صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1379/02/01
برگزار شده توسط: استان کهگیلویه و بویراحمد/ شهر یاسوج
موضوع
نحوه برخورد با تخلف کارشناس
پرسش
آیا حضور کارشناس در محل کارشناسی ضروری است و اگر کارشناسی در حوزه دیگری دعوت شود و تخلف نماید قاضی میتواند تخلف وی را جهت برخورد انتظامی گزارش نماید؟
نظر هیئت عالی
در صورتی که اجرای قرار کارشناسی مستلزم حضور کارشناس در محل باشد، کارشناس پس از قبول، مکلف به حضور در محل است. در صورتی که به نظر دادگاه، انتخاب کارشناس خارج از حوزه او باشد و کارشناس را قبول نماید و بدون عذر موجه حاضر نشود ممکن است مراتب تخلف وی اعلام گردد. در نهایت تشخیص ارتکاب تخلف با مرجع مربوط است.
نظر اکثریت
اولاً، حضور کارشناس در محل کارشناسی لازم است و این امر از منطوق ماده 266 قانون آیین دادرسی مدنی استنباط میشود. در صدر ماده مقرر شده: «اگر یکی از کارشناسان در موقع رسیدگی و مشاوره حاضر بوده....»، این مطلب بیانگر آن است که قانونگذار حضور کارشناس را در مرحله رسیدگی (که همان حضور در محل کارشناسی است) ضروری میداند. ثانیاً، کارشناس باید محل را ملاحظه کند؛ زیرا علی الاصول موارد فنی و پیچیده به کارشناس ارجاع میشود و باید هر کدام نظر خود را اعلام نمایند تا اگر نظرها متفاوت بودند نظراکثریت ملاک عمل قرار گیرد در صورتی که کارشناس در محل حضور پیدا نکند و از روی نظر دیگران مبادرت به ارایه نظر کند. ارجاع به هیأت کارشناسی تحقق نیافته و به مثابه آن است که یک نفر کارشناسی کرده و دیگران آن را تأیید کرده اند که ظلم به اصحاب دعواست. بنابراین، هرگاه یکی از کارشناسان حضور پیدا نکند اگر عذری داشته و عذر وی موجه باشد جلسه معاینه محل یا قرار، تجدید میشود و اگر بدون عذر موجه حاضر نشود ضمن گزارش به مرجع انتظامی، کارشناس دیگری تعیین و جلسه تجدید میشود.
نظر اقلیت
حضور کارشناس در جلسه دادرسی (زمان اعزام به محل قرار...) و حضور وی در محل قرار، الزاماً ضروری نیست، ولی اگر بتواند از نظر سایرین، حقیقت را احراز کند، کافی است. یا به عبارتی، اگر هیأت سه نفره دعوت شود و یک نفر در محل حاضر شود و نظر خود را ارایه دهد سایرین به استناد این نظر میتوانند نظر بدهند و اگر کارشناس تخلف کرد چون از حوزه دیگری دعوت شده و دادگستری نسبت به کارشناسان حوزه قضایی خود صلاحیت تنظیم گزارش تخلف را دارد نمیتواند آنها را به مرجع انتظامی جهت برخورد قانونی معرفی کند.