لذا آییننامه سابق تبیین گردیده است و استناد به ماده 4 قانون مدنی وجاهت ندارد، آییننامه اصلاحی در راستای حفظ و صیانت از نیروی انسانی بخش مولد اقتصاد بوده و همه اشخاصی که سابقا احراز صلاحیت شدند در سر رسید اعتبار پروانه های سابق باید خود را با شرایط آییننامه جدید مطابقت دهند وآییننامه موضوع شکایت با بازنگری که در یکصد و هشتاد و پنجمین جلسه شورای عالی حفاظت فنی مورخ 1402/03/08 صورت گرفته است منسوخ خواهد شد، ضمنا شکایت مشابهی در پرونده کلاسه 9901379 صورت گرفته که منتهی به دادنامه های شماره 10373 الی 10431 مورخ 1400/03/08 درهیات عمومی دیوان عدالت اداری گردیده است:
چنانچه ادعای مغایرت مقرره مورد اعتراض با موازین شرعی مطرح شده است، نظریه شورای نگهبان نوشته شود:
نظریه شورای نگهبان در خصوص خلاف شرع بودن مصوبه موضوع شکایت طبق پاسخ شماره 36828 مورخ 1402/02/30 شورای محترم نگهبان بند، و مواد مورد شکایت خلاف شرع شناخت نشد مگر اینکه تضیقات ایجاد شده بر خلاف تعهدات معتبر شرعی نسبت به کارشناسانی باشد که از قبل صلاحیتهای ذی ربط وطبعا حق ادامه کار به آنان اعطا شده است که در این صورت باید به تعهدات سابق عمل شود و در صورتی که که ضرورت ایجاب کند که صلاحیت های قبلی محدود شود چنانچه منجر به ورود خسارت شود باید خسارات وارده بر اساس ضوابط شرعی جبران شود.
پرونده کلاسه ه- ت/ 0200596 با موضوع "ابطال مواد 1 (بند 3)، 3، 5 و 19 آییننامه مشاوران و خدمات دهندگان حافظت فنی و ایمنی مورخ 1398/09/17 "در جلسه هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی مطرح و به شرح ذیل رای صادر شد:
رای هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
بر اساس ماده 85 قانون کار مصوب سال 1369، برای صیانت نیروی انسانی و منابع مادی کشور رعایت دستورالعملهایی که از طریق شورای عالی حفاظت فنی (جهت تامین حفاظت فنی) و وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشکی (جهت جلوگیری از بیماریهای حرفه ای و تامین بهداشت کار وکارگر ومحیط کار) تدوین میشود، برای کلیه کارگاهها کارفرمایان، کارگران و کارآموزان الزامی است و به موجب ماده 86 این قانون، شورای عالی حفاظت فنی مسئول تهیه موازین و آییننامه های حفاظت فنی بوده و بر اساس تبصره (1) این ماده، پیشنهادات شورا به تصویب وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی میرسد. همچنین بر اساس ماده 89 قانون یاد شده کارفرمایان مکلفند پیش از بهره برداری از ماشینها، دستگاهها، ابزار و لوازمی که آزمایش آنها مطابق آییننامه های مصوب شورای عالی حفاظت فنی ضروری شناخته شده است آزمایشهای لازم را توسط آزمایشگاهها و مراکز مورد تایید شورای عالی حفاظت فنی انجام داده ومدارک مربوطه را حفظ ویک نسخه از آنها را برای اطلاع به وزارت کار واموراجتماعی ارسال نمایند. به این منظور و با هدف تعیین نحوهی پذیرش، نظارت برعملکرد و رسیدگی به تخلفات مشاوران و خدماتدهندگان حفاظت فنی و ایمنی، «آییننامه مشاوران و خدماتدهندگان حفاظت فنی و ایمنی» در جلسه مورخ 1398/07/22 شورای عالی حفاظت فنی تدوین و در تاریخ 1398/09/17 به تصویب وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی رسیده و جایگزین آییننامه مشاوران حفاظت فنی و خدمات ایمنی مصوب 1394/11/06 وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی شده است؛ با عنایت به مراتب مذکور نظر به اینکه تصویب نامه مذکور در راستای اختیارات مصرح در مواد 85، 86 و 89 قانون کار و با عنایت به عدم پیش بینی مواردی همچون عدم تعیین رشته تحصیلی مجری خدمت با موضوع پروانه، تفویض نظارت اشخاص حقیقی به شرکت ها، عدم استقرار نظام سطح بندی و غیره در آییننامه سابق، به تصویب رسیده است لذا و صرف نظر از اینکه مغایرت مقرره با آییننامه سابق از موجبات قانونی ابطال آییننامه به شمار نمی رود، با عنایت به نظریه شماره 36828 مورخ 1401/02/30 فقهای معظم شورای نگهبان، مواد 1 (بند 3)، 3، 5 و 19 از آییننامه مشاوران و خدمات دهندگان حافظت فنی و ایمنی مورخ 1398/09/17 مغایرتی با قوانین استنادی شکات محترم ندارد در نتیجه مستنداً به بند «ب» ماده 84 و ماده 87 قانون دیوان عدالت اداری با آخرین اصلاحات و الحاقات بعدی مصوب سال 1402، رای به رد شکایت صادر میشود؛ این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور، از سوی رییس یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
محمدجواد صالحی انصاری
رییس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی