پروتکل 8 مارس 1971 گواتمالا برای اصلاح کنوانسیون مربوط به یکسان کردن برخی از مقررات حمل و نقل هوایی بین‌المللی

حکومتهای امضا کننده زیر:
نظر به اینکه اصلاح کنوانسیون مربوط به یکسان کردن بعضی از مقررات ناظر به حمل و نقل هوایی بین‌المللی امضا شده در ورشو به تاریخ 12 اکتبر1929 و اصلاح شده به موجب پروتکل منعقده در شهر لاهه به تاریخ 28 سپتامبر 1955 مطلوب به نظر میرسد.
به شرح زیر توافق نمودند:
کنوانسیونی که به موجب مقررات این فصل اصلاح میگردد کنوانسیون ورشو است که در سال 1955 در شهر لاهه اصلاح گردیده است.

ماده 3 کنوانسیون حذف و متن ذیل جایگزین آن میشود.
ماده 3 -
1 - در مورد حمل مسافر باید یک سند حمل انفرادی یا جمعی مشتمل بر نکات زیر تسلیم گردد:
الف - ذکر نقاط مبدا و مقصد.
ب - چنانچه مبدا و مقصد مسافرت در سرزمین یک طرف معظم متعاهد واقع بوده و یک یا چند توقف در سرزمین دولت دیگر برای آن پیش‌بینی شده باشد حداقل ذکر نام یکی از این محل‌های توقف.
2 - هر نوع وسیله دیگری که حاوی اطلاعات مندرجه در بخشهای (‌الف) و (ب) بند مزبور باشد - میتواند جایگزین تحول سندی گردد که در بند فوق به آن اشاره شده است.
3 - عدم رعایت مقررات بند فوق هیچگونه اثری در وجود یا اعتبار قرارداد حمل و نقل که در هر حال تابع مقررات این کنوانسیون - از جمله مقررات مربوط به محدودیت مسئولیت میباشد - نخواهد داشت.

ماده 4 کنوانسیون حذف و متن ذیل جایگزین آن میگردد.
ماده 4 -
1 - در مورد حمل لوازم شخصی تحویل شده - یک رسید تسلیم میگردد. که اگر منضم به سند حمل و نقل مذکور در بند اول ماده 3 نباشد یا در آن ادغام نشده باشد - حاوی نکات زیر خواهد بود:
الف - ذکر مبدا و مقصد حمل و نقل.
ب - چنانچه مبداء و مقصد در سرزمین یک طرف معظم متعاهد واقع بوده و یک یا چند توقف در سرزمین یک دولت دیگر برای آن پیش‌بینی شده باشد‌حداقل ذکر محل یکی از این توقف ها.
2 - هر نوع وسیله دیگری که حاوی اطلاعات مندرجه در قسمت‌های الف و ب بند مزبور باشد میتواند جایگزین تحویل رسید لوازم شخصی گردد که در بند فوق بآن اشاره شده است.
3 - عدم رعایت مقررات بندهای فوق هیچگونه تاثیری در وجود یا اعتبار قرارداد حمل و نقل که در هر حال تابع مقررات این کنوانسیون - از جمله مقررات مربوط بمحدودیت مسئولیت میباشد - نخواهد داشت.

ماده 17 کنوانسیون حذف و متن ذیل جایگزین آن میشود:
ماده 17 -
1 - متصدی حمل و نقل در مورد خسارت ناشیه از فوت یا آسیب بدنی یک مسافر هنگامی مسئول است که حادثه‌ای که سبب فوت یا آسیب بدنی گردیده در داخل هواپیما و یا در جریان هر یک از عملیات مربوط بسوار شدن به هواپیما و یا پیاده شدن از آن رخ داده باشد. مع‌الوصف متصدی حمل و نقل در مورد فوت یا آسیب بدنی که صرفاً بر اثر وضع مزاجی مسافر حاصل شده باشد - مسئولیتی نخواهد داشت.
2 - متصدی حمل و نقل در مورد خسارت ناشیه از انهدام - فقدان یا معیوب شدن لوازم شخصی در صورتی مسئول است که حادثه‌ایکه سبب انهدام، فقدان و یا معیوب شدن گردیده در داخل هواپیما یا در طی عملیات بارگیری یا تخلیه آن و یا در طی مدتیکه لوازم شخصی در اختیار متصدی حمل و‌نقل بوده رخ داده باشد. معذالک متصدی حمل و نقل در مورد خسارتی که صرفاً ناشی از نقص ذاتی یا کیفی یا عیب موجود در لوازم شخصی باشد - مسئولیتی نخواهد داشت.
3 - در این کنوانسیون اصطلاح « لوازم شخصی » در عین حال شامل اثاثیه تحویل شده و نیز اشیاء همراه مسافر خواهد بود مگر آنکه مقرراتی غیر از این وجود داشته باشد.

در ماده 18 کنوانسیون بندهای 1 و 2 حذف و متن ذیل جایگزین آن می‌گردد.
1 - متصدی حمل و نقل وقتی در قبال خسارات حاصله از انهدام یا فقدان یا معیوب شدن کالا مسئول خواهد بود که حادثه ایکه موجب خسارات شده هنگام حمل و نقل هوایی رخ داده باشد.
2 - عبارت حمل و نقل هوایی مندرج در بند فوق شامل مدت زمانی است که در طی آن کالا در اختیار متصدی حمل و نقل است اعم از آنکه کالا در‌یک فرودگاه و یا در داخل یک هواپیما بوده و یا در صورت فرود هواپیما در خارج از محوطه یک فرودگاه - در محلی دیگر باشد.

ماده 20 کنوانسیون حذف و متن ذیل جایگزین آن میشود.
ماده 20 -
1 - در مورد خسارات ناشیه از تاخیر در حمل مسافر یا لوازم شخصی در صورتی که متصدی حمل و نقل ثابت کند که او و مستخدمین و عاملین او کلیه تدابیر ضروری را برای اجتناب از وقوع خسارت اتخاذ نموده‌اند و یا آنکه اتخاذ چنین تدابیری برای آنان امکان‌پذیر نبوده است از مسئولیت مربوطه مبری خواهند بود.
2 - در مورد خسارت حاصله از انهدام، فقدان یا معیوب شدن کالا یا تاخیر در حمل آن در صورتی که متصدی حمل و نقل ثابت نماید که او و‌ مستخدمین و عاملین او کلیه تدابیر ضروری را برای اجتناب از وقوع خسارت اتخاذ نموده‌اند و یا آن که اتخاذ چنین تدابیری برای آنان امکان‌پذیر نبوده‌است از مسئولیت مبری خواهند بود.

ماده 21 کنوانسیون حذف و متن ذیل جایگزین آن میگردد.
ماده 21 - چنانچه متصدی حمل و نقل ثابت نماید که وقوع خسارت به سبب مسامحه - غفلت یا خطای دیگر شخصی که خواستار جبران خسارت میباشد صورت گرفته و یا اعمال مزبور در وقوع این خسارت موثر بوده‌اند تمامی یا قسمتی از مسئولیت متصدی حمل و نقل در قبال چنین شخصی تا‌حدی که خسارت حاصله بر اثر مسامحه - غفلت یا خطای دیگر وی حادث گردیده یا عوامل مذکور در حدوث آن موثر شده باشند منتفی خواهد‌گردید. وقتی بدلیل فوت یا آسیب بدنی مسافر مطالبه جبران خسارت توسط شخصی غیر از خود مسافر به عمل آید و متصدی حمل و نقل ثابت نماید که خسارت مورد بحث در نتیجه مسامحه غفلت یا خطای دیگر مسافر مزبور صورت گرفته است - به همان نحو از تمام یا قسمتی از مسئولیت خود مبری خواهد بود»

ماده 22 کنوانسیون حذف و متن ذیل جایگزین آن میگردد:
ماده 22 -
1 -
الف - مسئولیت متصدی حمل و نقل در مورد حمل مسافر محدود بمبلغ یک میلیون و پانصد هزار فرانک برای مجموع دعاوی مربوط به جبران خسارت حاصله از فوت یا آسیب بدنی برای هر مسافر میباشد. در موردی که مطابق قوانین محکمه رسیدگی کننده ممکن است خسارات به صورت اقساط پرداخت گردد جمع کل مبلغ اقساط نباید از یک میلیون و پانصد هزار فرانک تجاوز نماید.
ب - در مورد تاخیر در حمل و نقل اشخاص مسئولیت متصدی حمل و نقل در قبال هر مسافر - محدود بمبلغ شصت و دو هزار و پانصد فرانک است.
ج - در مورد حمل لوازم شخصی مسئولیت متصدی حمل و نقل در صورت انهدام فقدان - معیوب شدن و یا تاخیر حمل محدود بمبلغ پانزده هزار‌فرانک برای هر مسافر میباشد.

2 -
الف - در مورد حمل کالا مسئولیت متصدی حمل و نقل محدود بمبلغ دویست و پنجاه فرانک بازای هر کیلوگرم میباشد مگر آنکه فرستنده‌هنگام تحویل کالا بمتصدی حمل و نقل اظهارنامه خاصی برای ارزش کالا به هنگام تحویل در مقصد تنظیم نموده و در صورت لزوم مبلغ اضافی پرداخت کرده باشد دراین صورت متصدی حمل و نقل ملزم به پرداخت مبلغی که زائد بر مبلغ اظهار شده نباشد خواهد بود مگر آن که وی ثابت نماید‌که مبلغ اظهار شده بیشتر از حق واقعی فرستنده کالا به هنگام تحویل در مقصد میباشد.
ب - در صورت فقدان - معیوب شدن کالا یا تاخیر در حمل قسمتی از کالا و یا هر گونه شیء موجود در آن - برای محاسبه و تعیین مبلغی که مسئولیت متصدی حمل و نقل محدود بآن میباشد فقط وزن کل بسته یا بسته‌های مربوطه منظور خواهد گردید. معهذا وقتی فقدان - معیوب شدن و یا تاخیر در حمل قسمتی از کالا یا شیئی موجود در آن در بهای سایر بسته‌های مندرج در همان بارنامه حمل هوایی موثر باشد برای تعیین حدود مسئولیت - وزن کل این بسته یا بسته ها باید منظور گردد.

3 -
الف - دادگاه‌های طرفهای معظم متعاهد که به موجب قوانین خود مجاز به صدور حکم پرداخت هزینه دادرسی و از جمله حق‌الوکاله وکیل نمی‌باشند در مواردی که مشمول این کنوانسیون است اختیار خواهند داشت بر حسب تشخیص خود حکم پرداخت تمامی و یا قسمتی از هزینه دادرسی و از جمله حق‌الوکاله وکیل را به میزانی که از نظر دادگاه نامبرده معقول باشد به نفع خواهان صادر نمایند.
ب - پرداخت هزینه دادرسی و همچنین حق‌الوکاله وکیل فقط در صورتی مطابق بند (‌الف) فوق مورد رای دادگاه قرار خواهد گرفت که خواهان مبلغ مورد مطالبه را با ذکر اقلام جزء طی یک اخطاریه کتبی بمتصدی حمل و نقل اعلام نماید و متصدی حمل و نقل در مدت شش ماه پس از وصول اخطاریه مورد بحث پیشنهاد کتبی دائر به پرداخت مبلغی که حداقل معادل مبلغ غرامتی است که دادگاه در حدود متعارف معین نموده ارسال ننماید. چنانچه تاریخ طرح دعوی موخر بر انقضای مدت مزبور باشد مدت اشعار شده تا آن تاریخ تمدید خواهد گردید.
ج - هزینه دادرسی و منجمله حق‌الوکاله وکیل نباید در اجرای حدود پیش‌بینی شده در این ماده مورد محاسبه و نظر قرار گیرد.

4 - مبالغی که بر مبنای فرانک در این ماده و ماده 42 معین شده عبارت از واحد پولی است هم ارز شصت و پنج و نیم میلیگرم طلا بعیار نهصد هزارم.
این مبالغ را ممکن است به پولهای رایج هر کشور باعداد صحیح غیر کسری تسعیر نمود.
در مورد دعاوی قضایی - تسعیر مبالغ مزبور به پولهای رایج هر کشور به غیر از مسکوک طلا به ماخذ هم ارز طلای این گونه پولهای رایج در تاریخ صدور حکم انجام خواهد شد.»

ماده 24 کنوانسیون حذف و متن ذیل جایگزین آن میگردد.
ماده 24 -
1 - در مورد حمل و نقل کالا هر گونه دعوی خسارت - تحت هر عنوان فقط تحت شرایط و در حدود مقرره در این کنوانسیون قابل اقامه خواهد بود.
2 - در حمل و نقل مسافرین و لوازم شخصی آنها - ادعای خسارت بهرعنوان که باشد - اعم از اینکه بر طبق این کنوانسیون و یا بر طبق یک قرارداد یا به دلیل یک عمل غیر قانونی یا بهر علت دیگر انجام گیرد - فقط تحت شرایط و حدودی که در این کنوانسیون پیش‌بینی شده قابل اقامه است -‌بدون توجه به اینکه چه اشخاصی حق اقامه دعوی دارند و حقوق مربوطه آنها از چه قرار است.
این حد نهایی مسئولیت است و هیچ اوضاع و احوالی مسئولیتی بیش از این ایجاد نخواهد کرد».

ماده 25 کنوانسیون حذف و متن ذیل جایگزین آن میشود.
ماده 25 - در صورتی که ثابت شود خسارت در نتیجه عمل یا قصور متصدی حمل و نقل یا مستخدمین و عاملین او به قصد وارد ساختن خسارت و یا در اثر بی‌احتیاطی و با علم به احتمال وقوع خسارت رخ داده است حدود مسئولیت پیش‌بینی شده در بند 2 ماده 22 قابل اجرا نخواهد بود مشروط بر اینکه در مورد عمل یا قصور یکی از مستخدمین و عاملین متصدی حمل و نقل - ثابت شود که آنها در حدود وظایف خود عمل کرده‌اند».
در ماده 25 (‌الف) کنوانسیون بندهای 1 و 3 حذف و متن ذیل جایگزین آن میگردد.
« 1 - چنانچه علیه یکی از مستخدمین و عاملین متصدی حمل و نقل در مورد خساراتی که در کنوانسیون منظور است اقامه دعوی گردد در صورتی که مستخدم و عامل مذکور ثابت نماید که در حدود وظایف خویش عمل نموده است مجاز خواهد بود از حدود مسئولیتی که خود متصدی حمل و نقل به موجب مقررات این کنوانسیون حق دارد به آن استناد نماید بهره‌مند گردد.
3 - اگر ثابت شود که خسارت حاصله در مورد حمل و نقل کالا از یک عمل یا قصور یکی از مستخدمین یا عاملین متصدی حمل و نقل خواه به قصد وارد ساختن خسارت و خواه از روی بی‌احتیاطی و با علم به اینکه این امر احتمالاً موجب خسارت خواهد شد - ناشی گردیده در آن صورت مقررات بندهای 1 و 2 این ماده قابل اجرا نخواهد بود».
در ماده 28 کنوانسیون بند 2 کنونی به بند 3 تبدیل میگردد و بند 2 جدید به شرح ذیل افزوده میشود.
« 2 - در مورد خسارت ناشیه از فوت - آسیب بدنی یا تاخیر حرکت یک مسافر و همچنین خسارت ناشی از انهدام - فقدان و یا تاخیر حمل لوازم شخصی دعوی مربوطه را میتوان در یکی از محاکم مندرج در بند 1 این ماده و یا در سرزمین یکی از طرفهای معظم متعاهد - نزد دادگاهی که متصدی حمل و نقل در حوزه قضایی آن دارای موسسه بوده و نیز مسافر در سرزمین همان طرف معظم متعاهد سکنی یا اقامت دائم داشته باشد - طرح نمود.»
پس از ماده 30 کنوانسیون ماده زیر درج میگردد:
ماده 30 الف - هیچکدام از مقررات این کنوانسیون تاثیری در این مسئله که آیا شخصی که به موجب مقررات آن مسئول خسارت وارده میباشد حق مراجعه بشخص دیگری را دارد یا خیر نخواهد داشت.»

پس از ماده 35 کنوانسیون ماده زیر درج میگردد:
ماده 35-
الف -
1 - هیچکدام از مقررات این کنوانسیون مانع از آن نیست که دولتی برای پرداخت غرامت بمدعی - در مورد فوت یا آسیب بدنی یک مسافر در سرزمین خود سیستمی برقرار و مورد استفاده قرار دهد که مکمل غرامت‌های پیش‌بینی شده در این کنوانسیون باشد. سیستم مزبور با شرایط‌مذکور در ذیل منطبق خواهد بود:
الف - دولت مزبور در هیچ موردی نباید بمتصدی حمل و نقل مستخدمین و عاملین او مسئولیتی بیش از آنچه به موجب این کنوانسیون مقرر گردیده‌است تحمیل نماید.
ب - دولت مزبور نباید علاوه بر مالیاتهائی که احتمالا از مسافرین وصول مینماید عوارض مالیاتی یا اداری دیگری بمتصدی حمل و نقل تحمیل‌نماید.
ج - بین متصدیان حمل و نقل در مورد مسافرین مربوطه نباید هیچگونه تبعیضی اعمال گردد و منافعی که به موجب سیستم مزبور نصیب مسافرین میگردد نباید به متصدی حمل و نقل آنها منوط و مربوط باشد.
د - چنانچه مسافری به این سیستم وجهی پرداخته باشد هر شخصی که بر اثر فوت یا آسیب بدنی مسافر مزبور متحمل خسارت شده است استحقاق برخورداری از مزایای سیستم مزبور را خواهد داشت.

پس از ماده 41 کنوانسیون ماده زیر درج میگردد:
ماده 42 -
1 - بدون این که لطمه‌ای به مقررات ماده 41 وارد شود کنفرانسهای طرفهای پروتکل در گواتمالا مورخ هشتم مارس 1971 - در پنجمین و دهمین سال پس از تاریخ اجرای پروتکل تشکیل خواهد شد تا حدود مقرره در قسمت الف بند 1 ماده 22 کنوانسیون را که به موجب پروتکل مزبور‌اصلاح شده مورد تجدید نظر قرار دهد.
2 - در هر یک از کنفرانسهای مذکور در بند 1 ماده حاضر حدود مسئولیت مندرجه در قسمت الف بند 1 ماده 22 که در موقع اجلاس این کنفرانسها‌لازم‌الاجرا میباشد بیش از مبلغ یکصد و هشتاد و هفت هزار و پانصد فرانک افزایش داده نخواهد شد.
3 - با رعایت بند 2 این ماده حدود مسئولیت مندرجه در قسمت الف بند 1 ماده 22 که به هنگام تشکیل کنفرانسها لازم‌الاجرا است - در تاریخ 31 دسامبر پنجمین سال و دهمین سال پس از لازم‌الاجرا شدن پروتکل مذکور در بند اول این ماده به میزان صد و هشتاد و هفت هزار و پانصد فرانک افزایش خواهد یافت مگر آنکه کنفرانسهای مزبور قبل از تاریخهای مذکور به اکثریت دو ثلث نمایندگان حاضر در جلسه که در اخذ رای شرکت دارند تصمیمی غیر از این اتخاذ نمایند.
4 - حدود قابل اجرا عبارت از میزانی خواهد بود که بر طبق مندرجات بندهای قبل در تاریخ وقوع حادثه‌ای که موجب مرگ یا آسیب بدنی مسافر شده لازم‌الاجراء بوده است.

کنوانسیون ورشو در سال 1955 در لاهه و نیز بر طبق این پروتکل اصلاح گردیده در مورد حمل و نقل هوایی به نحوی که در ماده 1 کنوانسیون تعریف شده است اجرا میگردد. مشروط بر این که مبداء و مقصد
کنوانسیون ورشو که در سال 1955 در لاهه و نیز به موجب این پروتکل اصلاح گردیده بین طرفهای متعاهد این پروتکل به عنوان سند‌واحدی تلقی می‌گردد و به نام کنوانسیون ورشو اصلاح شده در سال 1955 در لاهه و در سال 1971 در گواتمالا خوانده خواهد شد.
این پروتکل تا تاریخی که به موجب مقررات ماده 20 بمرحله اجرا گذارده شود برای امضا کلیه دول عضو سازمان ملل متحد یا هر‌یک از سازمانهای تخصصی یا آژانس بین‌المللی انرژی اتمی یا دول طرف اساسنامه دیوان بین‌المللی دادگستری و هر دولت دیگری که توسط مجمع‌عمومی سازمان ملل متحد جهت عضویت در این پروتکل دعوت شود مفتوح خواهد ماند.
1 - این پروتکل باید به تصویب دول امضاء‌کننده برسد.
2 - تصویب این پروتکل توسط هر دولتی که طرف متعاهد کنوانسیون ورشو نمی‌باشد و یا دولتی که طرف متعاهد کنوانسیون ورشو اصلاح شده در لاهه در سال 1955 نیست به منزله الحاق آن دولت به کنوانسیون ورشو اصلاح شده در سال 1955 در لاهه و در سال 1971 در گواتمالا خواهد بود.
3 - اسناد تصویب باید به سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری سپرده شود.
1 - این پروتکل در نودمین روز پس از سپرده شدن سی‌امین سند تصویب لازم‌الاجراء خواهد شد مشروط بر آنکه مجموع ترافیک هوایی بین‌المللی برنامه‌ای به ماخذ مسافر - کیلومتر بر طبق آمار سال 1970 سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری در مورد شرکتهای هواپیمایی پنج دولتی که این پروتکل را تصویب نموده باشد حداقل بالغ بر 40% مجموع ترافیک هوایی بین‌المللی برنامه‌ای شرکتهای هواپیمایی دول عضو سازمان بین‌المللی‌هواپیمایی کشوری در سال مزبور گردیده باشد.
چنانچه در زمان سپردن سی‌امین سند تصویب شرط مذکور تحقق نیافته باشد اجرای پروتکل تا نودمین روز پس از تحقق یافتن شرط مزبور بتعویق خواهد افتاد.
این پروتکل در مورد دولتی که آن را پس از سپردن آخرین مدرک تصویب لازم برای آغاز اجرای آن تصویب نماید نود روز پس از تسلیم سند تصویب‌توسط او لازم‌الاجراء خواهد شد.
2 - سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری این پروتکل را به محض لازم‌الاجراء شدن نزد سازمان ملل متحد به ثبت خواهد رسانید.
1 - پروتکل حاضر پس از لازم‌الاجراء شدن برای الحاق هر یک از دول مذکور در ماده 18 مفتوح خواهد بود.
2 - الحاق به این پروتکل از طرف هر دولتی که طرف متعاهد کنوانسیون ورشو نمی‌باشد و یا طرف متعاهد کنوانسیون ورشو اصلاح شده در لاهه در‌سال 1955 نیست به منزله الحاق به کنوانسیون ورشو اصلاح شده در سال 1955 در لاهه و در سال 1971 در گواتمالا خواهد بود.
3 - اسناد تصویب نزد سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری سپرده میشود و از نودمین روز پس از سپرده شدن لازم‌الاجراء خواهد گردید.
1 - هر یک از طرفهای متعاهد این پروتکل میتوانند با ارسال اعلامیه ای به عنوان سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری آن را فسخ‌نمایند.
2 - اعلامیه فسخ شش ماه پس از تاریخ وصول آن توسط سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری نافذ خواهد گردید.
3 - بین طرفهای متعاهد این پروتکل فسخ کنوانسیون ورشو توسط هر یک از آنها بر طبق ماده 39 - یا فسخ پروتکل لاهه مطابق ماده 24 - به هیچ وجه به منزله فسخ کنوانسیون ورشو اصلاح شده در لاهه در تاریخ 1955 و در گواتمالا در سال 1971 تلقی نخواهد گردید.
1 - در مورد پروتکل حاضر فقط رزرو (‌قید و شرط‌های) ذیل پذیرفته خواهد شد:
الف - دولتی که دادگاه‌های آن به موجب قوانین مربوطه مجاز به صدور حکم تادیه هزینه‌های دادرسی از جمله حق‌الوکاله وکیل نمی‌باشد میتواند با ارسال اعلامیه‌ای به عنوان سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری اعلام نماید که بند 3 ماده 22 پروتکل در مورد محاکم او قابل اجرا نیست - و
ب - یک دولت در هر موقع میتواند با ارسال اعلامیه‌های به عنوان سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری اعلام نماید که کنوانسیون ورشو اصلاح شده در لاهه در سال 1955 و در گواتمالا در سال 1971 در مورد حمل و نقل مسافرین و لازم شخصی و بار برای مقامات نظامی آن دولت در هواپیمایی که در آن کشور به ثبت رسیده است و تمامی گنجایش آن توسط مقامات مزبور یا برای آنها ذخیره گردیده است قابل اجرا نخواهد بود
2 - هر دولتی که مطابق بند قبل رزوی قائل شده باشد میتواند در هر موقع بارسال اعلامیه ای به عنوان سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری آن را‌ملغی نماید.
سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری مراتب مربوط به تاریخ هر امضا تاریخ سپردن هر سند تصویب یا الحاق و تاریخ‌لازم‌الاجرا شدن این پروتکل و سایر اطلاعات مربوط را فوراً به اطلاع کلیه دولی که این پروتکل را امضا نمایند یا بدان ملحق شوند خواهد رسانید.
بین طرفهای متعاهد این پروتکل که ضمناً طرفهای متعاهد کنوانسیون مکمل کنوانسیون ورشو برای یکسان کردن برخی از مقررات‌مربوط بحمل و نقل هوایی که توسط شخصی غیر از متصدی حمل و نقل طرف قرارداد انجام می‌گیرد که در تاریخ 18 سپتامبر 1961 در شهر‌گواتمالاخارا به امضا رسیده (‌و ذیلاً به عنوان کنوانسیون گوادالاخارا خوانده خواهد شد) می‌باشند - در مواردی که حمل و نقلی که بر طبق قرارداد مذکور در بند ب ماده اول کنوانسیون (‌گوادالاخارا) انجام شده - مشمول مقررات این پروتکل واقع شود هر گونه عطف به کنوانسیون ورشو در مفاد کنوانسیون (‌گوادالاخارا) ناظر به کنوانسیون ورشو اصلاح شده در لاهه در سال 1955 و در گواتمالا در سال 1971 خواهد بود.
این پروتکل برای امضا هر دولتی که در ماده 18 آن مذکور است تا تاریخ 30 سپتامبر 1971 در وزارت امور خارجه جمهوری گواتمالا و پس از آن تا تاریخ لازم‌الاجراء شدن آن بر طبق ماده 20 در سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری مفتوح خواهد بود. دولت جمهوری گواتمالا باید در مدتی که پروتکل حاضر برای امضا در گواتمالا مفتوح است مراتب مربوط به هر امضا و تاریخ آن را فوراً به اطلاع سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری برساند.
بنا به مراتب فوق نمایندگان تام‌الاختیار ذیل این پروتکل را امضا نمودند.
این پروتکل به تاریخ هشتم ماه مارس سال یک هزار و نهصد و هفتاد و یک در گواتمالا در سه متن یکسان به زبانهای فرانسه و انگلیسی و اسپانیولی تنظیم گردید. سازمان بین‌المللی هواپیمای کشوری باید از این پروتکل یک متن معتبر به زبان روسی تهیه نماید. در صورت بروز اختلاف متن فرانسه که کنوانسیون ورشو منعقده در تاریخ 12 اکتبر 1929 به آن زبان تهیه گردیده است معتبر خواهد بود.
پروتکل فوق مشتمل بر یک مقدمه و بیست و شش ماده منضم به قانون اجازه الحاق دولت شاهنشاهی ایران به کنوانسیون 12 اکتبر 1929 ورشو و پروتکل 28 سپتامبر 1955 لاهه و کنوانسیون 18 سپتامبر 1961 گوادالاخارا و پروتکل 8 مارس 1971 گواتمالا می‌باشد.
نایب رئیس مجلس سنا - دکتر سید محمد سجادی