نظامنامه قانون دفتر اسناد رسمی

وزارت عدلیه نظر به مواد (9- 10- 15 -20 -21- 22- 24- 36- 53 - 57 قانون دفتر اسناد رسمی مقرر میدارد:

فصل اول
در ترتیب و طرز آزمایش یک سال مندرج در شق 4 از ماده 9

ماده 1- داوطلبان سردفتری درجه دوم مشمول شق 4 از ماده 9 بایستی در یکی از دفاتر اسناد رسمی که در ولایات رئیس اداره ثبت محل و در مرکز رئیس امور ثبت اسناد مقتضی بداند برای مدت یک سال مشغول فراگرفتن اطلاعات لازمه باشند.

ماده 2- سردفتران موکلفند داوطلب معرفی شده را به سمت عضو موظف در دفتر خود بپذیرند

ماده 3- در تمام یک سال دوره آزمایش داوطلب مکلف است در ساعت کار دفتر در دفترخانه که معین شده حاضر و تحت هدایت سردفتر انجام وظیفه نماید

ماده 4‌- پس از انقضاء دوره آزمایش سردفتری که داوطلب باو معرفی شده گزارشی راجع به طرز رفتار و ترقیات عملی او با اظهار نظر تهیه و به وسیله ثبت محل باداره امور ثبت اسناد ارسال خواهد داشت

ماده 5- داوطلبان مکلفند نظامات و مقررات مربوطه به شعبه تعلیمات کانون سردفتران را نیز رعایت کنند.

فصل دوم
در امتحانات داوطلبان سردفتری درجه سوم و دفتریاری درجه اول مندرج در شق 3 از ماده 10

ماده 6- امتحان مندرج در شق 3 از ماده10 در مرکز به عمل خواهد آمد

ماده 7- برنامه امتحانات داوطلبان سردفتری درجه سوم و دفتریاری درجه اول عبارت است از:
1- قانون مدنی
2- قانون و نظامات راجع به دفاتر اسناد رسمی
3- قوانین و نظامنامه‌های ثبت اسناد و املاک
4- کلیه قانون اصول محاکمات حقوقی
5- کلیه قوانین تجاری و بالاختصاص امور راجعه بشرکتها و شناسائی اسناد تجاری

ماده 8- امتحان کتبی و شفاهی بوده و حداکثر نمرات پنج است- 5- خیلی خوب- چهار- خوب- 3 کافی- 2 ناقص 1- بد است

ماده 9- برای قبول شدن در امتحان حداقل معدل امتحان نباید از سه کمتر باشد معهذا هر داوطلبی که دارای یک نمره یک یا دو نمره دو باشد مردود است ترتیب امتحان و تجدید امتحان داوطلبان مطابق مقررات امتحانی وزارت معارف خواهد بود

ماده 10- هیات ممتحنه به حکم وزارتی از بین اعضاء عالی رتبه عدلیه و اداره ثبت کل و سردفتران درجه اول معین خواهد شد

ماده 11- جلسات امتحان در مرکز هر سه ماه یکمرتبه در سال (مهر- دی - فروردین) تشکیل میشود و در صورتی که عده داوطلبین زیاد باشد ممکن است جلسه فوق‌العاده نیز تشکیل شود.

ماده 12- نتیجه امتحان طبق صورت مجلس از طرف هیات ممتحنه باداره امور ثبت اسناد ارسال خواهد شد.

فصل سوم
در تطبیق درجات سردفتران فعلی با قانون مصوب 15 خرداد 1316

ماده 13- تقاضانامه (مطابق نمونه 1) سردفتران باید دارای ضمائم ذیل باشد:
1- مستندات درخواست از قبیل رونوشت مصدق دانش نامه و سایر مدارک معلومات و سنین سابقه سردفتری.
2- چهارقطعه عکس
3- اگر متقاضی دارای دانشنامه لیسانس از دانشگده های خارجه باشد تصدیق شورای عالی معارف حاکی از ارزش دانش نامه مزبور و ترجمه دانش نامه نیز لازم است.

ماده 14 - اگر تقاضانامه ناقص باشد اداره امور ثبت اسناد با در نظر گرفتن ارزش مدارک تسلیم شده رای خواهد داد.

فصل چهارم
در ترفیع سردفتران و دفتریاران

ماده 15- عده دفاتر درجه اول و دوم و سوم در هر حوزه ثبتی را وزارت‌عدلیه همه ساله تعیین و باداره کل ثبت ابلاغ خواهد نمود

ماده 16- سردفتران و دفتریارانیکه خود را مسحق ترفیع میدانند همه ساله در مهرماه تقاضای خود را موجها در مرکز مستقیما و در ولایات به وسیله رئیس ثبت محل باداره کل ثبت ارسال میدارند

ماده 17- اداره امور ثبت اسناد در آبانماه هر سال صورت اسامی سردفتران و دفتریاران که تقاضای ترفیع کرده و مستحق شناخته شده باشند مطابق نمونه 2 ضمیمه تهیه و باداره کل ثبت تقدیم خواهد داشت
اداره امور ثبت اسناد باید فهرستی از مشاغل و سوابق سردفتران و دفتریاران پیشنهاد شده مبنی بر تاریخ ورود بخدمت و ذکر مجازات‌های اداری در صورتی که درباره آنها اجرا شده باشد منضم به صورت فوق نماید.

ماده 18- در صورتهای پیشنهاد ترفیع مراتب ذیل در ولایات از طرف رئیس ثبت محل و در مرکز از طرف رئیس اداره امور ثبت اسناد با قید مسئولیت تصریح خواهد شد.
1- میزان کار و فعالیت
2- لیاقت
3- وظیفه شناسی
4- مقام علمی و مدارج تحصیلات
5 - رفتار و طرز سلوک اداری و غیراداری
6 - معلومات فنی

ماده 19- منتها تا آخر آبان ماه هر سال برای رسیدگی و اظهار عقیده نسبت به پیشنهادهای واصله کمیسیونی مرکب از مدیرکل ثبت و دو نفر از اعضاء عالی رتبه عدلیه به انتخاب وزارت عدلیه تشکیل میشود

ماده 20- کمیسیون پس از رسیدگی با رعایت کامل مواد قوانین مربوطه و مخصوصا میزان کار و لیاقت و استعداد آنان عقیده خود را راجع به هر یک از اشخاص ا‌ظهار داشته منتها تا آخر دیماه هر سال به وزارت عدلیه تقدیم مینماید و اسامی اشخاصیکه کمیسیون نسبت بترفیع آنان رای موافق داده در صورت تصویب وزارت به عنوان جدول ترفیعات اعلام خواهد شد

ماده 21- صورتهای مذکور پس از تصویب مقام وزارت به منزله تشخیص استحقاق ترفیع پیشنهاد شدگان است ولی عملی شدن ترفیع بدین طریق واقع میشود که هر وقت محلی خالی موجود باشد از میان اشخاصیکه اسمشان در جدول ترفیعات درج شده برای آن محل یکنفر را بر حسب تناسب انتخاب و حکم برای نصب او بان مقام صادر خواهد شد

فصل پنجم
در تشکیلات دفترخانه

یک - شرایط عمومی

ماده 22- کلیه دفترخانه‌ها باید دارای شرایط ذیل باشند:
1- محل دفتر از حیث بخش و خیابان از طرف ثبت محل تعیین شده باشد.
2- دفترخانه در ساعاتی که برحسب تقاضای فصول از طرف اداره ثبت محل اعلام شده باز باشد.
3- دفتر خانه باید دفتر اندیکاتر برای ثبت کلیه رسیدها و فرستاده‌ها و بایگانی منظم داشته باشد.

دو - شرایط خصوصی دفترخانه درجه دوم

ماده 23- دفترخانه درجه دوم باید دارای شرایط اختصاصی ذیل باشد:
1- داشتن لااقل 3 اطاق تمیز آبرومند که یکی منحصر بسردفتر و دو اطاق دیگر مخصوص دفترخانه و انتظار مراجعین باشد.
2- تهیه کلیه مکاتبات اداری توسط منشی خو‌ش خط.

سه - شرایط خصوصی دفترخانه درجه اول
1- علاوه بر سه اطاق مندرج در شق یک از ماده 23 دفترخانه درجه اول باید اطاق دیگری هم داشته باشد که بتواند مطالب خصوصی اشخاص را در آن استماع کند.
2- داشتن ماشین تحریر برای کلیه مکاتبات اداری

فصل ششم
در وظایف دفتریاران

ماده 24- در صورتی که دفترخانه نماینده نداشته باشد نگاهداری نسخه ثانی دفتر ثبت اسناد و دفتر نماینده عایدات و دفتر گردش تمبر و دفتر ثبت مکاتبات مندرج در ماده 23 قانون دفتر اسناد رسمی به عهده دفتریار خواهد بود و چنانچه دفترخانه با داشتن دفتریار نماینده هم داشته باشد سوای نسخه ثانی دفتر اسناد رسمی و دفتر گردش تمبر که به عهده نماینده خواهد بود نگاهداری سایر دفاتر فوق به عهده دفتریار است.

ماده 25- علاوه بر وظایف مندرج در ماده قبل دفتریار موظف است امور مرجوعه از طرف سردفتر را انجام و در غیاب او نیز کلیه وظایف قانونی سردفتر را ایفاء نماید.

فصل هفتم
در طرز تعقیب و مجازات انتظامی سردفتران و دفتریاران

ماده 26- برای تعقیب انتظامی سردفتران و دفتریاران تمام کشور یک محکمه بدوی و یک محکمه تجدید نظر دائمی در مرکز تشکیل میشود.

ماده 27- هر یک از محاکم بدوی و تجدید نظر دارای3 نفر عضو خواهد بود.

ماده 28- برای تشکیل محکمه بدوی همه ساله به حکم وزارتی پنج نفر با نمره ترتیب معین میشوند که محکمه از سه نفر اول تشیکل میشود و هر یک از آنها در موردی که معذور باشند به ترتیب نمره از مابقی محکمه تکمیل خواهد شد.

ماده 29- برای تشکیل محکمه تجدید نظر همه ساله دو نفر عضو عالی رتبه به حکم وزارتی تعیین میشوند که بانضمام یک نفر از اعضاء محکمه بدوی که به قرعه معین خواهد شد به تشکیل محکمه مبادرت و ایفای وظیفه نمایند.

ماده 30- وظایف مدعی عمومی محاکم فوق را یکنفر از اعضای اداره امور ثبت اسناد که به طور ثابت انتخاب میشود عهده دار خواهد بود.

ماده 31- ادعانامه و مستندات آن پس از تنظیم بمتخلف ابلاغ میشود:

ماده 32- جواب ادعانامه مدعی‌العموم باید در ظرف ده روز بمحکمه تسلیم شود و در صورتی که شخص مورد تعقیب خارج از مرکز باشد رونوشت ادعانامه و اسناد و مدارک به وسیله رئیس ثبت محل ابلاغ خواهد شد که از تاریخ ابلاغ تا ده روز جواب خود را باداره ثبت محل تسلیم دارد.

ماده 33- هرکاه [هر گاه] متخلف در ظرف مدت معین جواب ادعانامه را نداد محکمه با ملاحظات مدارک و اسناد موجوده به صدور رای مقتضی مبادرت خواهد نمود رای محکمه بدوی تا درجه سه نسبت بسردفتر یا دفتریار مورد تعقیب قطعی است

ماده 34- حکم محکمه به متخلف و مدعی‌العموم ابلاغ خواهد شد

ماده 35- اعتراض به حکم بدوی باید در ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ حکم به عمل آید

ماده 36- هر سردفتر و دفتریاریکه سه دفعه محکومیت از درجه چهار ببالا پیدا کند در دفعه چهارم بانفصال دائم محکوم خواهد شد

فصل هشتم
در تعرفه حق‌التحریر دفترخانه‌ها

ماده 37- حق‌التحریر اسناد در دفترخانه‌ها به قرار ذیل است:

الف - اسناد ذمه مطلق:

1- تا دویست ریال	2 ریال
2- تا یکهزار ریال	4 ریال
3- تا پنجهزار ریال	8 «
4- تا ده هزار ریال	10 «
5 - از ده هزار ریال تا پنجاه هزارریال	15 «
6 - از پنجاه هزار ریال ببالا	25 «

ب - اسناد شرطی و ذمه مشتمل بر رهن و وثیقه و اسناد معاملات قطعی اعم از منقول و غیرمنقول:

1- تا دویست ریال	4 ریال
2- تا یکهزارریال	8 «
3- تا پنجهزار ریال	12 «
4- تا ده هزار ریال	16 «
5 - تا پنجاه هزار ریال	30 «
6 - تا یکصد هزار ریال	40 «
7- تا پانصد هزار «	70 «
8- از پانصد هزار ریال ببالا	100«

ج (اصلاحی 1317/12/06)- اجاره نامه مستغلات و اشیاء منقوله

1- اجاره نامه که مال‌الاجاره سالیانه آن تا پانصد ریال باشد در دو نسخه	5 ریال
2- تا پنجهزار ریال	10 «
3- تا ده هزار «	12 «
4- از ده هزارریال ببالا	15 «
برای هر نسخه اضافی	3 «

5 - برای اجاره‌نامه‌هائی که به موجب قانون تعدیل مال‌الاجاره مستغلات به مدت بیش از یک سال تنظیم می‌شود نسبت به هر سال تمام به میزان مقرر در بند (ج) یک برابر اضافه می‌شود:

د - اجاره نامه املاک مزروعی:

1- اجاره نامه که اجاره سالیانه آن تا یکهزار ریال باشد	6 ریال
2- تا پنجهزار ریال	15 «
3- تا ده هزار «	25 «
4- تا پنجاه هزار ریال	40 «
5 - از پنجاه هزار « ببالا	100 «

ه- - وکالتنامه

1- وکالتنامه عادی	3 ریال
2- وکالتنامه مشروط و مشروح و مفصل	10 ریال

و - در مورد اسناد متفرقه و قراردادها و اسناد ترک دعوا و صلح نامه و تقسیم نامه و وصیت نامه و وقف نامه و شرکت نامه و امثال اینها که تنظیم اینگونه اسناد محتاج به اطلاعات حقوقی و فنی است چنانچه متن سند در خارج تنظیم و برای ثبت آن به دفترخانه مراجعه شده باشد حق‌التحریر به ترتیب ذیل دریافت میشود
برای اوراق متفرقه کوچک نیم ورقی پانزده سطری که هر سطر اقلاسی کلمه داشته باشد صفحه 10 ریال
برای اوراق متفرقه بزرگ تمام ورق 27 سطری که هر سطر اقلا پنجاه کلمه داشته باشد هر صفحه سی ریال.
کسرصفحه در صورتی که از نصف کمتر باشد حساب نمیشود و در صورتی که از نصف زیادتر باشد صفحه تمام حساب میشود در صورتی که سردفتر خود بتنظیم و انشاء سند مبادرت نماید علاوه بر حق‌التحریر از روی عده صفحات به ترتیب مذکور در فوق حق‌الزحمه تنظیم سند را هم برضایت طرفین که قبل از تنظیم باید معین شود دریافت خواهد داشت.

ز (الحاقی 1317/12/06)- حق‌التحریر رونوشت اسناد رسمی که در دفاتر تنظیم می‌شود.
هر صفحه 2 ریال

تبصره (اصلاحی 1317/12/06)- دفترخانه بابت قیمت هر یک از قبوض اقساطی و حق‌التحریر آن پانزده دینار دریافت میدارد. در نقاطی که کانون سردفتران تشکیل شده باشد نسبت به هر قبض اقساطی پنج دینار علاوه بر میزان فوق به‌نفع صندوق کانون ماخوذ می‌شود.

ماده 38- تخلف از مقررات این تعرفه مستلزم مجازات از درجه سه ببالا است

فصل نهم
در سهمیه سردفتران و دفتریاران

ماده 39- سهمیه دفتریار درجه اول دو ثلث و سهمیه دفتریار درجه دو سه ربع از حق‌السهم سردفتر از محل فروش تمبر است.

تبصره (الحاقی 1317/07/05)- چنانچه دفتریار درجه اول مامور دفترخانه درجه دوم بدون پروانه معاملات و دفتریار درجه دوم مامور دفترخانه درجه اول یا دفتریکه در حکم درجه اول است باشد سهم دفتریار درجه اول سه ربع و سهم دفتریار درجه دوم دوثلث از حق‌السهم سردفتر از محل فروش تمبر خواهد بود.

ماده 40- در مورد شق اول از ماده 4 قانون ثبت اسناد رسمی چنانچه دفتر یا زائد بر یکنفر باشد حقوق او به عهده سردفتر است.

فصل دهم (الحاقی 1316/07/24)- راجع به طرز رسیدگی بشکایات اجرایی

ماده 41(الحاقی 1316/07/24)- کلیه شکایت مربوطه باجراء اسناد رسمی در مرکز به دایره اجراء ثبت ایالتی و در ولایات به دفتر ثبت محل داده میشود که برای رسیدگی نزد حاکم بدایت فرستاده شود.

ماده 42(الحاقی 1316/07/24)- حاکم بدایت آنچه مربوط به بند (ب) از ماده 59 قانون دفتر اسناد رسمی مصوب 15 / 3 / 16 [1316] باشد منفرداً رسیدگی نموده و نسبت بشکایاتی که مشمول بند الف از ماده مزبوره تشخیص دهد کمیسیون حل اختلاف را تشکیل میدهد.

ماده 43(الحاقی 1316/07/24)- در مواردی که شکایت واصله از ناحیه متعهدی باشد که در زندان است حاکم بدایت باید روی آن قید کند که شکایت از ناحیه شخص زندانی است تا در اولین جلسه هیات خارج از نوبت مورد رسیدگی واقع شود و سایر شکایات بایستی به ترتیب شماره و تاریخ مطرح و نسبت بانها اظهار عقیده شود.

ماده 44(الحاقی 1316/07/24)- هیات حل اختلاف مذکور در بند الف از ماده 59 قانون دفتر اسناد رسمی مصوب 15 / 3 / 16 [1316] در مرکز تشکیل میشود از رئیس ثبت اسناد ایالتی طهران و حاکم شعبه 10 بدایت و نماینده مدعی العموم بدایت.

ماده 45(الحاقی 1316/07/24)- هرگاه هیات حل اختلاف یا حاکم بدایت محتاج به توضیحاتی از اجراء یا طرفین قضیه باشد میتواند توضیحات لازمه را از اشخاص مربوطه بخواهد

وزیر عدلیه دکتر متین دفتری