رای شماره 428 مورخ 1395/07/06 هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: 428

تاریخ دادنامه: 6/7/1395

کلاسه پرونده: 94/150

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: سازمان بازرسی کل کشور

موضوع شکایت و خواسته: ابطال تبصره 3 تعرفه عوارض ارزش افزوده تجاری، کارگاهی مصوب شورای اسلامی شهر گز برخوار

گردش کار: معاون حقوقی و نظارت همگانی سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره 247532-25/12/1393 اعلام کرده است که:

« رئیس محترم دیوان عدالت اداری

سلام علیکم:

احتراماً، به پیوست تصویری از گزارش اداره کل بازرسی استان اصفهان و مستندات مرتبط با آن راجع به مغایرت مصوبه شورای اسلامی شهر گز که در کمیسیون تطبیق مصوبات دستگاههای اداری با قانون این سازمان مطرح و تایید گشته است ارسال می‌شود، به حکایت گزارش مذکور:

شورای اسلامی شهر گز (استان اصفهان) تعرفه عوارض ارزش افزوده تجاری، کارگاهی (کلیه تجاریها که حسب طرح جامع در کد تجاری باشد) را مصوب کرده است که مطابق با تبصره 3 تعرفه مذکور، عوارض ارزش افزوده ساختان‌های قبل از سال 1358 و قبل از الحاق 25% محاسبه و اخذ می‌گردد.

ماده 5 قانون مالیات بر ارزش افزوده اشعار می دارد: « ارائه خدمات در این قانون، به استثناء موارد مندرج در فصل نهم، انجام خدمات برای غیر در قبال ما به ازاء می‌باشد.»

ماده 12 قانون مذکور بیان می دارد: « عرضه کالاها و ارائه خدمات زیر و همچنین واردات آنها حسب مورد از پرداخت مالیات معاف می‌باشد:

....

8- اموال غیر منقول:

.....»

ماده (50) قانون مالیات بر ارزش افزوده عنوان می دارد: « برقراری هرگونه عوارض و سایر وجوه برای انواع کالاهای وارداتی و تولیدی و همچنین ارائه خدمات که در این قانون، تکلیف مالیات و عوارض آنها معین شده است، همچنین برقراری عوارض به درآمدهای ماخذ محاسبه مالیات، سود سهام شرکتها، سود اوراق مشارکت، سود سپرده گذاری و سایر عملیات مالی اشخاص نزد بانک‌ها و موسسات اعتباری غیر بانکی مجاز، توسط شوراهای اسلامی و سایر مراجع ممنوع می‌باشد».

بنا به مراتب تبصره 3 تعرفه عوارض ارزش افزوده تجاری، کارگاهی دفترچه عوارض محلی شهر گز مغایر با ماده 5 قانون مالیات بر ارزش افزوده می‌باشد زیرا املاک قبل از سال 1358 خدماتی دریافت ننموده‌اند تا مشمول مالیات بر ارزش افزوده باشند مضاف بر آن که طبق بند 8 ماده 12 قانون موصوف کلیه اموال غیر منقول (املاک و مستغلات) مشمول معافیتهای مالیات بر ارزش افزوده بوده و به استناد ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده، برقراری عوارض توسط شورای شهر مذکور بر آنها ممنوع می‌باشد.

خواهشمند است دستور فرمایید در اجرای تبصره (2) ماده (2) قانون تشکیل این سازمان موضوع در هیات عمومی آن دیوان مطرح و به طور فوق العاده و خارج از نوبت مورد رسیدگی قرار گیرد. موجب امتنان است که از تصمیم متخذه این سازمان را مطلع فرمایند. »

متن تبصره 3 تعرفه مورد اعتراض به قرار زیر است:

عنوان: عوارض ارزش افزوده تجاری، کارگاهی (کلیه تجاریها که حسب طرح جامع در کد تجاری باشد) کد:

تاریخ و مرجع تصویب کننده قبلی: 1388 شورای اسلامی شهر گز

توضیحات:

تبصره1:.....

تبصره2:....

تبصره3: عوارض ارزش افزوده ساختان‌های قبل از سال 1358 و قبل از الحاق 25% محاسبه می‌گردد. »

در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی شهر گز برخوار به موجب لایحه شماره 348/94-2/4/1394 توضیح داده است که:

« دفتر محترم هیات عمومی دیوان عدالت اداری

با سلام:

احتراماً بازگشت به نامه شماره 94091800000040-15/2/1394 موضوع کلاسه پرونده 94/150 منضم به تصویر شکایت و گزارش اداره کل بازرسی استان اصفهان و سازمان بازرسی کل کشور در خصوص مصوبه این شورا مبنی بر وضع عوارض ارزش افزوده ناشی از صدور پروانه ساختمان تجاری برای متقاضیانی که قصد تخریب و نوسازی ساختمان قدیمی بدون پروانه ساخت خود را دارند و دارای ارزش بالاتر شوند با اخذ 25% از عوارض مصوب سایر اراضی که در طرح جامع دارای کد تجاری می‌باشد به استحضار می رساند:

1- بند 8 ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده صراحتاً اعلام داشته که اموال غیر منقول از پرداخت مالیات موضوع قانون مالیات بر ارزش افزوده معاف می‌باشند و هیچ گونه اشاره ای به عوارض محلی که در اجرای تبصره 1 ماده 50 قانون مزبور و همچنین بند 16 ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شورای اسلامی و انتخاب شهرداران توسط شوراهای اسلامی وضع می‌شود ندارد و لذا اولاً: این شورا عوارض بر اموال غیر منقول وضع ننموده تا بتوان با تمسک به این بند از قانون اقدام شورا را مغایر با مقررات مذکور دانست و ثانیاً: عوارض وضع شده بر ارزش افزوده ناشی از صدور پروانه ساختمان با کاربری تجاری بر روی این املاک است.

2- ماده 5 قانون مالیات بر ارزش افزوده مربوط به ارائه هر گونه خدماتی است که از سوی اشخاص حقیقی و حقوقی ارائه می‌شود ولی وضع عوارض توسط این شورا مربوط به ارائه خدمات نیست و نوعی عوارض محلی است که از ارزش افزوده ناشی از صدور پروانه تجاری عاید مالک می‌شود.

3- در ارتباط با صدور پروانه ساختمانی و وضع عوارض در ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده هیچ گونه تعیین تکلیف نشده و به لحاظ این که شهرداریها، موسسات عمومی غیر دولتی بوده و از بودجه عمومی دولت بهره مند نمی شوند و ناچاراً شورای اسلامی شهرها، برای ایجاد درآمدهای پایدار باید با ملحوظ کردن کلیه قواعد و مقررات قانون مالیات بر ارزش افزوده و قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی و انتخاب شهرداران و آیین‌نامه اجرایی نحوه وضع و وصول عوارض توسط شوراهای اسلامی شهر مصوب 7/7/1378 هیات محترم وزیران نسبت به وضع عوارض محلی متناسب با درآمدها و در راستای سیاستهای عمومی دولت وضع عوارض نماید که این شورا نیز مطابق قوانین و مقررات و آیین‌نامه مذکور عوارض معترضٌ عنه را تصویب و به تایید وزارت کشور رسیده است و لذا با عنایت به مراتب فوق و این که شاکی با تخریب ساختمان قدیمی بدون پروانه خود تقاضای صدور پروانه ساختمان جدید با کاربری تجاری دارد مشمول 25% عوارض مصوب برای سایر اراضی دارای کد تجاری در طرح جامع می‌باشد و شهرداری گز نسبت به اجرای مصوبه مذکور و با نظارت این شورا اقدام می‌نماید.»

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 6/7/1395 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

مطابق بند 8 ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1387، اموال غیر منقول از پرداخت مالیات معاف می‌باشد و با توجه به ماده 5 قانون یاد شده ارائه خدمت به معنی انجام خدمت برای غیر در قبال مابه ازاء است. نظر به این که در مورد ساختان‌های قبل از سال 1358 و قبل از الحاق، خدمتی ارائه نمی شود تا به لحاظ ارائه خدمت، مشمول عوارض شود، بنابراین تبصره 3 مصوبه مورد اعتراض که در این خصوص 25 درصد عوارض ارزش افزوده تعیین کرده است، خلاف قانون و خارج از حدود اختیارات شورای اسلامی گز برخوار تشخیص شد و به استناد بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود.

محمدکاظم بهرامی- رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری