آیین‌نامه لایحه قانونی استقلال کانون وکلا دادگستری

مصوب 1332/03/24 وزیر دادگستری

نظر به ماده 20 لایحه قانونی استقلال کانون وکلاء دادگستری مصوب 7 اسفند ماه 1331 آیین نامه ذیل تصویب می‌شود.

بخش اول - انتخاب هیات مدیره

ماده 1- انتخاب هیات مدیره هر 2 سال یک مرتبه در نیمه اول بهمن ماه در مرکز کانون تحت نظر هیات مقرر در این آیین نامه (به نام هیات نظارت انتخابات کانون وکلاء) انجام می پذیرد.

ماده 2- وکلای حوزه کانون که واجد شرایط مذکور در ماده 3 لایحه قانونی هفتم اسفندماه 1331 هستند حق دارند در انتخاب هیات مدیره شرکت کنند. کسانی که در موقع اخذ رای از حضور در مرکز انتخاب و دادن رای خود داری نمایند حق آنان ساقط است.

ماده 3- انتخاب هیات مدیره جمعی و مخفی و به اکثریت نسبی است و حائزین اکثریت قاعده لازم به ترتیب تعداد آراء به سمت عضویت اصلی و عضویت علی البدل شناخته می‌شوند.

ماده 4- هیات نظارت انتخابات تشکیل می‌شود از رئیس کانون که سمت ریاست هیات را خواهد داشت و 4 نفر عضو اصلی که هیات مدیره برای مخفی از بین وکلاء خارج از هیات مدیره که لااقل واجد شرایط انتخاب کردن باشند انتخاب می‌نماید و 3 نفر نیز به طریق مزبور به عضویت علی البدل انتخاب می‌شوند که در صورت غیبت یا معذور شدن عضو اصلی از طرف رئیس برای شرکت در انجمن نظارت دعوت خواهند شد.

تبصره هیات نظارت در نیمه دوم آذر ماه انتخاب می‌شود.

ماده 5- هیات نظارت انتخابات مکلف است تا پانزدهم دی ماه روز اخذ رای را تعیین و آگهی نماید فاصله انتشار آگهی تا روز اخذ رای نباید کمتر از 20 روز باشد آگهی انتخابات در یکی از جراید کثیر الانتشار درج و یک نسخه نیز توسط پست به اقامتگاه وکلاء واجد شرایط انتخاب کردن فرستاده می‌شود.

ماده 6- مدت اخذ رای یکروز و هشت ساعت متوالی از 4 قبل از ظهر خواهد بود و اگر روز مزبور مصادف با تعطیل شد روز بعد اخذ رای به عمل خواهد آمد و محتاج به آگهی مجدد نخواهد بود.

ماده 7- صورت اسامی واجدین شرایط انتخاب کردن و انتخاب شدن از طرف هیات مدیره تنظیم و تا اول دی ماه به هیات نظارت داده خواهد شد.

ماده 8- هر رای دهنده روز انتخاب در محل اخذ رای حاضر و با ارائه پروانه وکالت خود ورقه مخصوصی که به مهر هیات نظارت رسیده دریافت و رای خود را روز [روی]آن می نویسد و در صندوق می اندازد و مقابل اسم خود را در صورت اسامی مذکوره در ماده بالا امضا می نماید.

ماده 9- پس از اتمام اخذ رای صندوق به مهر و امضا هیات نظارت لاک و مهر گردیده و در محل اخذ آراء محفوظ می ماند و روز بعد هیات نظارت شروع به قرائت آراء نموده و بر هر ورقه که قرائت شد مهر (قرائت شد) زده می‌شود.

ماده 10- آراء باید بدون امضا و نشان باشد و در غیر این صورت باطل است و اسامی زائد بر عده لازم قرائت نخواهد شد.

ماده 11- پس از اتمام قرائت آراء اوراق رای در صندوق ضبط و لاک و مهر می‌شود تا در صورت وصول شکایت مورد رسیدگی قرار گیرد.

ماده 12- مدت شکایت از جریان انتخابات تا سه روز بعد از اتمام قرائت آراء می‌باشد و شکایت از کسانی که حق رای دادن دارند پذیرفته است.

ماده 13 - مرجع رسیدگی به شکایات هیات نظارت انتخابات است و مکلف است ظرف سه روز به شکایت رسیدگی و نظر خود را در محل اخذ آراء اعلام نماید.

ماده 14- کسی که بر تصمیم هیات نظارت معترض است می‌تواند به وسیله دفتر کانون به دادگاه عالی انتظامی قضات شکایت نماید مدت این شکایت سه روز از تاریخ اعلام تصمیم هیات نظارت است و دادگاه مزبور منتهی در ظرف 10 روز از تاریخ وصول شکایت رسیدگی و رای خواهد داد و رای مزبور قطعی است.

ماده 15- پس از اتمام انتخاب و تعیین نتیجه قطعی رئیس هیات نظارت اسامی منتخبین را اعلام و آنان را برای تشکیل هیات مدیره (قبل از تاریخ هفتم اسفند ماه که روز جشن کانون است) دعوت می نماید.

ماده 16- در صورت ابطال انتخابات تجدید آن بر طبق مقررات بالا خواهد بود در این صورت تا تعیین هیات مدیره جدید هیات مدیره سابق انجام وظیفه خواهد نمود.

بخش دوم - انتخابات هیات رئیسه و عامله کانون و وظایف آن

ماده 17- جلسه هیات مدیره برای انتخاب رئیس به ریاست مسن ترین اعظاء اصلی حاضر هیات مدیره تشکیل می‌شود و دو نفر جوان ترین اعضاء موقتاً سمت منشی گری خواهند داشت.

ماده 18- رئیس کانون وکلاء باید لااقل بیست سال سابقه وکالت درجه اول داشته و سن او کمتر از پنجاه سال نباشد و نواب رئیس باید لااقل ده سال سابقه وکالت درجه اول داشته باشند و سن آنها لااقل 40 سال باشد و در خارج از مرکز سن رئیس کانون وکلاء کمتر از 40 سال و سن نواب رئیس کمتر 35 سال نخواهد بود.

ماده 19- انتخاب هیات رئیسه کانون از بین اعضاء اصلی به طوری فردی و مخفی و به اکثریت نسبی به عمل می‌آید مگر در موردی که اکثریت مخصوصی در این آیین نامه برای آن مقرر شده باشد و در آن مورد هم اگر در دفعه اول اکثریت مخصوصی حاصل نشد در دفعه دوم اکثریت نسبی معتبر خواهد بود.

ماده 20- رئیس کانون وکلاء نماینده قانونی کانون در کلیه مراجع رسمی است و اعمال اداری و حقوقی کانون را انجام می دهد و ریاست هیات مدیره به عهده او است و مرجع رسیدگی به شکایات و اختلافات وکلاء و کارآموزان و کارگشایان از یکدیگر در امور مربوط به شغل شان می‌باشد و همچنین ناظر اعمال و رفتار کلیه وکلاء و کارآموزان و کارگشایان بوده و می‌تواند خبط و خطا و انحرافات شغلی آنان را کتباً تذکر دهد و تعقیب انتظامی وکیل متخلف را از دادسرای انتظامی بخواهد اجراء تصمیمات هیات مدیره کانون نیز به عهده او خواهد بود.

ماده 21- رئیس کانون نسبت به کلیه کارمندان اداری و دفتر کانون سمت ریاست مستقیم دارد.

ماده 22- رئیس کانون وکلاء مرکز از حیث شئون و تشریفات رسمی در ردیف دادستان کل کشور است و روسای سایر کانون ها در ردیف دادستان استان هستند.

ماده 23- دعوت هیات مدیره و هیات عمومی وکلاء به عهده رئیس کانون است.

ماده 24- تجدید انتخاب رئیس و نواب رئیس کانون برای سه دفعه متوالی هر نوبت یک سال بلامانع است.

ماده 25- اداره جلسات هیات مدیره در غیبت رئیس با یکی از نواب رئیس می‌باشد
تقسیم کار و وظایف بین اعضاء هیات رئیسه ضمن آیین نامه داخلی کانون تعیین خواهد شد.

ماده 26- انتخاب بازرسان و منشیان هیات مدیره پس از انتخاب رئیس و نواب رئیس به عمل خواهد آمد.

ماده 27- در صورتی که یکی از اعضاء اصلی هیات مدیره سه ماه متوالی بدون عذر موجه غیبت نماید یکی از اعضاء علی البدل که رای او بیشتر است به عضویت اصلی قائم مقام او خواهد شد و عضو قائم مقام عضو مزبور خواهد گردید. و در صورتی که رئیس با یکی از نواب رئیس یا سایر اعضاء هیات رئیسه یا دادرسان یا دادستان یا معاونین او یا یکی از روسا یا اعضاء شعب و کمیسیون ها سه ماه متوالی بدون عذر موجه غیبت نمایند در مورد رئیس و نواب رئیس و سایر اعضاء هیات رئیسه در صورتی که بیش از سه ماه به انقضاء مدت انتخابشان باقی باشد و در مورد سایرین ولو کمتر از سه ماه به انقضاء مدتشان باقی باشد به جای ایشان دیگری انتخاب می‌شود.

بخش سوم - پروانه وکالت و کارآموزی

ماده 28- درخواست پروانه وکالت و کارآموزی باید به دفتر کانون تسلیم و دارای ضمائم زیر باشد:
چهار قطعه عکس
مستند درخواست از قبیل لیسانس دانشکده حقوق در رشته قضایی و یا تصدیق سابقه خدمات قضایی در مدت مقرر در لایحه قانونی از طرف وزارت دادگستری و در صورت داشتن لیسانس و یا دکترا از دانشکده خارجه تصدیق شورای عالی فرهنگ حاکی از ارزش دانشنامه و رونوشت مصدق ترجمه رسمی آن.
برگ عدم سوء پیشینه
گواهی نامه وزارت دادگستری مبنی بر عدم احتیاج به وجود آنها در مشاغل قضایی و اداری وزارت دادگستری.
گواهی نامه اداره بازنشستگی یا سایر دوائر دولتی حاکی از اینکه شاغل خدمت موظف دولتی نیست.
گواهی نامه پزشکی مبنی بر عدم اعتیاد به افیون و سایر مواد مخدره
تعیین محلی که متقضای می خواهد در آن محل اشتغل دائم به شغل وکالت داشته باشد.
موافقت نامه یکی از وکلاء پایه یکم دادگستری که ده سال لااقل سابقه وکالت داشته باشد مبنی بر قبول سرپرستی متقاضی کارآموزی.

ماده 29- درخواست پروانه وکالت وکارآموزی باید در آبان ماه هر سال به دبیر خانه کانون داده شود و کسانی که اشتغال به وکالت دارند باید در ماه مزبور همه ساله پروانه خود را تمبر نمایند و اشخاص مزبور مادام که پروانه خود را تمبر نکرده اند حق وکالت ندارند و تخلف از این امر مستوجب تعقیب انتظامی است.

ماده 30- دبیر خانه کانون درخواست های پروانه وکالت و ضمائم آن را به نظر رئیس کانون وکلاء می رساند و رئیس کانون هر یک از تقاضاها را برای تحقیق و رسیدگی به یکی از اعضای هیات مدیره ارجاع می‌نماید عضو مزبور مکلف است در ظرف یک هفته رسیدگی کرده و گزارش خود را به رئیس کانون تسلیم نماید که در هیات مدیره مطرح شود هیات مدیره کانون پس از رسیدگی به گزارش و سوابق رای خود را اعلام خواهد نمود در صورتی که درخواست وکالت مورد قبول هیات مدیره واقع شد برای انجام دوره کارآموزی به کمیسیون کارآموزی مراجعه خواهد شد و در صورتی که رای هیات مدیره مبنی بر رد تقاضای وکالت باشد تقاضا کننده می‌تواند در ظرف 10 روز از تاریخ ابلاغ رای مزبور به دادگاه عالی انتظامی قضات شکایت کند و رای دادگاه مزبور قطعی است.

ماده 31- کانون می‌تواند کسانی را که سابقاً شغل قضایی دارند از کارآموزی معاف نماید.

ماده 32- پروانه وکالت و کارآموزی پس از تصویب هیات مدیره از طرف ریاست کانون داده می‌شود.

ماده 33- کانون می‌تواند وکالت کسانی را که سابقه شغل قضایی در محلی دارند تا 2 سال از تاریخ ترک خدمت در آن محل منع نماید.

ماده 34- وکلاء ساکن در هر محل می‌توانند برای انجام امر وکالت به محل دیگر بروند ولی اگر بخواهند به طور کلی محل وکالت خود را به محل دیگر منتقل نمایند محتاج به موافقت کانون است و اگر محلی که می خواهند به آنجا منتقل شوند در حوزه کانون دیگر باشد محتاج موافقت آن کانون خواهد بود.

تبصره حکم ماده فوق مجوز این نیست که اشخاص ممنوع از وکالت در محلی برای انجام وکالت به آن محل بروند.

ماده 35- پس از حاضر شدن پروانه وکالت و قبل از تسلیم به متقاضی مشارالیه باید در جلسه رسمی هیات مدیره حاضر شده و به شرح ذیل قسم یاد کرده و صورت مجلس قسم و قسم نامه را امضا نماید «در این موقع که می خواهم به شغل شریف وکالت نایل شوم به خداوند قادر متعال قسم یاد می کنم که همیشه قوانین و نظامات را محترم شمرده و جز عدالت و احقاق حق منظور نداشته و برخلاف تامین قضایی و شرافت قضاوت و وکالت اقدام و اظهاری ننمایم و نسبت به اشخاص و مقامات قضایی و اداری و همکاران و اصحاب دعوی و سایر اشخاص رعایت احترام را نمود و از اعمال نظریات سیاسی و خصوصی و کینه توزی و انتقام جوئی احتراز نموده و در امور شخصی و کارهائی که از طرف اشخاص انجام می دهم راستی و درستی را رویه خود قرار داده و مدافع از حق باشم و شرافت من وثیقه این قسم است که پس از یاد کردن ذیل قسم نامه را امضا می نمایم».

ماده 36- کارآموز موظف است در دوره کار آموزی تکالیف ذیل را تحت نظر کانون انجام نماید:
1-کارهای معاضدت قضایی
2- حضور در سخنرانیها
3- حضور در جلسات دادرسی مدنی و کیفری لااقل ماهی چهار مرتبه
4- تهیه گزارش چند پرونده که به او رجوع می‌شود.
5- کارکردن در دادسرا و دادگاه انتظامی وکلاء به عنوان منشی گری

ماده 37-هر کارآموز دارای کارنامه مخصوص خواهد بود که از طرف کانون به او داده می‌شود. در این کارنامه باید حضور در جلسات دادگاهها به گواهی روساء دادگاهها و کارهائی که نزد وکیل سرپرست انجام داده است و حسن اخلاق در دوره کارآموزی به گواهی وکیل سرپرست و کارهای معاضدت قضایی به گواهی شعبه معاضدت قضایی یا ریاست کانون و تمرینات و سخنرانیها به گواهی رئیس شعبه سخنرانیهای کانون و کارهائی که در کانون انجام می دهند به گواهی مدیر داخلی کانون برسد. و کارهای در دادسرا و دادگاه به گواهی دادستان و رئیس دادگاه.

ماده 38- کارآموز حق ندارد راساً قبول وکالت نموده یا هر گونه تظاهری به اشتغال به امر وکالت یا مشاوره حقوقی و امثال آن بنماید و فقط کارهای وکالتی را که سرپرست یا معاضدت قضایی یا دادگاه‌های کیفری یا رئیس کانون به او رجوع بنماید انجام خواهد داد و تخلف از این ماده موجب تجدید کارآموزی و تعقیب انتظامی است.

ماده 39- کارآموز موظف است در دوره کارآموزی روی اوراق و لوایح و تابلو دفتر خود پس از ذکر نام «کلمه کارآموز» را اضافه نماید.

ماده 40- انجام تکالیف کارآموزی مجانی و افتخاری است.

ماده 41- کارآموزانی که در محل سکونت آنان جلسات سخنرانی و دادسرا و دادگاه انتظامی نیست یا دادسرا و دادگاه به وجود ایشان احتیاج ندارد از کار کردن در آن مراجع معافند.

ماده 42- پس از انجام تکالیف دوره کارآموزی کارآموز می‌تواند از کانون درخواست اعلام طی دوره کارآموزی را بنماید و رئیس کانون رسیدگی به تقاضای مزبور را به شعبه کارآموزی ارجاع و شعبه مزبور مدارک کارآموزی را مورد مداقه قرار داده و اختیار [اختبار] کتبی و شفاهی از او به عمل آورده گزارش آن را به رئیس کانون خواهد داد تا در هیات مدیره طرح و تصمیم مقتضی نسبت به آن اتخاذ شود.

ماده 43- در صورتی که تقاضای اعلام طی دوره کارآموزی مورد موافقت هیات مدیره واقع نشده باید تجدید شود و در دفعه دوم نیز به ترتیبی که در نوبت اول مقرر است عمل خواهد شد و اگر در نوبت دوم نیز طی دوره کار آموزی مورد موافقت هیات مدیره واقع نگردید برای دفعه سوم دوره مزبور تجدید و اگر باز هم مورد قبول هیات مدیره قرار نگرفت پروانه که به کارآموز داده شده از درجه اعتبار ساقط است و دیگر به او پروانه وکالت داده نخواهد شد.

ماده 44- کارآموزان و همچنین وکلاء دادگستری نمی توانند به شغل دیگری که منافی با حیثیت و شئون وکالت است اشتغال ورزند.

ماده 45- چنانچه کارآموز تکالیف مقرره را انجام داده و از عهده اختیار[اختبار] برآید پروانه وکالت درجه دوم به او داده خواهد شد.

ماده 46- کانون می‌تواند بر حسب ضرورت و احتیاج از داوطلبان کارگشائی طبق آیین نامه امتحان نموده و پروانه کارگشائی برای حوزه معینی به آنان بدهد ترتیب تقاضای کارگشائی همان است که برای پروانه وکالت مقرر گردیده به جای مدارک علمی که لازم نیست ولی باید گواهی نامه دادگاه مبنی بر احتیاج به وجود کارگشا برای محل مورد تقاضا ارائه شود و ترتیب دادن پروانه نیز مطابق ترتیب پروانه وکالت است.

ماده 47- مادام که کارآموز در[دوره] کارآموزی را طی نکرده و پروانه وکالت مستقل به وی داده نشده نام او در فهرست اسامی وکلاء درج نخواهد شد.

ماده 48- کسانی که از سابق پروانه وکالت درجه سوم دارند پس از دو سال از تاریخ پروانه و همچنین کسانی که بر اثر تنزل درجه دارای پایه سه شده اند پس از دو سال از تاریخ تنزل درجه و کسانی که پروانه درجه دوم داشته و یا بعداً تحصیل نمایند پس از سه سال از تاریخ صدور پروانه در صورت دارا بودن سایر شرایط ذی می‌توانند از کانون تقاضای ترفیع نمایند:
1-حسن انجام وظیفه در دادگاه‌های مربوطه به گواهی روساء دادگاهها.
2- حسن انجام امور معاضدت قضایی به گواهی شعبه معاضدت قضائی.
3- اختیار[اختبار] عملی از کسانی که دارای لیسانس قضایی و یا بالاتر همه و اختیار[اختبار] عملی و علمی از دیگران.
4- رعایت نظامات مربوطه به امر وکالت طبق آیین نامه های مقرره.

ماده 49- رسیدگی به درخواست ترفیع از طرف رئیس کانون به کمیسیون کارآموزی رجوع می‌شود و کمیسیون مزبور در ظرف 2 ماه رسیدگی کرده گزارش خود را می دهد این گزارش در هیات مدیره طرح و تصمیم هیات اعم از این که بر رد یا قبول ترفیع باشد قطعی است.

ماده 50- در صورتی که تقاضای ترفیع رد شود تجدید درخواست ترفیع پس از انقضاء یک سال ممکن خواهد بود.

بخش چهارم - دادسرا و دادگاه‌های انتظامی وکلاء

ماده 51- مرجع رسیدگی به تخلفات وکلاء و کارگشایان و شکایاتی که از آنان در انجام شغل وکالت به عمل می‌آید دادسرا و دادگاه انتظامی وکلاء است که طبق ماده 10 لایحه قانونی اسفند 1331 انتخاب و تشکیل می‌شود.

ماده 52- دادسرای انتظامی وکلا تشکیل می‌شود از دادستان و عده لازم معاون که از طرف هیات مدیره کانون برای مدت دو سال به رای مخفی انتخاب می‌شوند.

تبصره از بین معاونین دادستان کسی که سابقه وکالت او بیشتر است سمت معاونت اول را خواهد داشت.

ماده 53- دادستان باید لااقل 40 سال سن و 15 سال سابقه وکالت و معاونین لااقل 30 سال سن و 5 سال سابقه وکالت داشته باشند.

ماده 54- شکایت ممکن است کتبی یا شفاهی باشد شکایت شفاهی در صورتمجلس درج و به امضا شاکی می‌رسد و شکایت کتبی به دبیرخانه کانون داده خواهد شد و برای رسیدگی به دادسرا فرستاده می‌شود و دادستان شخصاً یا به وسیله یکی از معاونین خود موضوع را مورد رسیدگی قرار می دهند.

ماده 55- دادسرا پس از تحقیقات چنانچه عقیده بر ثبوت تخلف داشته باشد کیفر خواست صادر و به دادگاه می فرستد و در صورتی که شکایت را وارد نداند قرار منع تعقیب خواهد داد قرار منع تعقیب از طرف شاکی و رئیس کانون در مدت ده روز پس از ابلاغ قابل تجدید نظر در دادگاه انتظامی وکلاء خواهد بود. در این صورت اگر دادگاه قرار منع تعقیب را صحیح دانست آن را استوار می‌نماید و اگر شکایت را وارد دید رسیدگی کرده و حکم می دهد.

تبصره در صورتی که بین معاون و دادستان در تعقیب و منع تعقیب و نوع تخلف اختلاف حاصل شد نظر و عقیده دادستان معتبر است و اگر دادستان ممنوع از مداخله باشد معاون اول قائم مقام او خواهد بود و اگر معاون اول هم ممنوع از مداخله باشد یکی از آقایان نایب رئیس به تعیین رئیس کانون وظیفه دادستان را انجام خواهد داد.

ماده 56- رئیس دادگاه انتظامی از بین وکلاء پایه یک که لااقل دارای 50 سال سن و 20 سال سابقه وکالت و در پنج سال آخر محکومیت انتظامی از درجه 3 به بالا نداشته باشند انتخاب می‌شود.

ماده 57- اعضاء دادگاه اعم از اصلی و علی البدل از بین وکلاء پایه یک که لااقل دارای ده سال سابقه وکالت و 40 سال سن و در پنج سال آخر محکومیت انتظامی از درجه 3 به بالا نداشته باشند انتخاب می‌شوند.

ماده 58- دادگاه انتظامی وکلاء ممکن است دارای شعب متعدد باشد و در این صورت رئیس شعبه اول ریاست کل دادگاهها را خواهد داشت. در غیبت رئیس اداره دادگاه با عضو اصلی است که سابقه وکالتش بیشتر است.

ماده 59- انتخاب رئیس و اعضاء دادگاه انتظامی و شعب آن بر رای مخفی از بین اشخاص واجد شرایط از طرف هیات مدیره به عمل خواهد آمد در تهران باید منتخبین لااقل دارای 8 رای در خارج تهران 4 رای باشند.

ماده 60- موارد رد دادرسان و دادستان و معاونین دادسرای انتظامی وکلاء همان است که در آیین نامه دادرسی مدنی برای دادرسان دادگستری مقرر است.
همچنین در موردی که یکی از دادرسان دادگاه و یا دادستان و یا معاونین او در حین شکایت و جریان آن وکیل شاکی و یا وکیل طرف شاکی بایستی از رسیدگی به شکایت امتناع کند و نیز در صورتی که سابقاً واجد سمت وکالت بوده و از تاریخ رفع سمت کمتر از دو سال گذشته باشد.

ماده 61- مرجع شکایت انتظامی از دادرسان دادگاه و دادستان و معاونین دادسرای انتظامی وکلاء هیات مدیره است و رای هیات مدیره در دادگاه انتظامی قضات قابل تجدید نظر است

ماده 62- پس از وصول ادعانامه به دادگاه و آماده بودن موضوع جهت رسیدگی رونوشت آن توسط دفتر دادگاه به مشتکی عنه ابلاغ می‌شود که ظرف پنج روز با رعایت مسافت قانونی طبق آیین دادرسی مدنی هر گونه جوابی دارد کتبا بدهد.

ماده 63- پس از وصول جواب مشتکی عنه یا انقضاء مدت دادگاه رسیدگی کرده چنانچه توضیحی از مشتکی عنه لازم داند صریحاً در صورت مجلس ذکر و با تعیین وقت به مشتکی عنه اخطار می‌شود که در وقت مقرر شخصاٌ حاضر یا کتباً به توضیحات دادگاه پاسخ دهد.

ماده 64- چنانچه در جلسه مقرر پاسخ مشتکی عنه نرسیده باشد یا شخصاً حاضر نشور[نشود] دادگاه رسیدگی کرده تصمیم شایسته اتخاذ می کند و تصمیم دادگاه غیابی و قابل اعتراض نخواهد بود.

ماده 65- دادگاه می‌تواند از دادستان یا معاونین او در هر مورد توضیح بخواهد ودادستان و یا معاونین او نیز می‌توانند در دادگاه حاضر شده و توضیحاتی که مقتضی می دانند بدهند.

ماده 66- مراجع رسمی مکلفند دلائل و پرونده و اطلاعاتی که دادگاه یا دادسرای انتظامی وکلاء تقاضا می کنند در دسترس آنها بگذارند و دادستانها و دادگاهها مکلفند تحقیقاتی را که کانون از شاکی یا مشتکی عنه یا مطلعین تقاضا می‌نماید انجام داده و تحقیقات مزبور را به کانون بفرستند.

ماده 67- چنانچه شکایت شاکی متضمن جنبه کیفری باشد و تفکیک جنبه انتظامی از کیفری ممکن نباشد رسیدگی انتظامی موکول به تعیین تکلیف در مراجع عمومی خواهد شد.

ماده 68- در مورد مواد 12 و 13 لایحه قانونی اسفند 1331 و همچنین در صورتی که تعقیب وکیل بنا به درخواست هیات مدیره یا رئیس کانون باشد صدور ادعانامه لازم نیست و رسیدگی مستقیماً به دادگاه انتظامی رجوع می‌شود.
لکن دادستان یا نماینده او باید در دادگاه عقیده خود را مبنی بر تقاضای مجازات یا عدم تعقیب مشتکی عنه اظهار دارد.

ماده 69- از احکام دادگاه انتظامی وکلاء دادستان و رئیس کانون و سایر اشخاص و مقامات مذکور در ماده 12 و 13 لایحه قانونی 7 اسفند 1331 و نسبت به احکام از درجه 4 به بالا محکوم علیه در ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ آن با رعایت مسافت طبق آیین دادرسی مدنی می‌توانند از دادگاه انتظامی قضات درخواست تجدید نظر نمایند.

ماده 70- احکام دادگاه انتظامی در محل کانون به وسیله مامور کانون یا پست سفارشی ابلاغ می‌شود و در صورتی که به وسیله پست ابلاغ شود 5 روز پس از دادن نامه به پست تاریخ ابلاغ محسوب است مگر اینکه محکوم علیه ثابت نماید پس از تاریخ مزبور به او رسیده یا اصلاً نرسیده است.
در این صورت تاریخی که به محکوم علیه رسیده تاریخ ابلاغ محسوب است و اگر اصلاً نرسیده مجدداً ابلاغ خواهد شد و در خارج از محل کانون توسط دفتر دادگاه محل ابلاغ خواهد شد.

بخش پنجم - تخلفات و مجازات آنها

ماده 71- مجازاتهای انتظامی عبارتست از:
1-اخطار کتبی
2- توبیخ با درج در پرونده
3- توبیخ یا درج در روزنامه رسمی و مجله کانون و در دادگستری در مدت یک هفته
4- ممنوعیت از سه ماه تا سه سال
5- تنزل درجه وکالت
6-محرومیت دائم از شغل وکالت

ماده 72- محکومیت وکیل به مجازات انتظامی مانع تعقیب او در محاکم کیفری یا مدنی در صورتی که قانوناً قابل تعقیب باشد نخواهد بود

ماده 73- مجازات درجه 1 را رئیس کانون به نظر خود یا به پیشنهاد دادستان می‌تواند تعیین و اجرا نماید و تعیین مجازات از درجه 2 به بالا پس از رسیدگی از طرف دادگاه تعیین می‌شود ولی اختیار رئیس کانون مانع صلاحیت دادگاه برای تعیین مجازات درجه 1 نخواهد بود.

ماده 74- وکلاء دادگستری باید مراتب ذیل را رعایت نمایند و در صورت تخلف به مجازات تا درجه 3 محکوم خواهند شد.
1-در رفتار و کردار و معاشرت و مجالست باید شئون و حیثیت مقام وکالت را رعایت کرده و از هر نوع عملی که در جامعه پسندیده نیست خود داری کنند.
2- از تجاهر به استعمال مسکر و افیون و مراوده در اماکن فساد احتراز نمایند.
3- در دادخواست و لوایح و نامه ها و اظهارات شفاهی نزاکت را نسبت به اشخاص و مقامات و همکاران و اصحاب دعوی رعایت نمایند.
4- دفاع از متهمین که از طرف دادگاه ها طبق قانون به ایشان رجوع می‌شود و هم چنین کارهای معاضدت قضایی را بخوبی با علاقه مندی انجام دهند.
5- از نظاماتی که کانون برای ایشان تعیین می‌نماید متابعت نمایند.
6- در مقابل وجه یا مالی که از موکل دریافت می دارند رسید بدهند و اگر رسید رسمی موجود نداشته باشند رسید عادی داده و بعد نسبت به آن رسید رسمی صادر نمایند.

ماده 75- وکلاء دادگستری در صورت تخلف از یکی از مقررات ذیل به مجازات انتظامی تا درجه 4 محکوم خواهند شد:
در صورتی که وکیل در یکی از وزارتخانه ها یا ادارات دولتی یا بنگاههایی که با سرمایه دولت و یا به شرکت دولت اداره می‌شود دارای سمت مشاور حقوقی یا وکالت باشد و بر علیه آن وزارتخانه یا اداره یا بنگاه قبول وکالت نماید.
در صورتی که برای تطویل محاکمه به وسیله خدعه آمیز متوسل شود.

ماده 76 - در مورد تخلف از مفاد ماده 30 قانون وکالت مصوب 25 بهمن ماه 1331 متخلف به مجازات درجه 4 محکوم می‌شود.

ماده 77- در صورتی که وکیل زائد بر حق الوکاله مقرر در آیین نامه و هزینه های قانونی وجه یا مالی از موکل گرفته باشد به مجازات درجه 5 محکوم خواهد شد.

تبصره حکم این ماده در موردی که میزان حق الوکاله طبق آیین نامه در قرارداد ذکر شده و موکل با توجه به آن به طیب خاطر زاید بر آن تعهد کرده و پرداخته باشد جاری نخواهد شد.

ماده 78- در صورتی که ثابت شود وکیل نسبت به موکل خیانت کرده یا با طرف ساخته که حق موکل را تضییع کند به محرومیت از شغل وکالت محکوم خواهد شد.

ماده 79- مجازات تخلف از مقررات قوانین مربوطه به امر وکالت همان است که در قانون و این آیین نامه معین شده و تخلف از سایر قوانین مربوطه به امر وکالت موجب مجازات انتظامی تا درجه 4 است که به تقاضای دادستان و نظر دادگاه تعیین می‌شود.

ماده 80- در صورتی که نسبت به وکیلی از مراجع عمومی ادعانامه صادر شود مبنی بر اتهام وکیل به ارتکاب جنایت مطلقاً یا یکی از جنحه های مضر به مصالح عمومی یا سرقت یا کلاهبرداری و یا خیانت در امانت و یا جنحه های دیگری که منافی با حیثیت و شئون وکالت است دادستان باید رونوشت ادعانامه را فوراً برای هیات مدیره کانون بفرستد و هیات مدیره کانون بلافاصله قرار تعلیق وکیل را از شغل وکالت تا حصول نتیجه نهایی رسیدگی کیفری خواهد داد. در مورد جرائمی که دادستان به مناسبت منافی بودن آنها با حیثیت و شئون وکالت رونوشت کیفر خواست را برای تعلیق وکیل به هیات مدیره کانون می فرستد تشخیص منافی بودن جرم با حیثیت و شئون وکالت با هیات مزبور است.

ماده 81- در صورتی که وکیلی بر طبق حکم قطعی به ارتکاب جنایت مطلقا و یا یکی از جنحه های مذکور در ماده فوق محکوم گردد هیات مدیره کانون به استناد حکم دادگاه محرومیت او را از شغل وکالت اعلام خواهد کرد هرگاه دادگاه محرومیت وکیل را زا[از] اشتغال به شغل وکالت یا حقوق اجتماعی در حکم خود قید کرده باشد اجراء حکم به عهده دادستان مربوطه است.

بخش شش - مواد مختلفه

ماده 82- انتخابات فعلی کانون برای بقیه مدت هیات مدیره است و پس از تشکیل هیات مدیره بعد باید تجدید شود.

ماده 83- کانون های وکلا دادگستری می‌توانند مجامعی از هیات های مدیره یا نمایندگان مخصوص تشکیل داده و تصمیمات مشترکی برای انجام وظایف خود در حدود قوانین و مقررات اتخاذ نمایند و تصمیمات مزبور در کلیه کانون ها مجری خواهد بود.

ماده 84- مواد این آیین نامه پیشنهاد کانون و تصویب وزارت دادگستری قابل اصلاح و تکمیل است.

وزیر دادگستری - لطفی