قانون تاسیس کتابخانه عمومی در تمام شهرها

مصوب 1344/10/29 مجلس شورای ملی

ماده 1 - شهرداریها مکلفند هر سال قبل از تقسیم اعتبارات شهرداری یک و نیم درصد از کل درآمد خود را برای تاسیس کتابخانه عمومی و قرائت‌خانه و خرید کتاب و اداره کتابخانه هر شهر اختصاص دهند و اگر کتابخانه عمومی شهر در حال حاضر موجود باشد و به انجمن کتابخانه عمومی واگذار گردد صرف یک و نیم درصد مزبور با رعایت مفاد این قانون برای کمک و توسعه و تکمیل همان کتابخانه مجاز است.

تبصره 1 - برای نظارت در ساختن کتابخانه و خرید کتاب و لوازم مربوط و اداره آن در هر شهر انجمن کتابخانه که دارای شخصیت حقوقی است تشکیل می‌شود اعضای انجمن مرکب خواهند بود از رئیس فرهنگ و هنر نماینده انجمن شهر و نماینده شهرداری و چهار نفر از دانشمندان و معتمدین آن شهر که با پیشنهاد رئیس اداره فرهنک[فرهنگ] و هنر و تصویب هیات امناء مذکور در ماده 2 این قانون انتخاب می‌شوند رئیس فرهنک[فرهنگ] و هنر سمت ریاست و‌دو نفر از اعضاء به سمت خزانه‌دار و دبیر انتخاب خواهند شد تصمیمات انجمن که به تصویب اکثریت اعضاء رسیده باشد قابل اجرا خواهد بود اداره امور انجمن در شهر تهران با هیات امناء مذکور در ماده 2 خواهد بود.

تبصره 2 - خدمت چهار نفر منتخب که ممکن است در شورای آموزش و پرورش شهر نیز عضویت داشته باشند در انجمن کتابخانه افتخاری و برای مدت چهار سال است. هر گاه یکی از اعضاء فوت یا استعفا کند یا محکومیتی پیدا نماید که مستلزم محرومیت او از حقوق اجتماعی باشد جانشین وی برای بقیه مدت به ترتیب مقرر در تبصره 1- انتخاب میشود.

تبصره 3 - در هر شهر که عمارت مناسب برای کتابخانه فراهم نباشد اعتبار از محل یک و نیم درصد و سایر وجوه حاصله در حساب مخصوص نگاهداری میشود که زیر نظر انجمن کتابخانه منحصراً بمصارف تعیین شده در این قانون برسد.
انجمن کتابخانه مجاز است به طور امانی و یا از طریق مناقصه اقدام بساختن بنای کتابخانه نماید. انجمن میتواند برای تسریع در تاسیس کتابخانه عمومی باعتبار مبلغی که از درآمد شهرداری محل جهت تاسیس کتابخانه اختصاص داده شده از بانکهای مجاز وام دریافت کند و بمصرف ساختن بنای کتابخانه برساند و از اعتبار مربوط مستهلک نماید.

تبصره 4 - شهرداریها مکلفند مقدار مناسب از اراضی متعلق بخود را بتقاضای انجمن کتابخانه برای ساختمان کتابخانه عمومی با حفظ مالکیت بلاعوض در اختیار انجمن مذکور بگذارند و در نقاطی که شهرداری فاقد زمین باشد موسسات دولتی یا وابسته به دولت میتوانند با تصویب هیات وزیران زمین و ابنیه مورد تقاضا را برای کتابخانه عمومی بلاعوض واگذار نمایند.
انجمن کتابخانه می‌تواند با تصویب انجمن شهر زمین دریافتی از شهرداری را با زمین مناسبتر تعویض نماید. ساختن بنای کتابخانه عمومی در شهرهائی که پارک شهردار در پارک مجاز است و اگر شهرداریها در بارک[پارک] شهر دارای ساختمان مناسب باشند باید به کتابخانه عمومی اختصاص دهند.
(‌پارک شهر‌به باغات عمومی و ملی نیز اطلاق میشود).

تبصره 5 - وزارت فرهنگ و هنر مکلف ببذل مساعدتهای مالی و معنوی برای توسعه کتابخانه‌های عمومی شهرستانها است و باید علاوه بر‌همکاری با هیات امنای کتابخانه‌های عمومی کشور از کتب و مجلات که در اختیار دارد بهمه کتابخانه‌های عمومی کشور برایگان بفرستد.

تبصره 6 - مولفین و ناشرین کتب و مجلات و روزنامه‌های شهر یک نسخه از نشریه چاپ شده خود را برایگان در اختیار کتابخانه عمومی شهر و‌لااقل چهار نسخه در اختیار وزارت فرهنک[فرهنگ] و هنر میگذارند که بین کتابخانه‌های عمومی شهرستانها تقسیم شود.

تبصره 7 - هر گونه اعانه نقدی یا کتاب یا اشیاء دیگری که از طرف اشخاص یا موسسات بکتابخانه اهداء می‌شود به نام اهداءکننده در دفاتر ثبت و جزو اموال و درآمد عمومی کتابخانه محسوب میشود.

‌تبصره 8 (منسوخ 1348/11/14)- هیات امنای کتابخانه‌های عمومی کشور مجاز است در هر شهری که کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان مبادرت بتاسیس کتابخانه کودک نموده است سالانه تا میزان 20% از درآمد حاصل از سهمیه 5ر1% درآمد شهرداری آن شهر را از تاریخ تصویب این قانون به عنوان کمک بکتابخانه کودک در همان محل اختصاص دهد. و در صورتی که کانون پرورش فکری کودکان و نوجوان بعداً اقدام بتاسیس کتابخانه کودک کند از تاریخ تاسیس کتابخانه کودک مقررات این تبصره درباره آن کتابخانه اجرا خواهد شد.

ماده 2 - برای راهنمائی و نظارت در انجام وظایف قانونی انجمن‌های کتابخانه هیاتی به نام هیات امناء مرکب از 7 نفر که عضویت آنها افتخاری‌است به شرح زیر در تهران تشکیل میشود:
1 - وزرای فرهنگ و هنر و کشور.
2- پنج نفر بنا به پیشنهاد وزیر فرهنک و هنر و صدور فرمان همایونی برای مدت پنجسال.
هیات امناء دبیرخانه‌ای دارد که اعضاء مورد احتیاج آن را وزارتین فرهنگ و هنر و کشور از کارمندان خود بدون تحمیل هیچگونه هزینه‌ای به بودجه انجمن کتابخانه تامین مینمایند. هیات امناء یک نفر را که واجد صلاحیت باشد از بین خود و یا از خارج به نام دبیر کل با اکثریت آراء برای مدت پنجسال انتخاب خواهند کرد.
مسئولیت اداره امور دبیرخانه با دبیر کل خواهد بود.

تبصره - آیین‌نامه‌های اجرایی این قانون و طرز استفاده از کتب کتابخانه و مدتی را که متقاضی کتاب میتواند کتاب مورد تقاضا را نزد خود نگاهدارد و سایر مقررات مالی و اداری کتابخانه و نحوه تشویق اهداءکنندگان کتب و اعانات و اموال دیگر به وسیله دبیر کل تهیه و پس از تصویب هیات امناء به موقع اجرا گذارده میشود.

ماده 3 - وزارتخانه‌های فرهنگ و هنر و کشور مامور اجرای این قانون میباشند.

قانون بالا مشتمل بر سه ماده و هشت تبصره که در جلسه روز پنجشنبه دوم دیماه یکهزار و سیصد و چهل و چهار به تصویب مجلس‌شورای ملی رسیده بود در جلسه روز چهارشنبه بیست و نهم دیماه یکهزار و سیصد و چهل و چهار شمسی به تصویب مجلس سنا رسید.

رئیس مجلس سنا - مهندس شریف امامی

دریافت فایل پی‌دی‌اف