شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در جلسه مورخ 1390/3/30 طرح جامع ناحیه جنوب غرب خراسان رضوی - تربیت حیدریه (شامل شهرستانهای تربت حیدریه، گناباد، کاشمر، بردسکن، خلیل آباد، رشتخوار، بجستان، مه ولات و زاوه) را برای افق زمانی سال 1400 با جمعیتی معادل 747313 نفر (48 درصد شهری و 52 درصد روستایی) برای پایان دوره طرح در محدوده ای مشتمل بر 27 شهر (19 شهر موجود، 3 روستای مرکز بخش و 5 روستای دارای قابلیت) و 20 بخش و 42 دهستان و 786 آبادی در مساحتی بالغ بر 35909 کیلومترمربع، پیرو تصویب در جلسه مورخ 1388/5/17 شورای برنامه ریزی و توسعه استان خراسان رضوی و صورتجلسه مورخ 1389/5/3 کمیته فنی مورد بررسی و با شرط اعمال نظرات کمیته فنی به شرح زیر مورد تصویب قرار داد.
1- افق طرح به سال 1405 تغییر یابد و تاثیرات آن در اسناد طرح لحاظ شود.
2- نقشه منطقه بندی کاربری اراضی (به عنوان یکی از اسناد خروجی طرح) به شرح زیر اصلاح گردد:
2-1- اصلاح راهنمای نقشه منطقه بندی کاربری اراضی پیشنهادی، بر اساس پیوست شماره 2 قرارداد تهیه طرح توسعه و عمران ناحیه (قرارداد همسان شماره 19)
2-2- رفع مغایرت های بارز بین نقشه کاربری اراضی وضع موجود و پیشنهادی، نظیر پیشنهاد کاربری اراضی کویر و شوره زار برای مرتع وضع موجود غرب ناحیه. (برخی از اصطلاحات به کار برده شده در این سند نظیر شوره زار به عنوان کاربری تلقی نمی شود.)
3- با عنایت به بند 5 ماده 1 آییننامه نحوه بررسی و تصویب طرحهای توسعه و عمران، عناوین و تعداد «طرح های ساماندهی فضا و سکونتگاههای روستایی» به عنوان یکی از خروجی های طرح ارائه گردد.
4- پیشنهاد جهات مناسب توسعه شهرها در نقشهای مجزا ارائه گردد.
5- مکان باغستان های مطالعه شده از سوی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی (در راستای مصوبه شماره 28447 /310 /300 مورخ 1389/5/9 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران)، در اسناد خروجی طرح، از جمله نقشه منطقه بندی کاربری اراضی، لحاظ گردد.
6- وجود تراکم بالایی از خطوط گسل اصلی و فرعی در بخش شمال و شمال شرقی ناحیه به عنوان یک محدودیت طبیعی دراسناد خروجی طرح از جمله نقشه سطح بندی خدمات روستایی و تعیین مراکز مناسب سکونت و فعالیت در نقشه منطقه بندی کاربری اراضی پیشنهادی، ملحوظ شود.
7- تبدیل روستاهای ساق، صفی آباد، محمدآباد و بیلند به شهر، با توجه به عدم احراز شرایط جمعیتی لازم در وضع موجود و نیز نرخ رشد منفی جمعیت روستایی ناحیه در دو دهه گذشته، مورد تایید نبوده، با این توضیح که صرف ارائه خدمات روستایی برتر برای یک مرکز یا مراکزی که غیر از شاخصهای جمعیتی، سایر ویژگی های اقتصادی و اجتماعی لازم را برای تبدیل روستا به شهر ندارند، نمیتواند ملاک عمل باشد. علاوه بر اینکه تبدیل روستای بیلند در حریم شهر گناباد به عنوان شهر مستقل، مغایر قانون تعاریف محدوده و حریم شهرها میباشد.
8- آخرین مصوبات هیات دولت در خصوص تغییرات تقسیمات کشوری لحاظ گردد.
اسناد طرح به شرح زیر است:
نقشه منطقه بندی کاربری اراضی شامل مناطق زیر به عنوان راهنمای تعیین کاربریهای عمده (سند شماره 1):
- منطقه مناسب کشاورزی درجه 1 تا 4
- منطقه مناسب مرتع داری درجه 1 تا 4
- منطقه مناسب حفاظت از جنگل
- منطقه مناسب حفاظت از آبخیزداری
- منطقه حفاظت شده محیط زیست
- منطقه مناسب سکونت و فعالیت
- اراضی بایر (شورهزار و ماسه زار)
- ضوابط و مقررات نحوه استفاده از اراضی (سند شماره 2):
شامل ضوابط استفاده از اراضی و کاربریهای مجاز، مشروط و ممنوع در هر یک از مناطق هفتگانه فوق
- سطح بندی مراکز جمعیتی و خدماتی (سند شماره 3):
با هدف ساماندهی نظام فعالیتی در فضا و دسترسی به آستانه های خدمات و تولیدات برای جمعیت ساکن از طریق تشکیل یک ناحیه (به مرکزیت تربت حیدریه) 20 منظومه (به مرکزیت شهرها و روستاهای بردسکن، انابد، شهرآباد، تربت حیدریه، بایگ،رباط سنگ، کدکن، دولت آباد، چخماق، فیض آباد، شادمهر، روشتخوار، جنگل، کاشمر، ریوش، خلیل آباد، کندر، گناباد، کاخک، بجستان و یونسی)، 42 مجموعه و 132 حوزه صورت میگیرد که خدمات موردنیاز را در سطوح 2 الی 5 ارائه میدهند.