شورای عالی کار در جلسه مورخ 1348/10/11 آییننامه سازمانهای کارفرمائی را در 61 ماده و 13 تبصره به شرح ذیل مورد تصویب قرار داد.
آیین نامه سازمانهای کارفرمائی
قسمت اول - کلیات
ماده 1 - کارفرمایان کارگاههای مشابه و یا مربوط به یک حرفه و یا یک صنعت میتوانند سندیکای کارفرمائی تشکیل دهند.
ماده 2 - عضویت در سازمانهای کارفرمائی بدون توجه به خصوصیات نژادی مذهبی و ملیت آزاد است.
ماده 3 - عضویت کارفرما باعتبار فعالیتهای متفاوت در سندیکاهای مختلف بلامانع است ولی در بیش از یک سندیکا نمیتواند سمت دبیر یا رئیس یا خزانه دار سندیکا را داشته باشد.
ماده 4 - در اساسنامه هر سندیکا تعیین نکات زیر ضروری است:
الف - نام (که باید با نوع و حوزه فعالیت متناسب باشد.)
ب - اقامتگاه قانونی
ج - حوزه فعالیت
د - هدف
ه- - وظایف مجمع عمومی و هیات مدیره و بازرسان.
و - شرایط عضویت
ز - میزان حق عضویت
ح - تشکیلات و طرز اداره امور مالی
ط - تعیین تکلیف وجوه و اموال سندیکا اعم از منقول و غیر منقول در صورت انحلال
ماده 5 - اسامی اعضاء سندیکا باید در دفتر مخصوص ثبت گردد و هر یک از اعضاء مقابل نام خود را امضا نماید.
قسمت دوم - ارکان سندیکا
ماده 6 - ارکان سندیکا عبارتست از مجمع عمومی و هیات مدیره و بازرسان و دبیرخانه.
فصل اول - مجمع عمومی
ماده 7 - مجمع عمومی عبارت است از اجتماع اعضاء سندیکا که با حضور حداقل نصف به علاوه یک اعضاء سندیکا رسمیت داشته و باید لااقل سالی یکبار از طریق انتشار آگهی دعوت در روزنامه کثیرالانتشار تشکیل شود. درصورت عدم حصول اکثریت مذکور در مرحله ثانوی میتوان مجمععمومی را با یکسوم اعضاء سندیکا تشکیل داد تاریخ و طرز تشکیل و محل انعقاد جلسات مجمع عمومی را اساسنامه هر سندیکا تعیین مینماید. در صورتی که در مرحله دوم تعداد شرکت کنندگان در مجمع عمومی بحد نصاب نرسد ظرف 15 روز برای بار سوم مجمع عمومی دعوت میشود و با حضور یک پنجم از اعضاء جلسه رسمیت خواهد داشت.
تبصره - کارفرما میتواند به ترتیبی که در اساسنامه سندیکا پیش بینی خواهد شد برای شرکت در مجمع عمومی از طرف خود نماینده معرفی نماید.
ماده 8 - اخذ رای در مجمع عمومی علنی است مگر در مورد انتخاب هیات مدیره و بازرسان که به طور مخفی انجام میگیرد.
ماده 9 - مجمع عمومی در مواقع ضروری بدعوت هیات مدیره و یا بازرسان و یا یکسوم اعضاء از طریق انتشار آگهی در روزنامه کثیرالانتشار تشکیل میشود.
ماده 10 - در صورتی که بازرسان تشکیل مجمع عمومی را ضروری تشخیص دهند مراتب را کتباً به هیات مدیره اعلام خواهند نمود و هیات مدیره مکلف است حداکثر تا پانزده روز پس از وصول اعلامیه بازرسان اعضاء سندیکا را جهت تشکیل مجمع عمومی دعوت نماید و در صورت استنکاف تمامی بازرسان یا انتشار آگهی نسبت بدعوت مجمع عمومی راساً اقدام خواهند نمود.
ماده 11 - در صورتی که هیات مدیره از تشکیل مجمع عمومی بنا بتقاضای کتبی یک سوم اعضاء سندیکا در ظرف پانزده روز استنکاف نمود نصف اعضای سندیکا میتوانند با صدور دعوتنامهایکه بامضا کلیه آنان رسیده باشد نسبت بدعوت و تشکیل مجمع عمومی اقدام نمایند.
ماده 12 - تصمیمات مجمع عمومی در کلیه موارد با اکثریت نصف به علاوه یک از آراء افراد حاضر نافذ و معتبر است مگر در موارد زیر که حضور لااقل دو سوم اعضاء سندیکا و حصول سه چهارم آراء افراد حاضر الزامآور میباشد.
الف - انحلال سندیکا
ب - ائتلاف با سندیکاهای دیگر به منظور تشکیل اتحادیه و یا الحاق بیک اتحادیه
ج - تصویب و اصلاح اساسنامه
فصل دوم - هیات مدیره و بازرسان
ماده 13 - تعداد اعضاء هیات مدیره و بازرسان را اساسنامه هر سندیکا تعیین مینماید ولی بهر صورت تعداد منتخبین هر یک از گروههای مذکور باید فرد باشد مدت اعتبار هیات مدیره و بازرسان سه سال میباشد و تجدید انتخاب آنان بلامانع است در انقضاء مدت خزانه دار و دبیر مکلفند تا قطعیت انتخابات مجدد امور مالی و اجرایی سندیکا را اداره نمایند.
تبصره - دبیر در دوره فترت مکلف است مجمع عمومی را برای تجدید انتخابات دعوت نماید و در صورتی که انتخابات مجدد حداکثر در فاصله شش ماه از پایان مدت اعتبار هیات مدیره و بازرسان صورت نگیرد نامبرده باید فوراً مراتب را جهت تعیین تکلیف به وزارت کار و امور اجتماعی اطلاع دهد.
ماده 14 - اعضاء اصلی و علیالبدل هیات مدیره و بازرسان باید واجد صلاحیت و حائز شرایط زیر باشند.
الف - تابعیت ایران
ب - حداقل سن 21 سال تمام
ج - نداشتن سابقه محکومیت کیفری مستلزم محرومیت از حقوق اجتماعی
د - اشتغال در فعالیت مربوط
ماده 15- هیات مدیره سندیکا یکنفر را به عنوان رئیس و یکنفر را به عنوان خزانه دار از بین خود و یکنفر را به عنوان دبیر از بین خود یا از میان افراد واجد صلاحیت و حائز شرایط عضو سندیکا یا خارج از سندیکا انتخاب می نماید. رئیس مسئول اداره جلسات هیات مدیره بوده و خزانه دار مسئول امور مالی سندیکا میباشد. دبیر سندیکا ریاست دبیرخانه را عهده در بوده و مسئول تشکیلات اجرایی است.
تبصره 1(الحاقی 1349/07/08)- درصورتی که دبیر سندیکا از میان افراد غیر عضو هیات مدیره انتخاب شود در جلسات هیات مدیره حق رای نخواهد داشت.
تبصره 2(الحاقی 1349/07/08)- هیات مدیره میتواند به پیشنهاد دبیر سندیکا یکنفر را به سمت قائم مقام دبیر از بین افراد واجد شرایط سندیکا یا خارج از سندیکا انتخاب نماید.
ماده 16 - هیات مدیره موظف است حداکثر ظرف دو ماه از تاریخ دریافت گواهینامه ثبت در یکی ا ز بانکهای مجاز حسابی به نام حساب سندیکا افتتاح و کلیه وجوه سندیکا را به حساب مذکور واریز نماید. کلیه اسناد و مدارک مالی باید با امضا مشترک دبیر و خزانه دار تنظیم گردد.
ماده 17 - هیات مدیره موظف است لااقل سالی یکبار عملیات و اقدامات خود را بمجمع عمومی گزارش نماید.
ماده 18 - حق عضویت اعضاء باید به موجب قبوض چاپی که بامضا دبیر و خزانه دار رسیده باشد اخذ و جمع آوری گردد.
ماده 19 - در صورت استعفا یا فوت یا غیبت بدون عذر موجه در سه جلسه متوالی و یا علل دیگر که مانع انجام وظیفه هر یک از اعضاء هیات مدیره گردد یکی از اعضاء علیالبدل که در انتخابات هیات مدیره دارای اکثریت بیشتری بوده است برای مدت باقیمانده از مدت اعتبار هیات مدیره جانشین عضو اصلی خواهد شد. تشخیص عذر و علت به عهده رئیس هیات مدیره خواهد بود.
ماده 20 - در صورت عزل یا استعفا یا فوت یا فقدان صلاحیت اکثریت اعضاء هیات مدیره انتخابات هیات مدیره باید تجدید گردد.
ماده 21 - خزانه دار موظف است که در هر مورد بنا بتقاضای بازرسان کلیه دفاتر مالی و اسناد سندیکا را برای رسیدگی در اختیار آنان قرار دهد.
ماده 22- هیات مدیره میتواند با سازمانهای کارگری پیمان دسته جمعی منعقد نماید.
ماده 23 - هیات مدیره میتواند عضو مختلف را موقتاً از سندیکا برکنار و برای تعیین تکلیف قطعی عضویت موضوع را در اولین فرصت بمجمع عمومی گزارش نماید.
تبصره - موارد تخلف باید در اساسنامه سندیکا مشخص شود.
ماده 24 - وظایف بازرسان عبارتست از نظارت بر کلیه اقدامات و عملیات هیات مدیره در حدود مقررات و اساسنامه بازرسان مکلفند گزارش اقدامات خود را لااقل سالی یکبار در مجمع عمومی عنوان و مطرح نمایند.
قسمت سوم - حقوق و وظایف سندیکا
ماده 25 - حقوق و وظایف سندیکا علاوه بر موارد مقرر در قانون کار عبارتست از:
1 - انجام آن قسمت از وظایفی که از طرف موسسات دولتی که طبق موازین قانونی به عهده آنان واگذار میشود.
2 - تشکیل شورای سازش جهت رفع اختلافات ناشی از قانون کار با تایید وزارت کار و امور اجتماعی
3 - تعیین و اعزام نماینده به کمیته های حفاظت و کمیته های برابر شرایط مندرج در آییننامههای مربوط.
4 - نظارت و مشارکت در امور اجتماعی حرفه و یا صنعت.
5 - راهنمائی کارفرمایان جهت طبقه بندی مشاغل کارگاه و سایر اموری که در بهبود امور کارگاه موثر است.
6 - ارشاد و تشویق کارفرمایان عضو سندیکا به تشکیل کلاس های آموزشی (با سواد کردن و حرفه ای) و باشگاههای فرهنگی و ورزشی برای کارگران کارگاههای عضو.
7 - ارشاد کارفرمایان عضو به همکاری و تشریک مساعی بیشتر.
قسمت چهارم - اتحادیه کارفرمائی
ماده 26 - ارکان اتحادیه عبارتست از مجمع عمومی نمایندگان- هیات مدیره و بازرسان دبیرخانه.
تبصره - دعوت اولین مجمع عمومی اتحادیه از طرف دبیران و یا روسای هیات مدیره سندیکاهائی که تصمیم به تشکیل اتحادیه دارند به عمل میآید.
ماده 27 - مجمع عمومی نمایندگان عبارتست از اجتماع لااقل دو سوم نمایندگان منتخب سندیکاها که تعداد آنها برای کلیه سندیکاهای کارفرمائی مساوی است مگر در مواردی که با توجه بسرمایه ها و تعداد کارگران اساسنامه اتحادیه حد نصاب دیگری را پیش بینی و مقرر نماید.
مجمع عمومی در مواقع ضروری بنا بدعوت هیات مدیره و با توجه بمفاد اساسنامه اتحادیه تشکیل جلسه خواهد داد. چنانچه هیات مدیره از دعوت استنکاف نمود تمامی بازرسان میتوانند مجمع عمومی را دعوت نمایند و در صورت خود داری بازرسان از دعوت دوسوم نمایندگان سندیکاهای عضو در اتحادیه میتوانند نسبت بدعوت مجمع عمومی اقدام کنند.
ماده 28 - دعوت مجمع عمومی اتحادیه به وسیله انتشار آگهی در یکی از روزنامه های کثیرالانتشار به عمل خواهد آمد.
ماده 29 - مجمع عمومی نمایندگان پس از تصویب اساسنامه هیات مدیره را که مرکب از پنج نفر عضو اصلی (رئیس - نائب رئیس - دبیر - خزانه دار و یک نفر عضو اصلی) و سه نفر عضو علیالبدل میباشد.
همچنین سه نفر بازرس از بین خود یا اعضاء سندیکاهای وابسته انتخاب خواهد نمود.
تبصره(الحاقی 1349/07/08)- انتخاب دبیر از میان افراد واجد صلاحیت و حائز شرایط خارج از اتحادیه و اعضاء آن بلامانع است لیکن در این صورت دبیر حق رای در جلسات هیات مدیره نخواهد داشت و بهر حال تعداد اعضای اصلی هیات مدیره اتحادیه از پنج نفر کمتر نخواهد بود.
ماده 30 - هیات مدیره مکلف است حداقل سالی یکبار عملیات و امور مالی اتحادیه را بمجمع عمومی گزارش نماید.
ماده 31 - مدت اعتبار هیات مدیره و بازرسان سه سال است.
ماده 32 - اعضای هیات مدیره و بازرسان باید واجد صلاحیت و شرایط مقرر در ماده 14 این آییننامه باشند و در صورتی که معزول یا فوت یا فاقد صلاحیت و شرایط یا مستعفی شوند مجمع عمومی بنا بدعوت یک سوم نمایندگان سندیکاهای عضو جانشین آنها را برای بقیه مدت انتخاب خواهند نمود.
ماده 33 - بازرسان باید طبق مقررات اساسنامه بر عملیات هیات مدیره نظارت نموده و لااقل سالی یکبار گزارش اقدامات خود را در مجمع عمومی اتحادیه مطرح سازند.
ماده 34 - دبیر ریاست دبیرخانه و مسئولیت تشکیلات اجرایی اتحادیه را عهده دار میباشد.
ماده 35 - در اساسنامه هر اتحادیه باید نکات و موضوعاتی که در ماده 4 این آییننامه برای سندیکاها پیش بینی شده منظور گردد.
ماده 36 - اخذ رای در مجامع اتحادیه علنی خواهد بود.
ماده 37 - حد نصاب آراء در کلیه موارد نصف به علاوه یک از عده حاضر است.
ماده 38 - حقوق و وظایف اتحادیه ها علاوه بر آنچه در قانون کار پیش بینی شده به قرار زیر است:
الف - ایجاد همآهنگی در شرایط کار کارگاههای سندیکاهای عضو.
ب - ارشاد سندیکاهای عضو بانعقاد پیمانهای دسته جمعی با کارگران.
ج - بررسی و اظهار نظر نسبت بسئوالات و پیشنهادات واصله از طرف سندیکاهای عضو.
د - ارشاد و تشویق سندیکاهای عضو به تشکیل کلاسهای آموزش حرفه ای و باشگاههای فرهنگی ورزشی برای کارگران کارگاههای مربوط به سندیکاهای عضو.
ذ - رسیدگی بشکایات سندیکاهای عضو و حل و فصل اختلافات آنها.
قسمت پنجم - کنفدراسیون کارفرمائی
ماده 39 - ارکان کنفدراسیون عبارتست از کنگره- شورای عالی- دبیرکل و بازرسان
ماده 40 - کنگره عبارتست از اجتماع لااقل دوسوم نمایندگان اتحادیههای عضو کنفدراسیون
تبصره 1 - هریک از اتحادیههای عضو کنفدراسیون بتعداد سندیکاهای عضو خود یکنفر نماینده بکنگره معرفی نماید.
تبصره 2 - دعوت اولین کنگره از طرف روسای هیئتهای مدیره اتحادیههائی که تصمیم به تشکیل کنفدراسیون دارند به عمل میآید.
تبصره 3 - جلسات کنگره حداقل سالی یکبار بنا بدعوت دبیرکل از طریق انتشار آگهی در یکی از روزنامه های کثیرالانتشار مرکز تشکیل میشود.
ماده 41 - کنگره پس از تصویب اساسنامه یک نفر دبیرکل و سه نفر بازرسان کنفدراسیون را برای مدت سه سال انتخاب مینماید.
ماده 42 - شورای عالی کنفدراسیون عبارتست از اجتماع روسای هیاتهای مدیره و دبیران اتحادیه های عضو.
تبصره 1 - جلسات شورای عالی با حضور دو سوم اعضاء رسمیت داشته و تصمیمات آن با اکثریت نصف به علاوه یک آراء افراد حاضر معتبر خواهد بود.
تبصره 2 - رئیس و دبیر هر اتحادیه عضو دارای یک رای خواهد بود.
تبصره 3 - شورا باید لااقل ماهی یکبار تشکیل جلسه بدهد.
ماده 43 - اختیارات و وظائف کنگره و شورای عالی و دبیرکل و بازرسان کنفدراسیون در اساسنامه کنفدراسیون پیش بینی خواهد شد
ماده 44 - در اساسنامه هر کنفدراسیون باید نکات و موضوعاتی که در ماده 4 این آییننامه برای سندیکاهای پیش بینی شده منظور گردد.
ماده 45 - حقوق و وظایف کنفدراسیون علاوه بر آنچه که در قانون کار پیش بینی شده است به شرح زیر میباشد:
الف - سعی در ایجاد مراکز آموزش برای بالا بردن سطح دانش و اطلاعات اعضاء در امور فنی و مدیریت.
ب - همکاری با اتحادیه ها در خصوص همآهنگ ساختن شرایط کار
ح - اظهار نظر در مورد سئوالات اتحادیه های عضو
د - تشکیل کمیته های اختصاصی برای بررسی و اظهار نظر در مورد مسائل کلی اجتماعی و اقتصادی و کارگری اتحادیه های عضو.
ذ - رسیدگی بشکایات اتحادیه های عضو و حل و فصل اختلافات آنها
قسمت ششم - ثبت و انحلال
ماده 46 (اصلاحی 1349/07/08)- ثبت سازمانها و تجدید انتخابات و هرگونه اصلاح و تغییر اساسنامه آنها مستلزم تسلیم مدارک زیر به وزارت کار و امور اجتماعی خواهد بود
الف - دو نسخه تقاضانامه تاسیس سازمان.
ب - دو نسخه از صورتجلسات مجامع عمومی و کنگره مربوط به تصویب و اصلاح اساسنامه و انتخاب و تجدید انتخاب اعضاء اصلی و علیالبدل هیئتهای مدیره و بازرسان و دبیرکل کنفدراسیون
ج - دو نسخه از اساسنامه اولیه و یا اساسنامه اصلاح شده که به تصویب مجامع عمومی یا کنگره رسیده باشد
د - تعداد اعضاء در سندیکا و تعداد و مشخصات اعضاء در اتحادیه و کنفدراسیون و اقامتگاه قانونی آنان
ه- - دو برگ فرم مشخصات شناسنامه یا ارائه اصل آن و 4 قطعه عکس هر یک از اعضاء مشخص در بند ب و صورتی شامل مشخصات و سمت هریک از آنان»
و- دو نسخه اظهارنامه هریک از اعضاء هیات مدیره و بازرسان مبنی براینکه سابقه محکومیت کیفری نداشته و از حقوق اجتماعی محروم نمیباشد.
تبصره - مدارک مربوط به سندیکاها و اتحادیه ها باید باداره کار و امور اجتماعی محل و مدارک مربوط به کنفدراسیون باید به وزارت کار و امور اجتماعی - اداره کل سازمانهای کارگری و کارفرمائی تسلیم گردد.
ماده 47 - اداره کار و امور اجتماعی محل مکلف است مدارک انتخاباتی سازمانهای مذکور را ظرف 15 روز از تاریخ وصول بررسی و پس از رفع نقص مدارک به وزارت کار و امور اجتماعی ارسال و پس از اعاده مراتب تقاضا را بهزینه متقاضیان دو نوبت بفاصله یکهفته در یکی از روزنامههای محلی و در صورت عدم انتشار مرتب روزنامههای محلی در یکی از جراید کثیرالانتشار پایتخت آگهی نماید و 15 روز پس از تاریخ انتشار آگهی نوبت دوم دو نسخه از آگهی های منتشره را جهت ثبت و صدور گواهینامه به وزارت کار و امور اجتماعی ارسال دارد.
تبصره - مهلت اعتراض حداکثر تا پانزده روز پس از تاریخ انتشار آگهی نوبت دوم خواهد بود.
اداره کار و امور اجتماعی محل در صورت وصول اعتراض موظف است نسبت بمورد اعتراض ظرف یکهفته تحقیقات کافی معمول و جریان کار را ضمن اظهار نظر جهت اتخاذ تصمیم قطعی به وزارت کار و امور اجتماعی گزارش نماید
ماده 48 - در مورد کنفدراسیون وزارت کار و امور اجتماعی یک آگهی بهزینه متقاضیان در دو نوبت بفاصله یکهفته در یکی از روزنامههای کثیرالانتشار تهران منتشر و در صورت عدم وصول اعتراض ظرف 15 روز از تاریخ انتشار آگهی نوبت دوم گواهی ثبت به نام کنفدراسیون صادر خواهد نمود.
ماده 49 - اداره کل سازمانهای کارگری و کارفرمائی جهت دبیر و رئیس هیات مدیره و خزانه دار سندیکاها و اعضای هیات مدیره اتحادیهها کارت شناسائی صادر خواهند نمود.
ماده 50 - اگر سندیکا یا اتحادیه یا کنفدراسیون با نام یا علامت مشخص در وزارت کار و امور اجتماعی به ثبت رسیده باشد ثبت سازمانهای کارفرمائی دیگری با همان نام و همان علامت مجاز نخواهد بود.
ماده 51 - سازمانهای کارفرمائی که قبلا به ثبت رسیده اند مکلفند حداکثر ظرف یک سال اساسنامه و تشکیلات خود را با مفاد این آیین نامه منطبق سازند و پس از آن نتیجه را حداکثر ظرف یکماه به وزارت کار و امور اجتماعی کتباً اعلام دارند.
ماده 52 - سازمانهای کارفرمائی مکلفند که اطلاعات مورد نیاز وزارت کار و امور اجتماعی را در اختیار وزارت مذکور بگذارند
ماده 53 - سازمان های کارفرمائی در موارد زیر منحل میگردد.
الف - در صورت تصویب مجمع عمومی و یا کنگره.
ب - در صورت صدور رای قطعی از طرف مراجع قضایی کشور.
قسمت هفتم - مقررات تخلف
ماده 54 - سازمانهای کارفرمائی و کارفرمایان مکلفند تقاضای سازمانهای کارگری را جهت مذاکره و انعقاد پیمانهای دسته جمعی اجابت نمایند.
ماده 55 - سازمانهای کارفرمایی نمیتوانند ترتیبات و شرایطی بوجود آورند که مانع فعالیت سایر سازمانهای کارفرمایی گردند.
ماده 56- سازمانهای کارفرمائی که به موجب این آییننامه تشکیل میگردند و به ثبت میرسند نمیتوانند هیچگونه کمکی اعم از مالی و غیر مالی از سازمانهای خصوصی غیر کارفرمائی و یا دولتی بپذیرند مگر با موافقت کتبی وزارت کار و امور اجتماعی
ماده 57 - حضور نماینده وزارت کار و امور اجتماعی در مجمععمومی یا کنگره در صورت تقاضای سازمان کارفرمائی بلامانع است
ماده 58 - سازمانهای کارفرمائی بهیچوجه اجازه ندارند که منابع مالی خود را بمصارف خارج از حدود حقوق مقرر در اساسنامه برسانند
ماده 59 - سازمانهای کارفرمایی مکلفند قبلا موعد تشکیل مجمععمومی را به طور کتبی باداره کار و امور اجتماعی محل اعلام و دو نسخه از صورتجلسات مجمع عمومی را نیز بعداً باداره مذکور ارسال دارند
ماده 60 - ارتباط و ائتلاف و الحاق سازمانهای کارفرمائی با هرگونه تشکیلات بینالمللی با نظر شورای عالی کار آزاد است
ماده 61 - در اساسنامه سازمانهای کار فرمائی نمیتوان مواد یا موضوعاتی مغایر با قوانین و مقررات جاریه کشور پیش بینی کرد.