هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
شماره پرونده: ه ع/ 9900724
شماره دادنامه: 140009970906010070
تاریخ: 1400/02/19
شاکی: شرکت خدمات ارتباطی ایرانسل (سهامی خاص) با وکالت آقای محمدحسین نوریان
طرف شکایت: سازمان حفاظت محیط زیست
موضوع شکایت و خواسته: 1- ابطال مدل ارزیابی سایت دکل مخابرات به شماره 3012/93 مورخ 1393/01/30
2- ابطال دستورالعمل شماره 7835/98/ص مورخ 18/7/98 اداره کل محیط زیست استان مازندران
3- ابطال دستورالعمل شماره 5971/01/10/98 مورخ 20/5/98 اداره کل محیط زیست استان خراسان جنوبی
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان حفاظت محیط زیست به خواسته 1- ابطال مدل ارزیابی سایت دکل مخابرات به شماره 3012/93 مورخ 1393/01/30 - 2- ابطال دستورالعمل شماره 7835/98/ص مورخ 18/7/98 اداره کل محیط زیست استان مازندران 3- ابطال دستورالعمل شماره 5971/01/10/98 مورخ 20/5/98 اداره کل محیط زیست استان خراسان جنوبی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
جناب آقای دکتر تجریشی
معاون محترم محیط زیست انسانی سازمان
موضوع: مدل ارزیابی سایت دکل مخابراتی
با سلام
احتراماً؛ عطف به نامه شماره 17550/300/98 مورخ 12/5/98 در خصوص نصب سایت دکل های مخابراتی، به استحضار می رساند، با عنایت به مفاد نامه اشاره شده فوق و ماده 30 قانون هوای پارک، اجرای طرح سایت دکل های مخابراتی، حسب ضرورت نصب و نیاز اپراتور ها در کاربری های مختلف، امکان پذیر بوده (به جزشعاع 100 متری مراکز آموزشی و درمانی- مفاد نامه شماره 3012 مورخ 30/1/93 دفتر هوا و اقلیم سازمان) و سازمان انرژی اتمی نیز ملزم به تعیین ظرفیت و توان تشعشعی مجاز برای دکل های مختلف میباشد و سازمان حفاظت محیط زیست نیز با همکاری سازمان انرژی اتمی و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات به تشکیل شبکه پایش و رصد دکل ها، مطابق حدود مجاز تعیین شده از سوی سازمان انرژی اتمی بوده و در صورت تخلف از حدود تشعشعی، اقدام های قانونی پیش بینی شده، اعمال میگردد. در ضمن، اخذ تعهد محضری مبنی بر انجام و رعایت حدود تشعشعی، مرتبط با وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و شهرداری بوده و ارتباطی به سازمان حفاظت محیط زیست ندارد. مراتب جهت صدور دستور اقدام مقتضی، حضورتان تقدیم میگردد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
مطابق ماده 30 قانون هوای پاک و تبصره آن و همچنین ماده 22 قانون حفاظت در برابر اشعه: اولاً هرگونه دستورالعمل و اعلام ضوابطی در خصوص تعیین حدود ضوابط امواج و پرتوها توسط سازمان محیط زیست غیرقانونی میباشد ثانیاً محیط زیست پس از تصویب حدود تعیین شده توسط هیات وزیران میتواند با همراهی نهادهای دیگر و البته رعایت ماده 22 قانون حفاظت در برابر اشعه با همکاری سازمان انرژی اتمی اقدامات لازم را جهت جلوگیری از انتشار خارج از حدود تعیین شده مصوب هیات وزیران انجام دهد. فلذا الزام اپراتورها به رعایت مدل ارزیابی سایت دکل مخابرات به شماره 3012/93 مورخ 1393/01/30 و ارایه تعهد کتبی و محضری به شهرداری ها خلاف مقررات قانونی مذکور میباشد.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
اداره کل های حفاظت محیط استان مازندان و استان خراسان جنوبی در لوایح دفاعیه مشابهی اعلام داشته اند:
1- با امعان نظر به نص صریح ماده 30 از قانون هوای پاک سازمان هوای پاک سازمان محیط زیست همطراز و به موازات با سازمان انرژی اتمی ذی سمت تلقی میگردد. 2- از مفاد نامه 17550/300/98 مورخ 12/5/98 معاونت محیط زیست استانی سازمان مستفاد میگردد که صدور مجوز در موارد خاص (استقرار دکل در مناطق چهارگانه تحت مدیریت) به ادارات کل واگذار گردیده است و همچنین در نامه این اداره کل که ابطال آن تقاضا شده صراحتاً بیان شده که نصب اپراتورها در کاربری های مختلف امکان پذیر بوده به جز شعاع 100 متری مراکز آموزشی و درمانی، مضافاً اینکه اپراتورها ملزم به تعهد کتبی و محضری به شهرداری های مربوطه مبنی بر رعایت حدود تشعشعی مجاز پس از برپایی سایت گردیده اند. بنابراین اقدامات این ادارات کل وفق ابلاغیه های سازمان محیط زیست صورت گرفته ضمن اینکه سازمان اعلام داشته که حدود مجاز استانداردهای زیست محیطی تحت عنوان استاندارد 8567 بر گرفته از ICNIRP میباشد.
نظریه تهیه کننده گزارش:
با توجه به محتویات پرونده نکات ریز حایز اهمیت و تامل میباشد:
1- شاکی سابقاً در پرونده کلاسه 9700975 هیات عمومی تقاضای ابطال دستورالعمل شماره 3012/93- 30/1/93 سازمان محیط زیست را مطرح نموده که با استرداد درخواست به موجب رای شماره 1068- 17/6/98 هیات عمومی دیوان عدالت اداری به استناد ماده 85 قانون تشکیلات وآیین دادرسی دیوان عدالت اداری قرار رد درخواست صادر شده است. 2- علیرغم ابلاغ اخطاریه به سازمان محیط زیست تاکنون دفاعیه ای راجع به دستورالعمل صادره از سوی آن سازمان واصل و ارایه نگردیده است. 3- دستورالعمل موضوع تبصره ماده 30 قانون هوای پاک مصوب 1396 مبنی بر حدود تعیین شده انتشار امواج و پرتوهای موضوع ماده قانونی، تاکنون از سوی هیات وزیران به تصویب نرسیده است.
النهایه نظر اینجانب (علاوه بر پیشنهاد دعوت از نماینده جهت تبیین موضوع) باتوجه به ماده 30 قانون فوق الذکر که اولاً: صرفاً مسولیت اجرای جلوگیری از انتشار خارج از حدود تعیین شده کلیه انواج رادیویی، الکترومقناطیسی، پرتوهای یون ساز و غیر یون ساز به عهده سازمان محیط زیست بوده و ثانیاً حدود تعیین شده به موجب مصوبه هیات وزیران میباشد و ثالثاً اینکه ضمانت اجرای عدم رعایت محدود تعیین شده مطابق ماده مرقوم مجازات قانونی مشخص گردیده بنابراین ایجاد پارامترهای صدور مجوز نصب دکل های مخابراتی از قبیل اخذ تعهد محضری یا تعیین ضوابط نصب دکل یا آنتن پس از لازم الاجرا شدن قانون هوای پاک از سوی سازمان محیط زیست خارج از حدود اختیارات قانونی این سازمان و قابل ابطال میباشد.تهیه کننده گزارش: سید مهدی هاشمی نژاد
نظریه هیات تخصصی اراضی و شهرسازی:
در خصوص شکایت شرکت خدمات ارتباطی ایرانسل سهامی خاص نسبت به ردیف های دوم و سوم خواسته مبنی بر 1- ابطال دستورالعمل شماره 7835/98/ص مورخ 18/7/98 اداره کل محیط زیست استان مازندران 2- ابطال دستورالعمل شماره 5971/10/98 مورخ 20/5/98 اداره کل محیط زیست استان خراسان جنوبی موضوع در جلسه مورخ 1400/01/23 مطرح و اعضاء پس از استماع گزارش و بررسی موضوع به شرح ذیل اظهار نظر نمودند.
اکثریت (10نفر)
صرف نظر از اینکه به موجب ماده 3 قانون هوای پاک مصوب 1396 مسیولیت اجرای جلوگیری از انتشار خارج از حدود تعیین شده کلیه امواج رادیویی، الکترومقناطیسی، پرتوهای یون ساز و غیره یون ساز به عهده سازمان محیط زیست است و برای ضمانت اجرای عدم رعایت حدود تعیین شده مجازات کیفری تعیین شده است و جهل به قانون رافع مسیولیت نیست ولی باتوجه به اینکه سازمان محیط زیست در راستای وظیفه جلوگیری از انتشار تشعشعات غیر مجاز و باتوجه به اهمیت موضوع و سلامت شهروندان از شهرداری خواسته است که در زمان صدور مجوز مراتب مجدداً به اطلاع متقاضیان رسیده و از آنان برای اجرای مقررات اخذ تعهد شود بنابراین صرف اخذ تعهد مبنی بر رعایت مقررات مغایرتی با مقررات و اختیارات سازمان محیط زیست با توجه به وظیفه جلوگیری از انتشار تشعشعات غیر مجاز مضر را ندارد و قابل ابطال نیست.
اقلیت (5نفر)
اقلیت بر این نظر میباشند با توجه به اینکه مطابق ماده 30 قانون هوای پاک و تبصره آن و همچنین ماده 22 قانون حفاظت در برابر اشعه هرگونه دستورالعمل اعلام ضوابط از حدود صلاحیت و اختیارات سازمان محیط زیست خارج است و سازمان محیط زیست پس از تصویب حدود تعیین شده توسط هیات وزیران میتوانند با همراهی نهادهای دیگر و رعایت ماده 22 قانون حفاظت در برابر اشعه با همکاری سازمان انرژی اتمی اقدامات لازم را جهت جلوگیری از انتشار خارج حدود تعیین شده در مصوبه هیات وزیران انجام دهد بنابراین وضع هرگونه دستورالعمل و اعلام ضوابط از جمله اخذ تعهد در هنگام صدور مجوز خارج از اختیار و مغایر قانون بوده و قابل ابطال است. تهیه کننده گزارش:احمد درزی رامندی
رای هیات تخصصی
در خصوص شکایت شرکت خدماتی ارتباطی ایرانسل با وکالت آقای محمدحسین نوریان به طرفیت سازمان حفاظت از محیط زیست به خواسته ابطال مدل ارزیابی سایت دکل مخابرات به شماره 3012/93 موضوع در جلسه مورخ 1400/01/23 مطرح و اعضاء پس از استماع گزارش و بررسی موضوع به اتفاق بر این نظر بودند با توجه به اینکه جدول مدل ارزیابی سایت دکل مخابراتی در خصوص ارایه مجوز نصب در محدوده شهری به همراه استاندارد 8567حدود پرتوگیری پرتوهای غیر یونساز جهت بهره برداری کارشناسی و ارایه پاسخ به ذینفعان به شماره 3012/93 مورخ 1392/01/30 به تصویب سازمان انرژی اتم رسیده است و تا زمانی که در اجرای تبصره ماده 3 قانون هوای پاک مصوب 1396/04/25 جدول مدل ارزیابی جدید به تصویب هیات وزیران نرسیده است معتبر و قابل عمل و اجراء میباشد. فلذا مستنداً به بند (ب) از ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت صادر و اعلام میگردد. رای صادره از تاریخ صدور ظرف مدت بیست روز از ناحیه رییس دیوان یا ده نفر از قضات قابل اعتراض و رسیدگی در هیات عمومی میباشد.
احمد درزی رامندی - رییس هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری