رای تکراری

تاریخ دادنامه قطعی: 1394/11/06
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: دو دعوی انفساخ و بطلان قرارداد از نظر مبنا با یکدیگر متفاوت بوده و مانعه الجمع هستند؛ زیرا انفساخ یا اعلام انحلال ناظر بر یک معامله صحیح است ولی بطلان زمانی مطرح می‌شود که معامله از ابتدا فاقد شرایط اساسی صحت قرارداد باشد.

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/06/31

رای دادگاه

دعوی آقایان ع. س. و ک. یکتا جو و ف. الف.ج.ب. باوکالت آقای س. ح.س. به طرفیت 1 - ه. 2 - آناهید 3 - شهرزاد 4 - شباهنگ 5 - مهرداد جملگی ن. الزام به تنظیم سند رسمی صلح سرقفلی و ملکیت مقوم به پنجاه ویک میلیون ریال وقیمت منطقه ای معین می‌باشد که وکلاء محترم آقای مجید پور استاد وخانم گلنوش افسر به وکالت ازخواندگان سوم و چهارم وپنجم وارد شده اند ودعوی تقابل خانم ه. ن. با وکالت م. یزدانیا وبه طرفیت ع. سماواتی و ک. یکتا جو و ف. آقا کاظم تحت عنوان تقابل در پرونده کلاسه --- (مزبور) به خواسته اعلام بطلان (انفساخ) قرار داد شماره 3268445 مورخ 29 / 6 / 1393 وکلیه ملحقات آن می‌باشد خلاصه دعوی وکیل خواهان دعوی اصلی اینکه مرحوم الف. ن. مورث خواندگان به موجب صلح نامه مورخ 10 / 11 / 1392 سه دانگ از ششدانگ عین ومنافع یک باب مغازه جزء پلاک ثبتی --- / 88 واقع در آدرس اعلامی را به خوانده ردیف اول صلح نموده ومتعاقبا خوانده ردیف اول مورد مصالحه صلح نامه مورخ 10 / 11 / 1392 را به موجب قرار داد مورخ 29 / 6 / 1393 به موکلین وی واگذار نموده ومتعهد به تنظیم سند رسمی به نام موکلین وی شده اند وعلی رغم انقضاء از حضور امتناع نموده‌اند از طرفی در پرونده تقابل وکیل محترم خواهان تقابل مدعی است (معامله) منفسخ شده است وسبب انفساخ نیز عدم تسلیم یکصد و پنجاه میلیون وجه الثمن در مورخه 6 / 10 / 1393 دانسته واز دادگاه اعلان بطلان (انفساخ) قرار داد 3268445 - 29 / 6 / 93 وملحقات آن را خواسته است دادگاه با بررسی کلیه مندرجات پرونده ودفاعیات وکلاء محترم اولا دفاعیات وکلاء محترم مجید پوراستاد و گلنوش افسررا موجه ندانسته چرا که برابر با مبایعه نامه تنظیمی خواهان‌های دعوی اصلی ملکیت ومنافع سه دانگ مشاع از ششدانگ یک واحد تجاری به پلاک ثبتی فوق الذکر را از خانم ه. ن. بر عقد بیع خریداری نموده‌اند ودفاعیات وکلاء محترم به اینکه هرگز دو نفر از موکلینشان (شهرزادشباهنگ) اقدام به امضای ذیل آن ننموده وآن را تنفیذ نداشته است منطبق با موازین ندانسته در واقع معامله فی مابین مورث آنان با احراز ورثه به نام ه. واقع (صلح نامه 10 / 11 / 1392 ) ومورث آنان خود اهلیت معامله را داشته است وصرف مالکیت مشاعی آنان برابر با پاسخ استعلام ثبتی موثر در میزان مالکیت مورث آنان (مرحوم الوالفضل ن.) نمی‌باشد از طرفی ادعای باطل بودن این عقد نیز با دلیل واعلام فضولی بودن آن نیز منطبق با موازین حقوقی نمی‌باشد فرض دفاعیه زمانی قابل استماع بوده که خانم ه. ن. به نمایندگی از سوی سایر ورثه وبعد از فوت مورث مبادرت به معامله نماید در حالی که خانم ه. ن. خود برابر با صلح نامه تنظیمی مالک سه دانگ مشاع از عرصه ومنافع وملحقات بوده است از طرفی ادعای وکلاء محترم مزبور مبنی بر اینکه خانم ه. مورد معامله را با ثمن بخس وپآیین تر ازارزش واقعی به خواهان‌های اصلی فروخته است نیز تاثیری در وضعیت حقوقی موکلین وی ندارد واساسا دفاعیه معتبر نمی‌باشد ادعای دیگر وکلاء محترم مبنی بر سوء نیت خانم ه. ن. در انتقال واقامه شکوائیه کیفری علیه وی حسب ادعای بی تاثیر درجریان حقوقی ومقررات حاکم بر دادرسی مدنی میباشد فلذا این دفاعیات بی وجه تلقی می‌گردد اما در خصوص اعلام انفساخ قرار داد مطروحه از سوی وکیل محترم خواهان دعوی اصلی به جهت عدم تسلیم وجه به مقدار یکصد و پنجاه میلیون تومان در مورخ 1 / 10 / 1393 دادگاه از آنجا که تسلیم مبیع به خریداران که حسب اعلام وکلاء محترم که دفاعیات آنان گذشت وبرابر با مندرجات پرونده چند روز پس از انجام معامله از سوی خواهان محقق گردیده است در واقع از این جهت اظهارات وکلاء محترم آقای پوراستاد همکارش که صراحتا اعلام داشته اند چند روز پس از انعقاد عقد مورد معامله کلا از سوی ه. به خریداری تسلیم شده است خودنشانگر توافق آنان در تسلیم بوده است لاکن در دفاعیات به عمل آمده از سوی وکیل محترم خریداران وبا تدقیق در مندرجات پرونده هر چند که تسلیم مبلغ مزبوردر روز موعود 1 / 10 / 93 یعنی روز تحویل مبیع می‌بایست از سوی خریداران به فروشنده تسلیم می گردید وعدم تسلیم آن محرز است لاکن خریداران اماراتی را از جمله گواهی سردفتر اسناد رسمی به شماره 1352 مورخ 1 / 10 / 1393 دفترخانه 1299 ارائه نموده‌اند که مندرجات آن حکایت از ضرر آنان جهت تحویل ملک دارد از طرفی گواهی آژانس مسکن تنظیم کننده قرار داد نیز دلالت بر حضور خریداران در مورخ 1 / 10 / 1393 جهت تحویل مبیع دارد علیذا دادگاه هر چند که ادعای موکل محترم درباب تحقق شرط ناسخ به محض اشتراط مقرون به نظر می‌رسد لاکن ارائه طرفین در عقد حکایت دارد که در روز تحویل مبیع به خریداران مبلغ یکصد وپنجاه میلیون تومان به فروشنده خانم ه. ن. تسلیم شود با تدقیق دراین عبارت ملاحظه می‌شود که آنچه سبب انعقاد عقد بیع بوده است ارائه طرفین میباشد ودراین عبارت نیز طرفین با اراده خودبدون توجه به زمان ومکان معین صرف قبض مبیع را منوط به تادیه این مبلغ یا به بیانی تسلیم مبیع در قبال قبض مبلغ بوده است حال هرچند که جمله منعقد شده درتوضیحات دلالت به تعیین شرط انفساخ به محض نپرداختن هر یک از مبالغ دارد (با وصف تسلیم چندین فقره چک) علیهذا از آنجا که خواهان دعوی تقابل دلیلی مبنی بر حضور خود یا اعلام واطلاع رسانی به طرف مقابل از طریق اظهارنامه وغیره ارائه نداده است تا اثبات نماید طرف مقابل از حضورش مطلع بوده واین امر ناشی از توافق آنان بوده است که به طور مجمل برگزار شده است از جمله اینکه خانم ه. ن. وخواهان تقابل خود احد از ورثه متوفی الف. ن. (مصالح) بوده است از طرفی در تقصیر این قرار داد آنچه که برای طرفین در روز محضر جهت تنظیم سند تعیین شده است حضور دردفترخانه درروز موعودجهت تنظیم سند است کماآنکه خریداران نیز پس از خلف وعده فروشنده مبادرت به گواهی عدم حضور طرف مقابل واخذ آن نموده علی ایحال اخذ گواهی از دفترخانه مبنی بر عدم حضور فروشنده جهت تحویل نیز تنها محملی در قرار داد بوده که از سوی خواهان های اصلی جهت اثبات ادعای حضور خود وعدم حضور طرف مقابل به آن تکیه کرده اند ودرآخر نقش پنهانی انصاف وعدالت نیز حکم می‌نماید فروشنده ای که در روز موعود جهت تنظیم سند مقدمات آن از جمله تفکیک، مفاصاحساب را فراهم ننموده تنها در صدد عدم انجام تعهد خویش میباشد فلذا بنابر اصل لزوم قرار داد ولزوم تبعیت طرفین از مفاد ومندرجات آن وقاعده المومنون عندشروطهم بااثبات صلح وانعقاد عقد صلح در جایگاه عقد بیع در صلح اولیه وسپس تحقیق عقد بیع دعوی خواهان اصلی ثابت تشخیص وبه استناد مواد 338 و 10 و 223 و 754 و 758 قانون مدنی حکم به محکومیت خواندگان دعوی اصلی به حضور در احد ازدفاتر اسناد رسمی وتنظیم رسمی سند انتقال وصلح سرقفلی 3 دانگ از 6 دانگ عرصتا و اعیانا ومنافع آن اعم از حق کسب وپیشه (سرقفلی) به انضمام ملحقات آن به نام خواهان‌ها به نسبت مساوی (هر یک، یک دانگ) وتادیه مبلغ 1076548 ریال هزینه دادرسی در حق خواهان‌ها یک واحد تجاری به پلاک ثبتی قطعه اول تفکیکی به شماره 83408 / 88 اصلی مفروز مجزی شده از پلاک --- فرعی از اصلی بخش --- تهران صادر واعلام ودعوی تقابل نیز بنابه مراتبی که گذشت بی وجه وحکم به بطلان آن صادر و اعلام می‌گردد این رای ظرف مدت بیست روز از سوی آناهید ن. قابل واخواهی دراین شعبه ونسبت به بقیه حضوری ظرف بیست روز قابل تجدیدنظر خواهی در دادگاه‌های تجدیدنظر استان تهران می‌باشد.

رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران -علی افخمی عقدا

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/11/06

رای دادگاه

الف) در خصوص تجدیدنظرخواهی خانم ه. ن. با وکالت آقای م. یزدان یار به طرفیت آقایان 1 - ع. سماواتی 2 - ک. ی. 3 - ف. اقاکاظم جوراب باف نسبت به دادنامه شماره --- - 971 - 94/6/31 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران که مشتمل بر محکومیت تجدیدنظرخواه و نیز سایر وراث مرحوم الف. ن. به حضور در دفتر اسناد رسمی و تنظیم سند انتقال و صلح سرقفلی سه دانگ از ششدانگ عرصتاٌ و اعیاناٌ و منافع(حق کسب و پیشه و سرقفلی) یک واحد تجاری پلاک ثبتی --- فرعی از --- اصلی مفروز و مجزی شده از 1117 فرعی از اصلی مذکور بخش --- تهران (قطعه اول تفکیکی) بانضمام خسارات دادرسی و از طرفی مشتمل بر صدور حکم به بطلان دعوی تقابل مشارالیها مبنی بر اعلام بطلان (انفساخ) قرارداد عادی 96/6/29 ب) در خصوص تجدیدنظرخواهی آقایان 1 - شهرزاد 2 - شباهنگ 3 - مهرداد شهرت همگی ن. با وکالت خانم گ. الف. به طرفیت تجدیدنظرخواندگان مرقوم که با التفات به جمیع اوراق و محتویات پرونده و به شرح تجدیدنظرخواهی و جهات و مبانی اعتراضات و دفاعیات وکیل تجدیدنظرخواندگان اولاٌ آنچه را که مسلم است صلح نامه 92/11/10 که اصالت آن محرز است سه دانگ مشاع از ششدانگ مغازه واقع در تهرانپارس قطعه اول پلاک ثبتی --- فرعی از --- اصلی مجزی شده از 1117 فرعی از اصلی مذکور واقع در بخش --- تهران از ناحیه مرحوم الف. ن. (در زمان حیات) به خانم ه. ن. صلح گردیده که نحوه نگارش در مورد مشخصات مورد صلح ((با جمیع توابع شرعیه ولواحق عرفیه آن اعم از آب و برق و گاز منصوبه و جاریه)) قید گردیده است که این امر منصرف از حق سرقفلی و کسب و پیشه و تجارت است زیرا در عرف منافع ملک علیحده از عین ملک مورد معامله قرار میگیرد ثانیاٌ خانم ه. به موجب مبایعه نامه 3268445 - 93/6/29 سه دانگ از مغازه مذکور را عیناٌ به تجدیدنظرخواندگان انتقال داده است که در این قرارداد ذکری از حقوق صنفی مذکور نگردیده گذشته از اینکه بانو ه. نسبت به محکومیت خود از جهت انتقال سند سرقفلی و حق کسب و پیشه اعتراضی به عمل نیاورده است ثالثاٌ مالکیت سه دانگ مغازه مذکور (عین و عرصه) طی سند 15687 - 93/10/3 دفتر اسناد رسمی 1299 تهران بالسویه به تجدیدنظرخواندگان انتقال یافته است بنابراین حکم به تنظیم سند انتقال سه دانگ مغازه عرصتاٌ و اعیاناٌ محمل قانونی نداشته و سالبه منتفی به انتفاء موضوع است و فی الواقع آنچه را که محل اختلاف است و مورد مطالبه خواهان دعوی نخستین (تجدیدنظرخواندگان) واقع گردیده سه دانگ منافع (سرقفلی و حق کسب و پیشه) مغازه مذکور است رابعاٌ احد از تجدیدنظرخواهان‌ها به نام مهرداد ن. ذیل مرقومه عادی پیوست شماره 6 لایحه شماره 1395 - 94/6/8 وکیل تجدیدنظرخواندگان را که دلالت بر واگذاری حق کسب و پیشه و تجارت و سرقفلی پلاک ثبتی مرقوم به تجدیدنظرخواندگان را دارد امضا نموده و اصالت مرقوم مذکور نیز مورد تردید قرار نگرفته است خامساٌ همانگونه که دادگاه بدوی استدلال نموده هیچ گونه دلیلی بر انفساخ و یا بطلان قرارداد عادی 93/6/29 اقامه نگردیده گرچه این دو اصطلاح از حیث مبنا با هم متفاوتند و در جائی که اعلام انحلال (قبلاٌ انفساخ) عقد میگردد ناظر بر یک معامله صحیح است لیکن در بحث بطلان معامله از ابتداء فاقد شرایط اساسی قرارداد را داشته بنابراین دو موضوع فوق مانعه الجمعند گرچه تحقق هیچ یک احراز نمی گردد بنابراین صدور حکم بر بطلان دعوی تقابل مواجه با اشکالی نیست سادساٌ آنچه را که مشخص و مبرهن است صرفاٌ آقای مهرداد ن. انتقال منافع سه دانگ مغازه را تنفیذ کرده و خانم ه. ن. نیز اعتراضی در این زمینه نکرده و هیچ گونه دلیلی بر انتقال منافع سه دانگ از ناحیه سایر تجدیدنظرخواهان‌ها(آقایان شباهنگ و شهرزاد ن.) ابراز نگردیده لذا این دادگاه تجدیدنظرخواهی نامبردگان را با وکالت خانم گ. الف. وارد و موجه دانسته مستنداٌ به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته نسبت به تجدیدنظرخواهان‌های مزبور حکم بر بی حقی خواهان های اصلی (با وکالت آقای س. ح.س.) مبنی بر انتقال منافع سرقفلی و حق کسب و پیشه سه دانگ مغازه یاد شده (به نسبت سهم آقایان شهرزاد و شباهنگ) صادر و اعلام مینماید و از طرف دیگر تجدیدنظرخواهی آقای مهرداد ن. و خانم ه. ن. (نفر اخیر با وکالت آقای م. یزدان یار) نسبت به دادنامه یاد شده با عنایت به مطالب پیش گفت وارد و موجه نمی‌باشد این دادگاه مستنداٌ به ماده 358 مرقوم ضمن رد تجدیدنظرخواهی آن را تائید مینماید این رای قطعی است.

شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - رئیس و مستشار

قاسم توکلی - رمضان نامدار