آیین‌نامه اجرایی قانون ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادران در دوران شیر دهی

مصوب 1375/09/21 هیات وزیران

هیات وزیران در جلسه مورخ 1375/9/21 بنا به پیشنهاد شماره 4007 مورخ 1375/4/31وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و به استناد ماده (10) قانون ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادران در دوران شیر دهی - مصوب 1374 - آیین‌نامه اجرایی قانون یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود:

ماده 1 - ورود شیر خشک (شیر مصنوعی) و غذاهای کمکی شیرخوار منحصراً توسط اشخاص حقیقی و حقوقی که ضوابط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی را رعایت می کنند مجاز است.

ماده 2 - کلیه دستگاههای دولتی و غیر دولتی مکلف به اجرای ضوابط تعیین شده توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، موضوع تبصره های (1) و (2) ماده (1) و ماده (2) قانون ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادران در دوران شیر دهی - که از این پس قانون نامیده می‌شود - هستند.

ماده 3 (منسوخ 1400/06/07)- اعطای چهارمین ماه مرخصی زایمان منوط به گواهی پزشک متخصص اطفال یا پزشک مرکز بهداشتی - درمانی (شهری و روستایی) همراه با شناسنامه شیرخوار (برای احراز عدم استفاده از شیر خشک) است، مگر اینکه مطابق مقررات دیگر برای آنها مرخصی زایمان بیشتری پیش بینی شده باشد.

تبصره (الحاقی 1381/06/24)- بانوانی که در طول دو‌ران بارداری با تا‌یید پزشک معالج از مرخصی استعلاجی استفاده می‌کنند، از چهارماه مرخصی زایمان بهره‌مند خواهند بود و مدت مرخصی استعلاجی از مرخصی زایمان آنان کسرنخواهد شد.

ماده 4 - استفاده از مرخصی ساعتی تا سن (20) ماهگی کودک، منوط به ارایه گواهی مرکز بهداشتی - درمانی مبنی بر تغذیه شیرخوار توسط مادر است.

تبصره - بانوان مشمول قانون کار تابع ضوابط مربوط به خود هستند.

ماده 5 (اصلاحی 1383/10/09)- مادران مشمول این آیین‎نامه پس از پایان مرخصی زایمان و در دوران شیردهی باید در کار قبلی خود اشتغال یابند. در دوران یاد شده نقل وانتقال آنها ممنوع است مگر اینکه خود، متقاضی تغییر شغل یا نقل وانتقال باشند.

ماده 6 (اصلاحی 1383/10/09)- مادران مشمول این آیین‎نامه می‎توانند طی ساعات مقرر کار روزانه حداکثر از یک ساعت مرخصی ساعتی استفاده کنند. مادران یاد شده می‎توانند برحسب نیاز کودک، مرخصی یاد شده را حداکثر در سه نوبت استفاده کنند. مدت مرخصی ساعتی برای مادران دارای فرزند دوقلو و بالاتر به میزان دوساعت می‎باشد.

تبصره 1 - وزارتخانه ها، موسسات و شرکتهای دولتی و موسساتی که شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر نام است موظفند متناسب با تعداد مادرانی که فرزند خود را شیر می دهند، نسبت به ایجاد محل مناسب اقدام کنند.

تبصره 2 - ضوابط مربوط به ایجاد شیرخوارگاه و مهدکودک در کارگاههای مشمول قانون کار، براساس ماده (78) قانون کار و آیین‌نامه اجرایی شیرخوارگاهها و مهدکودکهاست.

ماده 7 - وظایف و اختیارات «کمیته سیاستگزاری و نظارت بر ترویج تغذیه با شیر مادر» به شرح زیر است
1 - تداوم سیاست ترویج تغذیه با شیر مادر.
2 - تعیین چگونگی برآورد نیاز و نظارت بر ورود، عرضه و فروش شیر خشک و غذاهای کمکی شیرخوار و ابلاغ آن به مراجع ذی ربط.
3 - تعیین چگونگی نظارت بر توزیع صحیح شیر خشک در سیستم شبکه های بهداشتی، درمانی کشور و ابلاغ آن به مراجع ذی ربط.
4 - نظارت بر حسن اجرای برنامه های آموزشی، تبلیغاتی و تحقیقاتی.
5 - بررسی تخلفات و ابلاغ آن به مراجع ذی ربط.
6 - تعیین چگونگی استفاده از تحقیقات به عمل آمده در زمینه شیر مادر و تغذیه کمکی.
7 - نظارت بر فعالیتهای کمیته های استانی ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادران در دوران شیر دهی.

تبصره 1 - کمیته موضوع این ماده می‌تواند برای انجام هرچه بهتر وظایف خود گروههای اجرایی ایجاد کند.

تبصره 2 - دستورالعمل چگونگی تشکیل جلسات و اداره آن، توسط کمیته مزبور تنظیم شده و به تصویب وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می‌رسد.

ماده 8 - تصمیمهای کمیته سیاستگزاری و نظارت بر ترویج تغذیه با شیر مادر، پس از تصویب وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی لازم الاجر است.

ماده 9 - معاون امور بهداشتی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، رئیس کمیته سیاستگزاری و نظارت بر ترویج تغذیه با شیر مادر بوده و موظف است جلسات را به طور منظم تشکیل دهد.

ماده 10 - وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می‌تواند نسبت به تشکیل « کمیته های ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادران در دوران شیر دهی» در استانهایی که مقتضی بداند اقدام کند:
1 - معاون امور بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی استان.
2 - معاون دارو و درمان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی استان.
3 - رئیس نظام پزشکی مرکز استان.
4 - دو نفر از اعضای کمیته استانی ترویج تغذیه با شیر مادر.
5 - یک نفر پزشک متخصص زنان و زایمان.
6 - یک نفر متخصص یا کارشناس علوم تغذیه.
7 - یک نفر ماما.
8 - یک نفر پرستار.
افراد موضوع این ماده با حکم رئیس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی استان منصوب می‌شوند. خدمات کمیته های استانی افتخاری است.

ماده 11 - وظایف و اختیارات کمیته های استانی ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادران در دوران شیر دهی به شرح زیر است:
1 - نظارت بر چگونگی برآورد نیاز استان به شیر مصنوعی و توزیع صحیح آن.
2 - نظارت بر حسن اجرای برنامه های آموزشی، تبلیغاتی، انتشاراتی و تحقیقاتی.
3 - ارایه گزارش اقدامهای انجام شده به کمیته سیاستگزاری و نظارت بر ترویج تغذیه با شیر مادر.
4 - انجام امور محول شده از سوی کمیته سیاستگزاری و نظارت بر ترویج تغذیه با شیر مادر.

ماده 12 - معاون امور بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی - درمانی استان، رئیس کمیته ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادران در دوران شیر دهی استان بوده و موظف است جلسات را به طور منظم تشکیل دهد.

ماده 13 - تصمیم های کمیته های استانی ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادران در دوران شیر دهی، پس از تصویب وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در استان مربوط قابل اجراست.

ماده 14 - دانشگاههای علوم پزشکی و اعضای کمیته های موضوع قانون بر حسن اجرای قانون و این آیین‌نامه در موسسات تولید کننده و توزیع کننده نظارت کامل داشته و درصورت مشاهده تخلفات موضوع قانون، مراتب را در کمیته های استانی مطرح و درصورت تایید، موضوع را به مراجع ذی صلاح برای تعقیب متخلفان اعلام می کنند.

معاون اول رئیس جمهور- حسن حبیبی