هیات وزیران در جلسات 1400/11/24، 1401/5/5 و 1401/7/25 به پیشنهاد شماره 02 /100 /107874 مورخ 1400/8/24 وزارت راه و شهرسازی و به استناد تبصره (2) ماده (3) قانون جهش تولید مسکن - مصوب 1400 - اساسنامه صندوق ملی مسکن را به شرح زیر تصویب کرد:
فصل اول - کلیات
ماده 1 - به منظور ایجاد هم افزایی، تقویت توان حمایتی و تخصیص بهینه منابع مالی بخش مسکن، صندوق ملی مسکن که از این پس در این اساسنامه به اختصار "صندوق" نامیده میشود با دارا بودن شخصیت حقوقی مستقل، استقلال اداری و مالی و وابسته به وزارت راه و شهرسازی تشکیل و بر اساس مفاد این اساسنامه و قوانین و مقررات حاکم بر شرکت های دولتی و با رعایت موازین شرع اداره میشود.
ماده 2 - موضوع فعالیت و وظایف صندوق به شرح زیر میباشد:
1 - تجمیع منابع مالی بخش مسکن و تخصیص بهینه آن در راستای تحقق اهداف صندوق.
2 - تشویق، حمایت و مشارکت در تامین مالی و سرمایه گذاری داخلی و خارجی در آماده سازی اراضی، ساخت، بهسازی و نوسازی مسکن و تولید مصالح نوین و فناوری ساخت از طرق مختلف از جمله بانک های عامل و موسسات مالی و اعتباری مجاز.
3 - جلب، جذب و هدایت منابع مالی و وجوه ریالی و ارزی از سرمایه گذاران داخلی و خارجی در راستای تحقق اهداف صندوق.
4 - تجهیز منابع مالی از طریق بازار سرمایه و با استفاده از انواع روش های تامین منابع مالی مرسوم در بازار سرمایه در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط.
5 - ارایه تضمین های لازم برای خانوارهای کم درآمد و ساکنین بافت فرسوده و ناکارآمد شهری جهت دریافت تسهیلات از سامانه (سیستم) بانکی، در چهارچوب شیوهنامه موضوع تبصره (1) ماده (2) قانون جهش تولید مسکن - مصوب 1400 -.
6 - ارایه تضمین های لازم جهت دریافت و بازپرداخت سود تسهیلات بانکی و تامین مالی طرح (پروژه) در طرح های حمایتی مسکن.
7 - اخذ تسهیلات از سامانه (سیستم) بانکی، موسسات اعتباری، صندوق توسعه ملی و موسسات مالی و اعتباری بین المللی از جمله بانک توسعه اسلامی در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط.
8 - حمایت و تشویق کلیه طرح های حمایتی در بخش مسکن از جمله فرآیندهای پیش فروش مسکن، خدمات بیمه ای، شرکت های دانش بنیان مرتبط با حوزه مسکن و ساختمان و توسعه فناوری های نوین.
9 - مشارکت در شرکت طرح (پروژه) های حوزه مسکن.
10 - جذب و تخصیص هدایا، وقف ها و کمک های اشخاص حقیقی و حقوقی.
تبصره - صندوق میتواند وظایف خود را مستقیماً یا از طریق کارگزاران واجد شرایط مطابق با قوانین و مقررات مربوط به انجام رساند.
ماده 3 - مدت فعالیت صندوق نامحدود است. صندوق و دبیرخانه هیات امنا با استفاده از امکانات و نیروی انسانی موجود در وزارت راه و شهرسازی (معاونت مسکن و ساختمان) مستقر است و در تهران و در هیچ یک از شهرها شعبه دیگری ندارد.
ماده 4 (اصلاحی 1401/10/04)- سرمایه اولیه صندوق مبلغ یکهزار میلیارد (000/000/000 /000 /1) ریال است که از محل اعتبارات مصوب مربوط تامین و پرداخت میشود.
فصل دوم - منابع مالی و مصارف صندوق
ماده 5 - منابع مالی صندوق به شرح زیر است:
1 - منابع حاصل از واگذاری و عرضه زمین های در اختیار وزارت راه و شهرسازی در سقف بودجه و سایر اراضی دستگاه ها که در اجرای قانون جهش تولید مسکن در اختیار وزارت یاد شده قرار میگیرد.
2 - منابع وصولی مربوط به درآمدهای اجاره اراضی واگذار شده (99) ساله طرح های تامین مسکن.
3 - کلیه درآمدهای مالیاتی موضوع تبصره (8) ماده (3) و تبصره (5) ماده (4) قانون جهش تولید مسکن.
4 - منابع پیش بینی شده برای بخش مسکن در قوانین بودجه سنواتی.
5 - منابع حاصل از بازگشت اصل و فرع خطوط اعتباری مسکن مهر.
6 - انتقال بدهی بانک مسکن به بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران بابت اصل و فرع خطوط اعتباری مسکن مهر به حساب بدهی دولت به بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
7 - منابع حاصل از اقساط برگشتی صندوق پس انداز مسکن یکم در هر سال بابت خط اعتباری مسکن مهر.
8 - درآمدهای ناشی از عرضه و فروش واحدهای فاقد متقاضی صندوق های موضوع تبصره (3) ماده (5) قانون جهش تولید مسکن.
9 - کمک، مشارکت و تسهیلات نهادها و اشخاص حقیقی و حقوقی داخلی و خارجی در چهارچوب ضوابط و مقررات مربوط، موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و شهرداری ها و شرکت های وابسته و تابع، تشکل های حرفه ای و صنفی مرتبط با مسکن و تولید مصالح ساختمانی خیرین و واقفین.
10 - درآمد حاصل از سرمایه گذاری وجوه و منابع در اختیار صندوق در راستای اهداف صندوق.
11 - تمامی درآمدهای حاصل از ارایه خدمات ضمانتی و استیفای حقوق صندوق بابت تضامین ارایه شده برای طرح های تامین مسکن وزارت راه و شهرسازی.
تبصره - خدمات ضمانتی مشتمل بر اقدامات لازم برای مدیریت و کاهش خطرپذیری (ریسک) بازپرداخت تسهیلات برای بانک های پرداخت کننده تسهیلات با هدف اختصاص منابع بیشتر برای تسهیلات بلندمدت بخش مسکن، ضمانت های لازم برای توسعه انتشار اوراق رهنی، اقدامات لازم برای دریافت تسهیلات توسط گروه های کم درآمد موضوع جزء (3) ماده (1) آییننامه اجرایی قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن و ساکنان سکونتگاه های غیررسمی و بافت های فرسوده، خدمات ضمانتی مورد نیاز برای توسعه ساخت و ساز و عرضه مسکن در چهارچوب طرح های تامین مسکن وزارت راه و شهرسازی میباشد.
12 - منابع حاصل از انتشار و فروش اوراق تامین مالی در چهارچوب ضوابط و مقررات و اهداف صندوق.
13 - هدایا، وقف ها و کمک های اشخاص حقیقی و حقوقی.
14 - سایر موارد مجاز قانونی در راستای اجرای طرح های تامین مسکن وزارت راه و شهرسازی بر اساس تصویب هیات امنای صندوق با رعایت قوانین و مقررات مربوط.
ماده 6 - مصارف صندوق با رعایت قوانین و مقررات مربوط و موازین شرع به شرح زیر است:
1 - پرداخت یارانه و کمک سود تسهیلات بخش مسکن و اوراق تامین مالی صندوق.
2 - پرداخت بابت تخفیف در هزینه صدور و تمدید پروانه ساختمانی و گواهی پایان کار موضوع قانون جهش تولید مسکن، مطابق مقررات.
3 - تامین بخشی از هزینه های آماده سازی اراضی و تامین و انتقال زیرساخت پایگاه (سایت) ها و طرح (پروژه) های مسکونی طرح های مسکن موضوع قانون جهش تولید مسکن و حمایت از تولید مصالح نوین و فناوری ساخت.
4 - مشارکت در ایجاد امکانات، خدمات روبنایی و کاربری های غیرانتفاعی (آموزشی، مذهبی، درمانی، فضای سبز، فرهنگی، ورزشی و تجهیزات شهری) طرح (پروژه) های مسکونی طرح های حمایتی مسکن.
5 - پرداخت هزینه خدمات نظام مهندسی موضوع قانون جهش تولید مسکن برای مددجویان، معلولان و مشمولان موضوع ماده (1) قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران و رزمندگان معسر در چهارچوب قوانین مربوط.
6 - مشارکت و تلفیق منابع با بانک ها و موسسات اعتباری برای پرداخت تسهیلات ارزان قیمت بخش مسکن در چهارچوب سیاست ها و برنامه های وزارت راه و شهرسازی.
7 - هزینه های مربوط به ارایه خدمات ضمانتی طرح های تامین مسکن وزارت راه و شهرسازی از سوی صندوق.
8 - سایر هزینه ها به تشخیص و تصویب هیات امنای صندوق در چهارچوب قوانین و مقررات و طرح های تامین مسکن وزارت راه و شهرسازی.
- استفاده از منابع صندوق به هر شکل برای اعتبارات هزینه ای و تملک دارایی های سرمایه ای و بازپرداخت بدهی های دولت ممنوع است.
فصل سوم - ارکان صندوق
ماده 7 - صندوق دارای ارکان زیر است:
1 - هیات امنا.
2 - هیات عامل.
3 - بازرس قانونی (حسابرس).
ماده 8 - هیات امنای صندوق مرکب از نه نفر به شرح زیر است:
1 - وزیر راه و شهرسازی (رئیس هیات امنای صندوق).
2- وزیر کشور.
3- وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی.
4- وزیر امور اقتصادی و دارایی.
5- رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور.
6- رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
7- یک نفر از اعضای کمیسیون عمران و یک نفر از اعضای کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات به پیشنهاد کمیسیون مربوط و انتخاب مجلس شورای اسلامی (به عنوان ناظر).
8- رئیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی.
تبصره 1 - جلسات هیات امنا حداقل سالی دو بار تشکیل میشود و جلسات با حضور حداقل دوسوم اعضا رسمیت می یابد و تصمیمات آن با حداقل پنج رای اتخاذ میگردد.
تبصره 2 - معاون مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی به عنوان دبیر هیات امنای صندوق (بدون حق رای) در جلسات هیات امنا شرکت می نماید.
تبصره 3 - جلسات فوق العاده و یا خارج از نوبت عادی هیات امنای صندوق به تشخیص رئیس هیات امنای صندوق در طول سال مالی برگزار میگردد.
ماده 9 - وظایف و اختیارات هیات امنای صندوق به شرح زیر میباشد:
1 - راهبری و تعیین سیاست ها، خط مشی و اولویت های صندوق و نظارت بر اجرای آن بر اساس برنامه های مسکن شورای عالی مسکن و برنامه های حمایتی مسکن.
2 - بررسی و اتخاذ تصمیم در خصوص بودجه و صورت های مالی سالانه صندوق.
3 - انتخاب اعضای هیات عامل با پیشنهاد رئیس هیات امنا (وزیر راه و شهرسازی) و قبول استعفای آنها.
4 - انتخاب رئیس هیات عامل از بین اعضای هیات عامل با پیشنهاد رئیس هیات امنا (وزیر راه و شهرسازی).
5 - انتخاب بازرس قانونی (حسابرس).
6 - اتخاذ تصمیم در مورد افزایش یا کاهش سرمایه صندوق و ارایه پیشنهاد لازم به هیات وزیران برای تصویب.
7 - بررسی و اتخاذ تصمیم در خصوص موارد پیشنهادی از طرف هیات عامل صندوق در چهارچوب وظایف و موضوع فعالیت صندوق بر اساس برنامه های مسکن شورای عالی مسکن و برنامه های حمایتی مسکن.
8 - تعیین روزنامه کثیرالانتشار جهت درج اگهی ها.
9 - تصویب ساختار و تشکیلات صندوق و آییننامه های مورد نیاز برای اجرای طرح های مسکن با رعایت قوانین و مقررات حاکم بر شرکت های دولتی و موازین شرع و این اساسنامه.
10 - تصویب آییننامه و دستورالعمل های نحوه ارایه ضمانت های موضوع بند (6) ماده (2) این اساسنامه در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط.
11 - تعیین ضوابط کارگزاری های واجد شرایط، موضوع تبصره ماده (2) این اساسنامه در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط.
12 - اتخاذ تصمیم در خصوص تغییر و اصلاح اساسنامه صندوق و ارایه آن به هیات وزیران جهت تصویب.
13 - اتخاذ تصمیم در چهارچوب قوانین و مقررات، در خصوص مواردی که از طرف رئیس هیات عامل به هیات امنا پیشنهاد میشود.
تبصره - عزل اعضای هیات عامل و همچنین عزل و قبول استعفای رئیس هیات عامل پس از تایید دوسوم اعضای صاحب رای هیات امنا و با حکم رئیس هیات امنا صورت می پذیرد.
ماده 10 - هیات عامل مرکب از پنج نفر از افراد معتقد و ملتزم به مذهب رسمی کشور، صاحب نظر، با تجربه، امین، مورد وثوق و خوش نام در امور اقتصاد مسکن، حقوقی، مالی، بانکی، عمرانی و برنامه ریزی با حداقل ده سال سابقه مرتبط و مدرک تحصیلی حداقل کارشناسی ارشد است.
تبصره - اعضای هیات عامل با پیشنهاد وزیر راه و شهرسازی (رئیس هیات امنا) و انتخاب هیات امنای صندوق، به صورت تمام وقت تعیین میشوند و با حکم رئیس هیات امنا برای مدت چهار سال منصوب میشوند؛ انتخاب مجدد آنها بلامانع است و تا انتخاب اعضای جایگزین به وظایف خود ادامه خواهند داد.
ماده 11 - هیات عامل صندوق دارای وظایف و اختیارات زیر میباشد:
1 - پیشنهاد خط مشی و برنامه های اجرایی صندوق به هیات امنا.
2 - تهیه و پیشنهاد برنامه و بودجه سالانه صندوق.
3 - راهبری و اجرای مصوبات هیات امنا.
4 - ارایه صورت های مالی سالانه به بازرس قانونی (حسابرس) تا سه ماه پس از پایان سال مالی.
5 - راهبری و انجام اقدامات لازم در خصوص اعطای تسهیلات، یارانه سود تسهیلات، سرمایه گذاری و مشارکت با اشخاص حقیقی و حقوقی در چهارچوب مصوبات هیات امنا.
6 - مدیریت منابع و سرمایه های در اختیار صندوق.
7 - نصب، عزل و پذیرش استعفای معاونین و مدیران صندوق با پیشنهاد رئیس هیات عامل.
8 - اتخاذ تصمیم در خصوص خرید، فروش و اجاره، قبول ضمانت یا ظهرنویسی تضمینات، توثیق یا رهن اموال غیرمنقول در چهارچوب مصوبات هیات امنا.
9 - برقراری نظام حسابرسی داخلی و استقرار نظام پایش.
10 - تهیه و پیشنهاد ساختار و تشکیلات صندوق به هیات امنا.
11 - پیشنهاد اصلاح یا تغییر اساسنامه به هیات امنا برای طی مراحل قانونی.
12 - نظارت بر امور اجرایی و عملکرد صندوق و تصویب دستورالعمل های لازم.
13 - پیشنهاد افزایش یا کاهش سرمایه صندوق به هیات امنا.
14 - اتخاذ تصمیم برای به اشتراک گذاری منابع صندوق در بانک ها و موسسات مالی و اعتباری به صورت وجوه اداره شده در راستای اهداف و وظایف صندوق.
15 - اتخاذ تصمیم نسبت به سایر وظایفی که هیات امنا در چهارچوب این اساسنامه به هیات عامل ارجاع می نماید.
ماده 12 - کلیه قراردادها، چک ها، اسناد و اوراق مالی و اعتباری و اسناد تعهدآور صندوق با امضای ثابت رئیس هیات عامل و مسئول امور مالی صندوق، همراه با مهر صندوق با رعایت ماده (31) قانون محاسبات عمومی کشور - مصوب 1366 - و اصلاحات بعدی آن معتبر خواهد بود و سایر اسناد و مکاتبات عادی با امضای مدیرعامل و مهر صندوق، معتبر است. مدیرعامل در صورت لزوم میتواند حق امضای خود را در خصوص اسناد و مکاتبات عادی با مسئولیت خود به هر یک از اعضای هیات عامل صندوق یا معاونین ذی ربط صندوق که دارای شرایط قانونی و صلاحیت های مذکور در ماده (10) این اساسنامه باشند، واگذار نماید.
ماده 13 - رئیس هیات عامل به عنوان بالاترین مقام اجرایی صندوق است و از بین اعضای هیات عامل و به پیشنهاد رئیس هیات امنا توسط هیات امنا برای مدت دو سال انتخاب و با حکم رئیس هیات امنا منصوب میشود. انتخاب مجدد رئیس هیات عامل بلامانع است.
ماده 14 - رئیس هیات عامل دارای وظایف و اختیارات زیر است:
1 - اجرای مصوبات هیات امنا و تصمیمات هیات عامل.
2 - انجام امور اجرایی، اداری، مالی و عملیاتی موضوع فعالیت صندوق.
3 - نمایندگی صندوق در مقابل کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی و مراجع قضایی، اداری و ثبتی شامل تمام اختیارات راجع به امر دادرسی از جمله ادعای جعل یا انکار و تردید نسبت به سند طرف و استرداد سند، تعیین جاعل، صلح و سازش و ارجاع به داوری و تعیین داور با رعایت اصل یکصد و سی و نهم (139) قانون اساسی، تعیین مصدق و کارشناس، دعوای خسارت، استرداد دعوی، جلب شخص ثالث و دفاع از دعوای ثالث، ورود شخص ثالث و دفاع از دعوای ورود ثالث، دعوای ورود متقابل و دفاع در قبال آن، قبول یا رد سوگند با حق تعیین وکیل و توکیل به غیر.
4 - تهیه بودجه سالانه و صورت های مالی و سایر گزارش ها برای ارایه به هیات عامل و هیات امنا.
5 - افتتاح حساب در بانک مسکن با رعایت قوانین و مقررات مربوط و برداشت از حساب ها با امضای ثابت رئیس هیات عامل و مسئول امور مالی صندوق.
6 - اقدام در مورد تحقق به موقع سرمایه و پیگیری تامین منابع مورد نیاز و وصول مطالبات صندوق.
7 - انجام اقدامات لازم در مورد تعهدات صندوق ناشی از سیاست ها و برنامه های ابلاغی وزارت راه و شهرسازی.
8 - ارایه صورت های مالی صندوق به صورت حداقل فصلی پس از تصویب هیات عامل جهت درج و اطلاع رسانی در تارنمای وزارت راه و شهرسازی، جهت اطلاع عموم.
9 - اجرای وظایف و اختیاراتی که هیات عامل و رئیس هیات امنا به رئیس هیات عامل محول می نماید.
ماده 15(اصلاحی 1401/10/04)- بازرس قانونی (حسابرس) از سازمان حسابرسی یا موسسات حسابداری عضو جامعه حسابداران رسمی که واجد شرط وثاقت و امانت هستند به پیشنهاد هیات عامل توسط هیات امنا برای مدت یک سال مالی انتخاب میشود و انتخاب مجدد آن بلامانع است.
ماده 16 - وظایف و اختیارات بازرس قانونی (حسابرس) صندوق به شرح زیر است:
1 - رسیدگی و اظهارنظر درباره صحت گزارش عملکرد سالانه، صورت های مالی و صورت وضعیت مالی که هیات عامل برای تصویب به هیات امنا ارایه می کند.
2 - نظارت بر انجام حسابرسی و ارایه گزارش آن به هیات عامل و هیات امنا و مراجع قانونی ذی ربط.
3 - بررسی و اظهارنظر نسبت به گزارش مقایسه ای بودجه و عملکرد صندوق.
4 - اظهارنظر نسبت به گزارش هیات عامل در خصوص ارزیابی اثربخشی واپایش (کنترل) های داخلی صندوق برای ارایه به هیات امنا.
5 - سایر وظایف و اختیارات که به موجب قوانین و مقررات مربوط بر عهده بازرس قانونی و حسابرس میباشد.
تبصره - بازرس قانونی (حسابرس) حق مطالبه اسناد و مدارک و اطلاعات مربوط به صندوق را دارد ولی حق دخالت در امور اجرایی صندوق را نداشته و انجام وظایف وی نباید مانع جریان امور عادی صندوق شود.
ماده 17 - بازرس قانونی (حسابرس) صندوق موظف است اظهارنظر درباره عملکرد سالانه و صورت های مالی ارایه شده از سوی رئیس هیات عامل صندوق را حداقل (10) روز قبل از برگزاری جلسه سالانه هیات امنا آماده کند و در اختیار اعضای هیات مذکور قرار دهد.
ماده 18 - در صورتی که بازرس قانونی (حسابرس) صندوق در اجرای وظایف قانونی صندوق نقص یا ایراد و یا تخلفی را مشاهده نماید باید مراتب را در اسرع وقت به رئیس هیات عامل اعلام کند و چنانچه ظرف (15) روز اقدامی درجهت رفع نقص یا ایراد و یا تخلف به عمل نیاید، موضوع را کتباً به اطلاع هیات عامل و هیات امنا برساند.
فصل چهارم - سایر مقررات
ماده 19 - کلیه حساب های صندوق نزد بانک مسکن افتتاح و نگهداری میشود.
ماده 20 - سال مالی صندوق از اول فروردین ماه هر سال شروع و در آخر اسفندماه همان سال پایان می یابد. به استثنای اولین سال که از تاریخ تشکیل، شروع و به آخر اسفندماه همان سال خاتمه می یابد.
ماده 21 - انحلال و تسویه صندوق به پیشنهاد هیات امنا و با تصویب هیات وزیران و با طی مراحل قانونی مربوط انجام میشود و اموال آن پس از تسویه تعهدات و بدهی ها متعلق به دولت جمهوری اسلامی ایران خواهد بود.
این اساسنامه به موجب نامه شماره 33699 /102 مورخ 1401/8/14 شورای نگهبان تایید شده است.
معاون اول رئیس جمهور - محمد مخبر