در اجرای ماده (4) قانون کمک به ساماندهی پسماندهای عادی با مشارکت بخش غیردولتی مصوب 20/ 01/ 1399 مبنی بر: «سرمایه گذاری در ایجاد و بهره برداری از تاسیسات تبدیل پسماند به انرژی، معاف از پرداخت مالیات میباشد. قراردادهای خرید تضمینی برق از تاسیسات مذکور و عوارض مندرج در ماده (2) این قانون نیز مشمول این معافیت ها است» و همچنین ماده (5) قانون مزبور مبنی بر «به منظور کمک به اجرای دقیق فرآیند اصولی مدیریت پسماند، مالیات مستقیم کلیه فعالیت های مرتبط با مدیریت اجرایی پسماند شامل تفکیک از مبدا، جمع آوری، پردازش، بازیافت، تولید انرژی و دفع با نرخ صفر محاسبه میشود.»، با استناد به قانون مدیریت پسماندها و آییننامه اجرایی آن، به منظور ایجاد وحدت رویه در اجرای مقررات مذکور توسط ادارات امور مالیاتی موارد ذیل را مقرر می دارد؛
الف - معانی واژهها و اصطلاحات مفاد احکام مزبور:
قانون: قانون کمک به ساماندهی پسماندهای عادی با مشارکت بخش غیر دولتی مصوب 1399.
سرمایه گذاری در ایجاد و بهره برداری از تاسیسات تبدیل پسماند به انرژی: سرمایه گذاری به منظور ایجاد تاسیسات تبدیل پسماند به انرژی همراه با اخذ مجوز از مراجع ذی ربط.
تاسیسات تبدیل پسماند به انرژی: مرکز مدیریت پسماند که پسماند عادی را به انواع انرژی تبدیل می کند.
پسماند: به مواد جامد، مایع و گاز (غیر از فاضلاب) گفته میشود که به طورمستقیم یا غیرمستقیم حاصل از فعالیت انسان بوده و از نظر تولیدکننده زائد تلقی میشود. پسماندها به پنج گروه تقسیم میشوند:
پسماندهای عادی، پسماندهای پزشکی (بیمارستانی)، پسماندهای ویژه، پسماندهای کشاورزی و صنعتی.
پسماندهای عادی: به کلیه پسماندهایی گفته میشود که به صورت معمول از فعالیت های روزمره انسان ها در شهرها، روستاها و خارج از آن ها تولید میشود ازقبیل زباله های خانگی و نخاله های ساختمانی.
تذکر: لجن های حاصل از تصفیه فاضلاب های شهری و تخلیه چاه های جذبی فاضلاب خانگی در صورتی که خشک یا کم رطوبت باشند، در دسته پسماندهای عادی قرار دارند.
پسماندهای ویژه: به کلیه پسماندهایی گفته میشود که به دلیل بالا بودن حداقل یکی از خواص خطرناک از قبیل سمیت، بیماری زایی، قابلیت انفجار یا اشتعال، خورندگی و مشابه آن به مراقبت ویژه نیاز داشته باشد و آن دسته از پسماندهای پزشکی و نیز بخشی از پسماندهای عادی، صنعتی و کشاورزی که نیاز به مدیریت خاص دارند جزء پسماندهای ویژه محسوب میشوند.
مدیریت اجرایی پسماند: شخصیت حقیقی یا حقوقی است که مسئول برنامه ریزی، ساماندهی، مراقبت و عملیات اجرایی مربوط به تولید، جمع آوری، ذخیره سازی، جداسازی، حمل و نقل، بازیافت، پردازش و دفع پسماندها و همچنین آموزش و اطلاع رسانی در این زمینه میباشد.
جمع آوری: عملیات برداشت پسماند از محل تولید یا ذخیره سازی (بسته به مورد) و بارگیری آن ها به درون گاری، موتور سه چرخ یا خودروی جمع آوری و جابه جایی و تخلیه آن به ایستگاه انتقال، واحد پردازش یا محل دفع پسماند.
تفکیک از مبدا: جداسازی اجزای مختلف پسماند در محل تولید به منظور جمع آوری و مدیریت جداگانه آن ها؛
پردازش: کلیه فرایندهای مکانیکی، شیمیایی و بیولوژیکی که منجر به تسهیل در عملیات دفع گردد.
بازیافت: فرآیند تبدیل پسماند به مواد یا انرژی قابل استفاده مجدد.
دفع: کلیه روشهای از بین بردن یا کاهش خطرات ناشی از پسماندها از قبیل بازیافت، دفن بهداشتی و زباله سوزی.
فعالیت های شش گانه: تفکیک از مبدا، جمع آوری، پردازش، بازیافت، تولید انرژی و دفع مرتبط با مدیریت اجرایی پسماند عادی.
ب - معافیت مالیاتی موضوع ماده (4) قانون:
1- درآمد ناشی از سرمایه گذاری در ایجاد و بهره برداری از تاسیسات تبدیل پسماند به انرژی مشمول معافیت مالیات بر درآمد میباشد.
2- درآمد حاصل از فروش برق توسط تاسیسات تبدیل پسماند به انرژی طی قراردادهای خرید تضمینی مشمول معافیت مالیات بر درآمد میباشد.
3- وزارت نیرو بابت عوارض دریافتی به عنوان تعرفه پسماند به ازای هر کیلو وات ساعت برق مصرفی مازاد بر الگوی مصرف در قبوض مشترکان پرمصرف برق، با رعایت ماده (2) قانون، مشمول معافیت مالیاتی میباشد.
ج - نرخ صفر مالیاتی موضوع ماده (5) قانون:
1- اعمال نرخ صفر بابت هر یک از فعالیت های شش گانه مربوط به پسماندهای عادی به صورت مجزا امکان پذیر میباشد.
2- نرخ صفر به سایر پسماندها (پسماندهای پزشکی، کشاورزی، ویژه و صنعتی) قابل تسری نمیباشد.
3- وفق بند (7) ماده (1) و تبصره (2) ماده (4) آییننامه اجرایی قانون مدیریت پسماندها، جزء ویژه پسماندهای عادی و کشاورزی، پسماند عادی محسوب نمی شود، لذا مشمول نرخ صفر مالیاتی نمیباشد.
4- مدیریت اجرایی پسماندهای عادی در شهرها و روستاها و حریم آن به عهده شهرداری ها و دهیاری ها و در خارج از حوزه و وظایف شهرداری ها و دهیاری ها به عهده بخشداری ها میباشد. مدیریت های اجرایی میتوانند تمام یا بخشی از عملیات مربوط به جمع آوری، جداسازی و دفع پسماندها را به اشخاص حقیقی و حقوقی واگذار نمایند. لذا شرط لازم برای امکان برخورداری از نرخ صفر موضوع ماده (5) قانون برای اشخاص مزبور، اخذ مجوز/قرارداد از مدیریت های اجرایی پسماندهای عادی میباشد.
تذکر - چنانچه مدیریت اجرایی پسماند به موجب مصوبات و ضوابط موضوعه به سایر سازمان های وابسته به شهرداری ها از جمله سازمان مدیریت پسماند تفویض شده باشد، سازمان مزبور مسئول ارائه مجوز و انعقاد قرارداد با اشخاص حقیقی و حقوقی میباشد.
د - ملاک تشخیص پسماند عادی:
1- قانون مدیریت پسماندها مصوب 1383؛
2- آییننامه اجرایی قانون مدیریت پسماندها مصوب 1384؛
3- بخشی از پسماندهای عادی که نیاز به مدیریت خاص دارند جزء پسماندهای ویژه محسوب و مشمول معافیت و نرخ صفر موضوع این دستورالعمل نمی شوند.
4- ملاک عمل برای تشخیص پسماند عادی و ویژه، «حد تبدیل پسماند ویژه و عادی» موضوع نامه شماره 48620/ 96 مورخ 16/ 04/ 1397 سازمان حفاظت محیط زیست و اصلاحیه های بعدی آن میباشد.
ه- - سایر مقررات:
در اجرای تبصره (1) ماده (146) مکرر قانون مالیات های مستقیم، ارائه اظهارنامه مالیاتی، دفاتر و یا اسناد و مدارک موضوع ماده (95) قانون مزبور در موعد مقرر به ترتیبی که سازمان امور مالیاتی کشور اعلام مینماید شرط برخورداری از نرخ صفر و معافیت مالیاتی موضوع این دستورالعمل خواهد بود.
سیدمحمدهادی سبحانیان
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور