نظر به اهمیت و نقش منابع آموزشی و تربیتی در فرایند یادگیری موثر و پایدار دانشآموزان و با عنایت به ضرورت ایجاد سامانهی مدیریتی کارآمد در وزارت آموزش و پرورش و استفاده بهینه از فرصتها و امکانات بخش دولتی و غیر دولتی در تولید و عرضه منابع مذکور مبتنی بر اهداف برنامههای درسی و تربیتی، شورای عالی آموزش و پرورش آییننامه ساماندهی منابع آموزشی و تربیتی (مواد و رسانه ها) را به شرح زیر تصویب نمود.
ماده 1- تعاریف
1- ساماندهی: مجموعهای از فعالیتهای نظاممند و سازمانیافته است که به هدایت، حمایت و پشتیبانی از ناشران، نویسندگان و تولیدکنندگان در تولید، انتشار و توزیع مواد و رسانههای آموزشی و تربیتی استاندارد، مبتنی بر اهداف برنامههای درسی و قوانین مصوب آموزش و پرورش منجر میشود.
2- مواد و رسانههای آموزشی و تربیتی: عبارت است ازتمام ابزارها و وسایل ارتباطی که برای تحقق اهداف برنامههای آموزشی و تربیتی و پیشرفت تحصیلی متربیان ابداع شده است یا به کار گرفته میشوند و کاربرد آنها میتواند فرآیند یاددهی - یادگیری را موثرتر و پایدارتر و تحقق یادگیری معنادار را آسانتر سازد. مواد و رسانهها از قبیل: بسته آموزشی، نرمافزارهای آموزشی، فیلم آموزشی، شبکههای آموزشی (اینترانت داخلی)، رسانههای الکترونیکی، چندرسانهای (مولتیمدیا)، دستگاهها، اجسام و اشیاء مختلف، کتاب درسی، کتاب کار، کتاب راهنمای معلم، مجلات، کتابها و نظایر آن.
ماده 2- اهداف
1- سیاستگذاری، استانداردسازی و هدایت تولید مواد و رسانههای آموزشی و تربیتی مرتبط با اهداف و وظایف وزارت آموزش و پرورش
2- ساماندهی، مدیریت و هدایت فرآیند تولید، توزیع منابع آموزشی و تربیتی به منظور استفاده در مدارس و مراکز آموزشی و جلوگیری از توزیع منابع غیر استاندارد در مدارس و مراکزآموزشی
3- استفادهی بهینه از فرصتها و ظرفیتهای بخشهای دولتی و غیردولتی در تولید و توزیع مواد و رسانههای آموزشی و تربیتی استاندارد
4- تسهیل، توسعه و تعمیق آموزش و ایجاد تنوع در مواد و رسانههای آموزشی و تربیتی
5 - افزایش اثرات مطلوب استفاده از مواد و رسانههای آموزشی و تربیتی استاندارد بر جریان یاددهی - یادگیری
6 - حمایت از تولید مواد و رسانههای آموزشی استاندارد بخش غیر دولتی
ماده 3- اصول ومبانی
اصول و مبانی حاکم بر تولید و ارزشیابی مواد و رسانههای آموزشی و تربیتی به شرح زیر است:
1- هماهنگی و همسویی با فلسفهی تعلیم و تربیت اسلامی و هدفهای برنامههای درسی و تربیتی مصوب
2- گسترش و توسعهی عدالت آموزشی و توجه به تفاوتهای فردی
3- توسعه و تنوعبخشی به تولید منابع آموزشی و تربیتی (مواد و رسانهها) با رعایت استانداردها
4- توجه به زبان فارسی معیار در محتوای نوشتاری و گفتاری مواد و رسانههای آموزشی و تربیتی
5 - هدایت، تشویق و حمایت از بخش غیر دولتی در تولید منابع آموزشی و تربیتی استاندارد
6 - توجه به تنوع فرهنگی، اجتماعی و اقلیمی با رعایت اصول و مبانی نظام معیار اسلامی
7- اثربخشی و کارآیی و صرفه اقتصادی منابع با تاکید بر اولویت تولیدات داخلی و بومی
ماده 4- معیارها و استانداردهای تولید منابع آموزشی و تربیتی
معیارها واستانداردهای تولید و ارزشیابی مواد و رسانههای آموزشی و تربیتی به دو گروه عمومی و اختصاصی طبقه بندی میشوند.
الف) معیارها و استانداردهای عمومی
این گروه از معیارها ناظر بر ویژگیها و خصوصیات عمومی منابع آموزشی و تربیتی است. تبیین و تعریف این استانداردها بر عهده سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی است.
جذابیت شکلی و ظاهری
خلاقیت و نوآوری
رعایت قواعد زبان و خط فارسی
رعایت اصول بهداشتی و ایمنی
سهولت بکارگیری
صحت و دقت علمی
تناسب محتوا و روشهای ارائه با مشخصات و اهداف برنامه درسی و رشته تحصیلی
رعایت و ترویج ارزشهای دینی، فرهنگی واجتماعی جامعه اسلامی - ایرانی
متناسب با ویژگی ها و نیاز ها ی مخاطبان مبتنی بر روان شناسی رشد
به روز بودن و تناسب با مقتضیات زمان
سادگی و روانی محتوا
سازماندهی مناسب محتوا
توجه به متون علمی تمدن اسلامی - ایرانی
ب: معیارها و استانداردهای اختصاصی:
معیارها و استانداردهای اختصاصی توسط سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی و مبتنی بر برنامههای درسی مصوب با همکاری معاونتها و سازمانهای ذیربط تدوین و پس از تصویب شورای هماهنگی علمی سازمان مذکور ابلاغ خواهد شد.
تبصره 1- سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی موظف است معیارهای ارزشیابی و اعتبارسنجی منابع آموزشی و تربیتی (عمومی و اختصاصی) را تدوین کند و از طریق مقتضی به اطلاع عموم برساند.
ماده 5 - راهکارهای اجرایی
وزارت آموزش و پرورش موظف است تولید و عرضهی مواد و رسانههای آموزشی و تربیتی استاندارد را با توجه به راهکارهای زیر مورد ارزیابی، هدایت، تشویق و حمایت قرار دهد:
1- طراحی و ایجاد سامانهی مدیریتی و هدایتی مناسب برای ارزیابی تولید، استانداردسازی، حمایت و استفاده از مواد و رسانههای آموزشی و تربیتی
2- اعطای نشان استاندارد به مواد و رسانههای آموزشی و تربیتی معتبر
3- حمایت از تولید مواد و رسانههای آموزشی وتربیتی استاندارد به انحای گوناگون، از جمله:
- تهیهی فهرستگان توصیفی مواد و رسانههای آموزشی و تربیتی استاندارد و معرفی آنها بویژه در کتابهای درسی، مجلات رشد و سایتهای آموزشی به دانش آموزان، معلمان و خانواده ها
- برگزاری جشنوارهها و نمایشگاههای مواد و رسانههای آموزشی و تربیتی
- طراحی و تمهید ساز و کار مناسب برای بکارگیری ظرفیتهای بخش خصوصی در ارزشیابی منابع آموزشی و تربیتی
4- برقراری ارتباط منسجم میان وزارت آموزش و پرورش و نهادهای دولتی و غیردولتی ذیربط در حوزهی کتاب و سایر مواد و رسانههای آموزشی و تربیتی به منظور تحقق اهداف مذکور
5 - صدور مجوز اطلاع رسانی و تبلیغ منابع آموزشی و تربیتی استاندارد
ماده 6 - خرید، عرضه و تبلیغ هر گونه منبع آموزشی و تربیتی در واحدهای آموزشی، صرفاً از منابع استاندارد مجاز خواهد بود.
تبصره - رعایت ضوابط این ماده الزامی است و با متخلف برابر ضوابط قانونی برخورد خواهد شد.
ماده 7- مشارکت و همکاری معاونتها، سازمانهای وابسته به آموزش و پرورش و سایر دستگاههای فرهنگی و آموزشی کشور در اجرای این مصوبه الزامی است.
موضوع: آییننامه ساماندهی منابع آموزشی و تربیتی (مواد و رسانهها) در هشتصد و بیست و هشتمین جلسه شورای عالی آموزش و پرورش مورخ 1389/6/2 به تصویب رسید.
دبیر شورا - مهدی نوید رئیس جلسه - حمیدرضا حاجیبابایی
آییننامه ساماندهی منابع آموزشی و تربیتی (مواد و رسانهها) مورد تایید است.
رئیس جمهور و رئیس شورای عالی آموزش و پرورش - محمود احمدینژاد