شماره پرونده: ه- ع/ 9902454 شماره دادنامه: 140009970906011108 تاریخ: 8/9/1400
شاکی: خانم شمسی مجدی
طرف شکایت: وزارت آموزش وپرورش
موضوع شکایت و خواسته: ابطال قسمت اخیر بند 3 بخشنامه شماره 710/65 مورخ 1390/10/20 معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش - موضوع: شرایط احراز ارتقاء طبقه شغلی کارکنان از لحاظ مدرک تحصیلی و سوابق تجربی
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت آموزش وپرورش به خواسته ابطال قسمت اخیر بند 3 بخشنامه شماره 710/65 مورخ 1390/10/20 معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش - موضوع: شرایط احراز ارتقاء طبقه شغلی کارکنان از لحاظ مدرک تحصیلی و سوابق تجربی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت آموزش و پرورش به خواسته ابطال بخشنامه شماره 710/65 مورخ 30/10/90 معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده وسپس درمقام رفع نقص از خواسته واخذ توضیح از ایشان برابر لایحه شماره 99-2454-2تا5مورخ 6/11/99که به هیات عمومی ارجاع شده است. صرفا تقاضای ابطال بند 3 بخشنامه مذکور را نموده است ومتن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
3- کارکنانی که در حین خدمت موفق به اخذ مدرک تحصیلی بالاتر میشوند، از تاریخ اخذ مدرک تحصیلی میتوانند بر اساس سنوات تجربی، و رعایت سایر مقررات در یک طبقه شغلی بالاتر تخصیص یابند. ضمنا افراد مذکور موظفند حداکثر ظرف مدت یک سال پس از تاریخ فارغ التحصیلی نسبت به ارائه مدرک ماخوذه به اداره متبوع اقدام نمایند. در غیر این صورت از زمان ارائه مدرک تحصیلی به واحد کارگزینی از مزایای آن بهره مند خواهند شد»
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
شاکی اعلام داشته لحاظ مدرک تحصیلی درسوابق شغلی تحت شرایط مندرج در مواد53،67،70قانون مدیریت خدمات کشوری پیش بینی شده وبحث مدت راجع به ارائه آن نشده است.
شاکی درادامه ودر لایحه رفع نقص خویش در شرح خواسته اعلام نموده جانباز جنگ تحمیلی بوده ودر سال 1393 موفق به دریافت مدرک کارشناسی ارشد خود شده وبه لحاظ بی اطلاعی در سال 1397 اقدام به ارائه آن نموده ودستگاه طرف شکایت به استناد بند 3 بخشنامه موضوع شکایت از تسری تاریخ اعمال مدرک به زمان اخذ (1393)آن خودداری وملاک محاسبه را تاریخ ارائه (1397)اعلام مینماید.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
الف (ایرادات شکلی)
فحوای خواسته شاکی بیشتر از آن که درخواست ابطال باشد. به طور غالب به اعلام و ادعای تضییع حقوق استخدامی وی اشاره دارد و تقاضای اعمال مدرک تحصیلی خود را از مورخه 1393/02/29 لغایت 1397/01/01 مطرح نموده است که رسیدگی به این موضوع در صلاحیت شعب بدوی دیوان عدالت اداری بوده و خارج از صلاحیت آن هیات میباشد.
ب)دفاعیات ماهوی
1-به موجب ماده 20 قانون مدیریت خدمات کشوری شرایط تصدی مشاغل اختصاصی دستگاه های اجرایی به تناسب وظایف پست های قابل تخصیص یافته به هر شغل. از لحاظ معلومات. تحصیلات و... با پیشنهاد دستگاه و تایید سازمان و تصویب شورای توسعه مدیریت تعیین میگردد
در این خصوص معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی ریاست جمهوری به موجب بند 2 نامه شماره 158381/ 180 مورخ1387/01/05 استفاده از مزایای استخدامی مترتب بر مدارک تحصیلی اخذ شده در حین خدمت را مشروط به کاربرد آن در شرایط احراز مشاغل و به شرط طرح و تایید موضوع توسط کمیته طرح طبقه بندی مشاغل دستگاه و در چارچوب رعایت قوانین و مقررات موضوعه صرفا از تاریخ ارائه به واحد کارگزینی ممکن دانسته است.
همچنین سازمان اداری و استخدامی کشور با عنایت به تکلیف مقرر در بند 5 ردیف "ب" ماده 116 قانون مدیریت خدمات کشوری و به منظور ایجاد رویه های واحد اداری و استخدامی در چهارچوب مقررات قانون مذکور. ضوابط احتساب آثار استخدامی مدارک تحصیلی ماخوذه کارمندان در حین خدمت راطی بخشنامه شماره 170061 مورخ 1393/12/24 ابلاغ و دو شرط اساسی را جهت پذیرش مدرک تحصیلی به همراه سایر شرایط مقرر نموده است:
الف) اخذ نظر موافق دستگاه اجرایی جهت ادامه تحصیل قبل از شروع توسط مستخدم
ب) پیش بینی رشته و مدرک تحصیلی بالاتر در شرایط احراز شغل مورد تصدی کارمند
2-در راستای اجرای مقررات فوق و انتظام بخشی به امور جاری، آموزش و پرورش اقدام به اصدار بخشنامه شماره 710/65 مورخ 1390/10/ 20 در حدود وظایف، صلاحیت ها و اختیارات خویش نموده است
3-دربخشنامه صادره توسط آموزش و پرورش به منظور رعایت اصول 19 و 30 قانون اساسی و بند الف ماده 46 و بند 4 ماده 49 ماده 53 590، 66 و 68 قانون مدیریت خدمات کشوری و مطابق با بخشنامه 170061 مورخ 1393/12/24 سازمان اداری و استخدامی کشور مقرر شده که مزایای ناشی از مدارک تحصیلی کارمندان در صورتی از تاریخ اخذ آن لحاظ میگردد که ظرف یک سال از تاریخ مذکور به آموزش و پرورش ارائه گردد در غیر این صورت مزایای آن از تاریخ ارایه محاسبه خواهد شد. بنابراین پذیرش مدرک تحصیلی با رعایت ضوابط مربوط قطعی است لکن تاریخ اعمال و پذیرش آثار آن متفاوت میباشد.
4- ممکن است کارمندی بنا بر دلایل و انگیزه های شخصی از جمله عدم تمایل به سپردن تعهد. قصد انفکاک از سیستم. شرکت در آزمون های متفرقه اخذ مجوز های غیر دولتی، استفاده از آن در موسسات و شرکت های خصوصی و... تمایلی به ارایه مدرک در زمان حال و طی مدت متعارف را نداشته باشد. لذا قرار دادن زمان ارایه مدرک در اختیار کارمند و در عین حال استفاده از مزایای آن از زمان اخذ. موجب سوء استفاده و فرار از قانون و جهل به مدت نخواهد شد.
چنانچه ادعای مغایرت مقرره مورد شکایت با موازین شرعی مطرح شده است نظریه شورای نگهبان نوشته شود:
ادعای مغایرت مصوبه با شرع نشده است.
نظر تهیه کننده گزارش:
از نظر شکلی با توجه به مفاد دادخواست ولوایح تکمیلی شاکی نامبرده از عدم اعمال مدرک تحصیلی خویش از تاریخ اخذ آن شکایت نموده واز این حیث جنبه موردی دارد.
از لحاظ ماهوی:
اولا:برابر آرا متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری دلیل قانونی وجود ندارد که دستگاههای اجرایی مکلف شده باشند تا مدرک تحصیلی بالاتر از مدرک تحصیلی لازم برای تصدی شغلی، توسط دستگاه اجرایی مورد پذیرش و اعمال قرار گیرد.
ثانیا:بخشنامه موضوع شکایت در راستای بند 2 نامه شماره 158381/ 180 مورخ1387/01/05 معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی ریاست جمهوری و به منظور انتظام بخشی به امور جاری تنظیم شده وناشی از مصوبات بالادستی میباشدوفی نفسه متضمن قاعده آمره ای نبوده وتعیین برخورداری از مزایای مدرک تحصیلی از تاریخ ارائه بر اساس نامه مذکور بوده ومتعاقبا سازمان امور اداری واستخدامی نیز در همین راستا بخشنامه شماره 170061 مورخ 1393/12/24 را صادر که شرایط پذیرش مدرک جدید را مشخص نموده است وبرابر رای شماره 627-14/5/99هیات عمومی دیوان عدالت اداری صرفا اطلاق بخشنامه مذکور ازحیث ایجاد محدودیت برخلاف تعهدات معتبر دستگاه های اجرایی و یا قراردادهای معتبر استخدامی با کارمندان ابطال شده وبا وصف فوق عقیده به عدم ابطال آن دارم./.
تهیه کننده گزارش:
صمد بشارتی فر
رای هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری:
پرونده شماره ه- ع/9902454 مبنی بر درخواست ابطال قسمت اخیر بند 3 بخشنامه شماره 65/710 مورخ 20/10/1390 معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش موضوع ارتقاء طبقه شغلی کارکنان از لحاظ مدرک تحصیلی و سوابق تجربی در جلسه مورخ 1/9/1400 هیات تخصصی استخدامی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضای محترم هیات به اتفاق به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
رای هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری:
اولاً بر اساس مفاد بخشنامه شماره 170061 مورخ 24/12/1393 سازمان اداری و استخدامی کشور، اعمال مدارک تحصیلی تا یک مقطع بالاتر بر اساس ضوابط قانونی و نیاز دستگاه در حدود اختیارات دستگاه های اجرایی میباشد.
ثانیاً هر چند اطلاق بخشنامه شماره 170061 مورخ 26/12/1393 سازمان اداری و استخدامی کشور از حیث ایجاد محدودیت برخلاف تعهدات معتبر دستگاه های اجرایی و یا قراردادهای معتبر استخدامی با کارمندان به موجب رای شماره 627 مورخ 14/5/1399 هیات عمومی دیوان عدالت اداری ابطال گردیده، لکن مفاد آن همچنان مجری بوده و برای دستگاه های اجرایی لازم الاتباع است.
بنا به مراتب مذکور بند 3 بخشنامه شماره 65/710 مورخ 20/10/1390 معاون توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش که در راستای اجرای بند 2 شماره 158381/180 مورخ 5/1/1387 معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی ریاست جمهوری و به منظور انتظام بخشی به امور جاری تنظیم شده و ناشی از مصوبات بالادستی میباشد، مغایرتی با قوانین و مقررات مذکور نداشته و خارج از حدود اختیارات مقام صادر کننده آن نبوده و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است./ط
علی اکابری
رئیس هیات تخصصی استخدامی
دیوان عدالت اداری