ماده 1- برای تفتیش رفتار مامورین دولت و بلدیه ها در ایالات و ولایات و رسیدگی بشکایات مردم و ملاحظه اوضاع ولایات هیئتی به نام هیات تفتیشیه مملکتی مرکب از مامورین وزارت خانه ها و ادارات مستقل در موارد لزوم تعیین و مامور میشوند.
ماده 2- یک نفر از وزراء به انتخاب هیات دولت بریاست هیات تفتیشیه کل مملکتی تعیین میشود
ماده 3- اعزام هیات تفتیشیه بر حسب امر جهانمطاع همایونی با هیات دولت خواهد بود
ماده 4- در هر مورد که اعزام هیات تفتیشیه لازم شود رئیس هیات تفتیشیه مملکتی عده هیات را معین کرده و دستور لازم برای طرز تفتیش بهیات مزبوره خواهد داد انتخاب هر یک از مامورین بتوسط وزیر یا رئیس اداره مستقل به عمل میآید
ماده 5- ماموریت هیات تفتیشیه و حدود ماموریت آنها به موجب حکم رئیس هیات تفتیشیه مملکتی خواهد بود.
ماده 6- رئیس هیات تفتیشیه مملکتی در مواردی که لازم بداند میتواند برای تحقیق در صحت راپرت ها یا شکایاتیکه از سوء رفتار مامورین ولایات میرسد یک نفر یا دو نفر از مامورین دولت را خود معین کرده و اعزام دارد در صورتی که از مامورین وزارت خانه های دیکر [دیگر] معین شود انتخاب آنها بتوسط وزیر متبوع خواهد بود.
ماده 7- هیات تفتیشیه باید اوضاع کلیه ادارات دولتی را تفتیش کرده و بشکایاتی که از مردم میرسد با کمال دقت و بی طرفی رسیدکی [رسیدگی] نموده به رئیس هیات تفتیشیه راپورت بدهد.
ماده 8- هیات های تفتیشیه حق مداخله در امور حقوقی یا جزایی ندارند و نیز حق ندارند اقداماتی را که مخصوص ضابطین عدلیه و مامورین قضایی است از قبیل توقیف اشخاص یا مامورین دولت بنمایند و در هر موقع که توقیف یا تغییر ماموری لازم شود باید فورا مراتب را برئیس هیات تفتیشیه مملکتی راپورت دهند تا پس از اطلاع دادن بمقامات مربوطه اقدام لازم بشود.
ماده 9(منسوخ 1400/10/08)- هیات های تفتیشیه باید وظایف خود را بدون معطلی و اهمال انجام دهند و اکر [اگر] معلوم شود که بی جهت خود را معطل کرده یا اوقات خود را صرف کارهای غیر لازم کرده اند علاوه بر مسئولیت اداری از مخارج مسافرت و فوق العاده که دریافت می دارند به نسبت مدتی که بی جهت خود را معطل کرده اند کسر خواهد شد و تشخیص آن به نظر رئیس هیات تفتیشیه مملکتی خواهد بود
ماده 10- خرج مسافرت و فوق العاده افراد هیات تفتیشیه از قرار هر فرسخ ده ریال و روزی بیست ریال داده میشود مگر امراء لشگر گه [که] خرج سفر و فوق العاده آن ها مطابق نظامنامه وزارت جنک [جنگ] خواهد بود
ماده 11 کلیه روسای ادارات دولتی در شهرها و بلوکات که روسای مدارس دولتی نیز جزء آنها محسوب هستند مکلفند در هر دو ماه یکمرتبه راپورت جامعی از حوزه ماموریت خود گه [که] حاکی از طرز رفتار مامورین دولت و اوضاع آن حوزه و حالت روحیه مردم باشد برای رئیس مافوق خود بفرستد و رئیس مزبور مگلف [مکلف] است راپرت مزبور را با تحقیق و اظهار نظر خود برای وزیر متبوع بفرستد در مواردی که راپرت مشعر بر سوء رفتار مامور ما فوق باشد باید مستقیما به وزارتخانه فرستاده شود
ماده 12- در امور اتفاقیه که اطلاع وزارتخانه فورا لازم باشد روسای ادارات باید فورا و مستقیما راپرت بوزیر متبوع خود بدهند
ماده 13- وزارتخانها مکلف هستند راپرت های مامورین تابعه خود را گه [که] هر دو ماه یک مرتبه از ولایات میرسد در قسمت هائی که راجع بتعدیات مامورین یا سوء جریان امور باشد برای هیات تفتیشیه مملکتی بفرستند
ماده 14- رئیس هیات تفتیشیه مملکتی مکلف است راپرت های واصله از هیات های تفتیشیه یا از مامورین ولایات را ملاحظه کرده و هر قسمت را گه [که] مهم و مقتضی باشد بهیات دولت و مطالب جزئیه راجع به هر یک از وزارتخانها یا ادارات مستقله را برای وزیر یا رئیس اداره مستقل بفرستد و اکر [اگر] تعقیب جزایی یا اداری ماموری لازم باشد بمرجع مخصوص آن اطلاع میدهد
ماده 15 برای ضبط نوشتجات و صدور مراسلات و خلاصه نمودن راپرت ها و تفکیک مطالب مربوطه بهر وزارتخانه و مراقبت در حسن جریان و انتظام اداری و دقت در ارجاع دستورهای صادره بهیات های مفتشین اعزامی و ارسال مواد راپرتها بمرگز [بمرکز] خود دفتری مرکب از یکنفر رئیس که رتبه او بیشتر از هفت نباشد و یکنفر منشی و یکنفر مامور ثبت و ضبط باختیار و انتخاب رئیس هیات تفتیشیه مملکتی تشکیل و حقوق آنها از محل اعتبار تفتیش مملکتی پرداخته میشود
ماده 16- اشخاصی گه [که] قبل از این تاریخ منفردا به ماموریت تفتیش از طرف ریاست هیات تفتیش مملکتی بولایات اعزام شده اند و حقوق آنها از محل اعتبار هیات تفتیش مملکتی پرداخته شده از مامورین هیات تفتیش کل مملکتی محسوب خواهد شد.