در تاریخ 1401/03/07 خانم س. م. م. ن. ا. ز. دادخواست طلاق به علت عسر و حرج و تحقق شرایط ضمن عقد به طرفیت همسرش م. ج. تقدیم دادگاه خانواده *نموده که در شعبه 12 مرجع قضایی مرقوم ثبت و مورد رسیدگی قرار میگیرد. قرار ارجاع بداوری صادر میشود. و داوران طرفین ضمن بررسی و مذاکره، با زوجین سرانجام نظریه خود را دایر به عدم امکان سازش بین زوجین به دادگاه اعلام کرده اند. خواهان در جلسه مورخ 1401/03/21 رسیدگی اظهار داشته که خواسته به شرح دادخواست تقدیمی است. طلاق به درخواست زوجه به لحاظ تحقق شرایط ضمن عقد و عسر و حرج است. در تاریخ 1376/01/21 با خوانده ازدواج دائم نموده و 2 فرزند دختر 19 ساله و 24 ساله داریم. خوانده اعتیاد شدید به مواد مخدر دارند و موجبات عسر و حرج را در زندگی مشترک فراهم کرده است.و عادت به تخریب منزل دارد. و در همین ارتباط پرونده در دادگاه کیفری دو *دارند و رای تعلیقی صادر شده است. مهریه ام 514 سکه است.که 314 سکه ان را در ازای طلاق بذل می نمایم. خوانده در دفاع اظهار می دارند که خواهان تمکین نمی کند و اقامتش را جدا کرده است. من اعتیاد ندارم. و قرص متادون هم مصرف نمی کنم و افراد در زندگی خصوصی میتوانند هر طور بخوابند و مدتی به خاطر ناملایمات مغزی مسکن های قوی مصرف می کردم و حرفهای خواهان را قبول ندارم. و حاضر به طلاق نمی باشم و در صورت لزوم به آزمایشگاه می روم. خواهان در دفاع اظهار داشت که از مرکز ترک اعتیاد استعلام شود. نفقه نمی دهد، می گوید که چون زیر یک سقف زندگی می کنیم، به من تعلق نمی گیرد و من هم شکایت نکرده ام. یک منزل زندگی می کنیم ولی جدا می خوابیم که این موجب عسر و حرج من شده است. در پایان تحقیق و رسیدگی دادگاه مربوط (شعبه *) به موجب دادنامه شماره *مورخ 1401/04/22 با توجه به زندگی مشترک در یک منزل توسط زوجین و پرداخت نفقه توسط زوج و انکار اعتیاد به مواد مخدر توسط وی و با عنایت به نظریه قاضی مشاور دایر به مخالفت با خواسته خواهان و عدم ارائه دلایل لازم توسط زوجه (خواهان) دعوی خواهان را غیر وارد تشخیص و به استناد ماده 197 قانون ایین دادرسی مدنی و ماده 1297 قانون مدنی حکم به بطلان دعوی خواهان صادر و اعلام گردیده است. نسبت به دادنامه اصداری به شرح فوق تجدیدنظرخواهی میشود. و شعبه *حسب الارجاع وارد رسیدگی شده و در وقت فوق العاده تشکیل جلسه داده و با بررسی اوراق و محتویات پرونده ختم دادرسی را اعلام و به موجب دادنامه شماره *مورخ 1401/08/26 دادنامه تجدیدنظرخواسته را مطابق موازین قانونی تشخیص داده و اعتراض به عمل امده را در حد و کیفیت و موجب نقض ان ندانسته و لذا ضمن رد تجدیدنظرخواهی، دادنامه تجدیدنظرخواسته را به استناد ماده 358 قانون ایین دادرسی مدنی ابرام نموده است. خانم س. م. م. ن. ا. ز. (زوجه و خواهان بدوی) به رای صادره به شرح موصوف اعتراض و فرجام خواهی می نماید. که پس از جری و طی تشریفات قانونی، پرونده به منظور رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. دادخواست فرجامی و لایحه دفاعی در موقع شور قرائت خواهد شد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای م. ح. م. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد:
رای شعبه دیوان عالی کشور
فرجام خواهی خانم س. م. م. ن. ا. ز. نسبت به دادنامه شماره *مورخ 1401/08/26 شعبه *متضمن تایید دادنامه شماره *مورخ 1401/04/22 شعبه *که به موجب ان به لحاظ عدم احراز عسر و حرج زوجه در استمرار زندگی مشترک و عدم تحقق شرط ضمن عقد نکاح حکم به بطلان دعوی طلاق زوجه فرجام خواه صادر گردیده است، با توجه و امعان نظر به جامع اوراق و مطاوی پرونده وارد و موجه نمیباشد. زیرا، صرف نظر از اینکه زوجین در زندگی مشترک اختلافاتی با هم داشته ولی زوجه مدعی گردیده که اختلاف انان و طرح دعوی توسط وی به علت اعتیاد زوج و مالا عسر و حرج ناشی از اعتیاد و سوی رفتار و سوی معاشرت زوج بوده است. لکن برای اثبات مدعای خود و تبیین عسر و حرج در زندگی مشترک با زوج ادله ی لازم و کافی که مثبت ادعا و عسر و حرج غیرقابل تحمل ایشان در زندگی زناشویی انان باشد.، به دادگاه ارائه و ابراز ننموده و تحقیقات به عمل امده توسط ضابط و اظهارات فرزند ان مشترک انها و اشتغال و ادامه تدریس زوج فرجام خوانده در دانشگاه هم اجمالا اظهارات و ادعای زوجه را تایید ننموده است.و مضافا اینکه زوج فرجام خوانده با طلاق مخالفت نموده و حاضر به طلاق همسرش نیستند. اگر چه قرائن و شواهدی (مانند عکس و مراجعه به مرکز بازپروری) از مصرف مواد مخدر در پرونده مشاهده میشود. ولکن با امعان نظر به دفاع زوج دایر بر امادگی کامل وی به منظور معرفی به آزمایشگاه (پزشکی قانونی) و پاسخ واصله از مرکز درمان و بازتوانی اعتیاد اقای دکتر ا. ز. (برگ 60 پرونده) حاکی از عدم جدی بودن موضوع اعتیاد زوج و در فرض صحت و درستی ان، درمان و بازپروری ایشان با بستری شدن در *ز. میباشد. و به عبارتی دیگر مصرف مواد مخدر و یا اعتیاد زوج یاد شده علیرغم غیرقابل توجیه بودن ان، از نوع بدخیم و مزمن نبوده که مشقت و عسر و حرج غیرقابل تحمل برای زوجه فراهم و موجب شود. بنابراین دادنامه فرجام خواسته که با توجه به مراتب اشعاری و متکی بر ارزیابی مدارک ابرازی و مبتنی بر استنباط و تشخیص محاکم بدوی و تجدیدنظر و به علل و جهات منعکس در ارای مرقوم و توجها به اینکه صرف ادعا اعلام کراهت از زوج و بذل و بخشش زیادی از مهریه فی نفسه و به تنهایی کافی برای اثبات دعوی عنوان شده و اقناع محکمه نخواهد بود، (دادنامه معترض عنه) صحیح و صایب بوده و لذا ضمن رد فرجام خواهی فرجام خواه به علت عدم استناد به ادله لازم و کافی، دادنامه فرجام خواسته را با التفات به مطابقت ان با موازین و مقررات و محتویات پرونده و موافقت با اصول و قواعد دادرسی مستندا به مواد 370 و 396 قانون ایین دادرسی مدنی ابرام میگردد.
رئیس شعبه *: ح. ع.
مستشار: ح. م. ه. مستشار: م. ح. م.