هیات وزیران در جلسه 1401/3/25 به پیشنهاد مشترک سازمان اداری و استخدامی کشور و سازمان برنامه و بودجه کشور و به استناد بند (و) تبصره (18) ماده واحده قانون بودجه سال 1401 کل کشور، آییننامه اجرایی بند یاد شده را به شرح زیر تصویب کرد:
ماده 1- در این آییننامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
1- قانون برنامه: قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران- مصوب 1395-.
2- قانون: قانون بودجه سال 1401 کل کشور.
3- سازمان: سازمان ملی بهره وری ایران.
4-دستگاه اصلی: دستگاه های موضوع بند (3) ماده (1) آییننامه اجرایی بند (الف) تبصره (19) ماده واحده قانون موضوع تصویب نامه شماره 15492 /ت59748ه- مورخ 1401/2/4.
5- دستگاه متولی بخش: دستگاه های به شرح جدول پیوست این آییننامه که به مهر دفتر هیات دولت تایید شده است.
6- دستگاه تابع: دستگاه های موضوع بند (4) ماده (1) آییننامه اجرایی بند (الف) تبصره (19) ماده واحده قانون موضوع تصویب نامه شماره 15492 /ت59748ه- مورخ 1401/2/4.
7- موافقتنامه: سند موضوع بند (8) ماده (1) آییننامه اجرایی بند (الف) تبصره (19) ماده واحده قانون موضوع تصویب نامه شماره 15492 /ت59748ه- مورخ 1401/2/4.
8 - راهنمای اجرایی: روش اجرایی بند (الف) ماده (5) قانون برنامه موضوع دستورالعمل شماره 406031 مورخ 1397/8/1 سازمان اداری و استخدامی کشور و دستورالعمل های مرتبط با آن در چارچوب این آییننامه که از سوی سازمان اداری و استخدامی کشور یا سازمان حسب مورد در طول سال ابلاغ میشود.
9- چرخه بهره وری: مجموعه ای یکپارچه از فعالیت های نظام مند برنامه ریزی، اجرا، اندازه گیری، تحلیل و ارتقای بهره وری که به صورت تکرارشونده و مستمر انجام میشود.
10- شاخص بهره وری: شاخص هایی که استفاده کارا و اثربخش دستگاه های اجرایی و واحدهای اقتصادی از عوامل تولید (نیروی کار، سرمایه های فیزیکی، کالا و خدمات واسطه ای) و ترکیب بهینه این عوامل را نشان می دهد.
11(اصلاحی 1401/04/29)- شرکت های دولتی: تمامی شرکتهای دولتی، موضوع ماده (4) قانون مدیریت خدمات کشوری و سایر شرکت هایی که بیش از پنجاه درصد (50%) سرمایه و سهام آنها منفرداً یا مشترکاً به وزارتخانه ها، موسسات دولتی و شرکتهای دولتی تعلق داشته باشند، شامل شرکت ها و موسسات دولتی که شمول قوانین و مقررات عمومی به آنها مستلزم ذکر یا تصریح نام است نظیر شرکت ملی نفت ایران، سازمان انرژی اتمی ایران، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران و شرکت های تابع، سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران و شرکت های تابع.
12- نوآوری بهره ور: راهکاری در شرایط کمیابی منابع، در قالب محصول، خدمات، فرآیند یا الگوی کسب و کار که با وجود محدودیت های مالی، فناورانه، مواد اولیه و یا سایر محدودیت ها، طراحی و اجرا میشود که به موجب آن خروجی نهایی، به صورت چشمگیری ارزان تر از سایر گزینه های جایگزین بوده و برای پاسخگویی به نیازهای اصلی و پاسخ داده نشده ذینفعان مناسب است.
ماده 2- کمیته بهره وری دستگاه به استناد موضوع بند (الف) بخش (11) برنامه جامع بهره وری کشور موضوع تصویب نامه شماره 75599 /ت 50985ه- مورخ 1394/6/11 در تمامی دستگاه های اصلی، متولی بخش، تابع و شرکت های دولتی تشکیل و وظیفه آن تنظیم سیاست ها، تدوین برنامه ها و نظارت بر اجرای اقدامات ارتقای بهره وری در تعامل با سازمان است. همه دستگاه های اجرایی مکلفند احکام اعضای کمیته بهره وری را به امضای بالاترین مقام دستگاه (مقام عالی) حداکثر یک ماه پس از ابلاغ این آییننامه برای سازمان ارسال کنند.
تبصره - کمیته بهره وری استان موضوع دستورالعمل شماره 211664 مورخ 1399/4/30 ابلاغی رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور بدون تغییر در تعداد پست های مصوب دستگاه، در جهت ایجاد وحدت رویه در راهبری موضوع بهره وری در استان ها تشکیل میشود. اهداف این کمیته در راستای اهداف برنامه بهره وری دستگاه اصلی میباشد. این کمیته موظف است نتایج اقدامات خود را در مقاطع زمانی سه ماهه به سازمان و سازمان برنامه و بودجه کشور گزارش نماید.
ماده 3- در اجرای جزء (1) بند (و) تبصره (18) قانون و در راستای تحقق اهداف جدول شماره (2) ماده (3) قانون برنامه، اسناد ارتقای بهره وری مصوب تیرماه سال 1400 هیات وزیران برای اجرا در سال 1401 معتبر میباشد. دستگاه های متولی بخش مکلفند در صورت نیاز به بازنگری در سیاست های ارتقای بهره وری بخش مربوط، اسناد مذکور را مطابق با راهنمای اجرایی تهیه و ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ این آییننامه، برای تصویب در هیات وزیران به سازمان ارایه نمایند.
ماده 4- در اجرای جزء (1) بند (و) تبصره (18) قانون و در راستای تحقق اهداف جدول شماره (2) ماده (3) قانون برنامه، دستگاه های اصلی و تابع مکلفند در موافقتنامه های پیشنهادی خود به سازمان برنامه و بودجه کشور برنامه های ارتقای بهره وری خود را مطابق با راهنمای اجرایی و با اولویت برنامه های دانش بنیان، اشتغال آفرین و نوآوری بهره ور پس از تایید سازمان پیش بینی نمایند.
تبصره - همه دستگاه های اجرایی مشمول این آییننامه موظفند در برنامه های راهبردی دستگاه های متبوع راهبردها و جهت گیری های مرتبط با ارتقای بهره وری را لحاظ نمایند.
ماده 5- دستگاه های اجرایی استانی مکلفند برنامه ارتقای بهره وری خود را مطابق با راهنمای اجرایی و دستورالعمل موضوع تبصره (3) ماده (8) آییننامه اجرایی بند (الف) تبصره (19) ماده واحده قانون موضوع تصویب نامه شماره 15492 /ت59748ه- مورخ 1401/2/4 و با رویکرد اسناد آمایش سرزمین مصوب و با اولویت برنامه های دانش بنیان، اشتغال آفرین و نوآوری بهره ور با هماهنگی دستگاه اصلی مربوط تدوین و در موافقتنامه های متبادله با سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان پیش بینی نماید.
ماده 6 - دستگاه های اصلی، تابع و استانی مکلفند حداکثر تا سه درصد (3%) از اعتبارات هزینه ای ابلاغی به استثنای فصول (1) و (6) را در برنامه های ارتقای بهره وری خود در موافقت نامه متبادله پیش بینی نمایند.
تبصره 1- دستگاه های اجرایی دارای اعتبارات هزینه ای از محل درآمد اختصاصی مجاز به تامین اعتبارات برنامه ارتقای بهره وری از محل اعتبارات فوق الذکر هستند.
تبصره 2- دستگاه های اجرایی که دارای اعتبارات هزینه ای بوده و مطابق قانون مکلف به مبادله موافقتنامه با سازمان برنامه و بودجه کشور نیستند نیز مکلف به پیش بینی و اجرای برنامه ارتقای بهره وری حداکثر تا سقف مندرج در این ماده در بودجه خود از جمله بودجه تفصیلی هستند.
ماده 7- تخصیص اعتبارات برنامه ارتقای بهره وری منوط به تایید پیشرفت اجرای برنامه های عملیاتی ارتقای بهره وری دستگاه های اجرایی توسط سازمان و واحدهای ذی ربط در سازمان برنامه و بودجه کشور / سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان است.
ماده 8- سازمان موظف است دوره ها و برنامه های آموزشی و توجیهی لازم برای کاربست دقیق راهنمای اجرایی و دستورالعمل های تکمیلی آن را در قالب سرفصل های مصوب آموزش کارکنان دولت (دستگاه های اجرایی، استان ها و شرکت های دولتی) با هماهنگی سازمان اداری و استخدامی کشور ارایه نماید. همچنین سازمان اداری و استخدامی کشور موظف به گنجاندن و ابلاغ سرفصل ها در برنامه آموزشی کارکنان دولت تا پایان تیر ماه سال 1401 است. گذراندن دوره های مذکور برای کارکنان ذی ربط دستگاه اجرایی که در حوزه ارتقای بهره وری فعالیت می نمایند، الزامی است.
ماده 9(اصلاحی 1401/04/29)- در اجرای جزء (2) بند (و) تبصره (18) قانون، کلیه شرکت های دولتی مندرج در پیوست شماره (3) قانون، موظفند برنامه عملیاتی ارتقای بهره وری خود را در راستای اهداف مندرج در ماده (3) قانون برنامه با رویکرد مساله شناسی و تعریف اقدامات اساسی بهبود تدوین و به سازمان و سازمان برنامه و بودجه کشور ارایه نمایند. شرکت های دولتی در اصلاحیه های احتمالی بودجه میتوانند حداکثر تا سه درصد (3%) از اعتبارات هزینه ای به استثنای استهلاک، هزینه های پرسنلی، پاداش سنوات خدمت کارکنان مندرج در هزینه های اداری و عمومی را به عنوان اعتبار مورد نیاز برای اجرای برنامه ارتقای بهره وری منظور نمایند.
تبصره - شرکت های دولتی موظفند گزارش اقدامات انجام یافته را در مقاطع زمانی شش ماهه به سازمان و سازمان برنامه و بودجه کشور ارسال نمایند. سازمان موظف است جمع بندی گزارش های شش ماهه شرکت های دولتی را برای هیات وزیران ارسال نماید.
ماده 10- به منظور ارزیابی بهره وری شرکتهای دولتی، سازمان موظف است تا پایان تیرماه سال 1401 نسبت به تهیه و ابلاغ شیوهنامه ارزیابی بهره وری با استفاده از اطلاعات شرکتها از جمله صورت های مالی و حسب مورد تحقق اهداف و ماموریت های پیش بینی شده در قوانین و مقررات را تدوین و به شرکت های دولتی اقدام نماید. وزارت امور اقتصادی و دارایی با همکاری سازمان برنامه و بودجه کشور، سازمان اداری و استخدامی کشور و سازمان در قالب کمیته راهبری سامانه شرکت های دولتی مکلف است اقدامات لازم را برای ایجاد درگاه ارزیابی بهره وری شرکت های دولتی در سامانه یکپارچه شرکت های دولتی و نهادهای عمومی غیردولتی موضوع جزء (1) بند (ه-) تبصره (2) قانون، فراهم و دسترسی های لازم به منظور ارزیابی بهره وری در اختیار سازمان قرار دهد.
تبصره - سازمان اداری و استخدامی کشور مکلف است محور ارزیابی بهره وری شرکت های دولتی را در ارزیابی عملکرد سالانه شرکت های دولتی منظور نماید.
ماده 11- همه شرکت های دولتی مکلفند اطلاعات مورد نیاز برای ارزیابی وضعیت بهره وری مجموعه خود را مطابق با شیوهنامه ابلاغ شده از طریق سامانه یکپارچه اطلاعات شرکت های دولتی و نهادهای عمومی غیردولتی موضوع ماده (10) این آییننامه ثبت نمایند. همچنین شرکت های دولتی مکلفند اطلاعات و گزارش های مربوط را برای بررسی به حسابرس و بازرس مستقل ارائه نماید.
تبصره - در صورت عدم پیاده سازی درگاه ارزیابی بهره وری شرکت های دولتی در سامانه یکپارجه شرکت های دولتی و نهادهای عمومی غیردولتی در زمان مقرر، سازمان میتواند مرجع جایگزین برای ثبت اطلاعات را معرفی نماید.
ماده 12 - سازمان مکلف است با استفاده از اطلاعات ثبت شده در درگاه ارزیابی بهره وری شرکت های دولتی موضوع ماده (10) این آییننامه، گزارش وضعیت شاخص های بهره وری سال 1400 شرکت های دولتی را تا پایان شهریور ماه سال 1401 به سازمان اداری و استخدامی کشور و سازمان برنامه و بودجه کشور اعلام نماید.
ماده 13- شرکت های دولتی مکلفند قبل از پرداخت هرگونه پاداش سالانه به اعضای هیات مدیره و مدیران خود، در چارچوب ماده (84) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) و ماده (241) لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت - مصوب 1347- با اصلاحات و الحاقات بعدی، نسبت به اخذ تاییدیه از سازمان برنامه و بودجه کشور و سازمان اداری و استخدامی کشور اقدام نماید.
ماده 14- نظام جبران خدمات کارکنان دولت منطبق با عملکرد بهره وری دستگاه های اجرایی کشور تابع دستورالعمل موضوع ماده (43) ضوابط اجرایی قانون بودجه سال 1401 کل کشور میباشد.
ماده 15- در راستای اهداف مندرج در سند تحول دولت مردمی، سازمان اداری و استخدامی کشور موظف است محورهای ارزیابی شاخص های جشنواره شهید رجایی سال 1402 را بر اساس سطح استقرار چرخه بهره وری و پیشرفت برنامه های ارتقای بهره وری مصوب در سال 1401 تدوین نماید.
تبصره - دستگاه اصلی و کمیته بهره وری استان موظفند تا مهر ماه سال جاری شاخص های اختصاصی بهره وری اولویت دار را بر اساس دستورالعملی که توسط سازمان حداکثر ظرف دو ماه پس از ابلاغ این آییننامه تهیه و ابلاغ میگردد، تهیه و به تصویب سازمان برساند.
ماده 16- سازمان مکلف است ضمن نظارت بر تحقق بند (و) تبصره (18) قانون و اهداف و شاخص های پیش بینی شده درآن، کارنامه بهره وری دستگاه اصلی و شرکت های دولتی را بر مبنای شاخص های مذکور تدوین و گزارش شش ماهه آن را به هیات وزیران و کمیسیون های برنامه و بودجه و محاسبات و جهش و رونق تولید و نظارت بر اصل چهل و چهارم قانون اساسی مجلس شورای اسلامی ارایه نماید.
معاون اول رئیس جمهور - محمد مخبر
جدول پیوست
| ردیف | نام دستگاه اجرایی | وظیفه | |
| فرابخش/بخش/زیربخش اقتصادی مربوط | شرح وظیفه | ||
| 1 | وزارت جهاد کشاورزی | *کشاورزی | - مسئول تحقیق اهداف بهره وری بخش کشاورزی |
| 2 | وزارت آموزش و پرورش | *آموزش | - مسئول تحقق اهداف بهره وری زیربخش آموزشهای ابتدایی - متوسطه |
| 3 | وزارت امور اقتصادی و دارایی | *بازارهای مالی | - مسئول تحقق اهداف بهره وری زیربخش پولی و مالی (بانک های دولتی و بازار سرمایه و بیمه) |
| 4 | وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات | *ارتباطات حمل و نقل | - مسئول تحقق اهداف بهره وری بخش ارتباطات |
| 5 | وزارت راه و شهرسازی | *ساختمان *حمل و نقل | مسئول تحقق اهداف بهره وری زیربخش حمل و نقل |
| مسئول تحقق اهداف بهره وری زیربخش ساختمان | |||
| 6 | وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی | *خدمات اجتماعی (غیرورزشی) | -مسئول تحقق اهداف بهره وری زیربخش خدمات اجتماعی (غیر از فعالیت های ورزشی و تفریحی) |
| 7 | وزارت علوم، تحقیقات و فناوری | *آموزش | - مسئول تحقق اهداف بهره وری زیربخش آموزش عالی |
| 8 | وزارت نیرو | *برق | - مسئول تحقق اهداف بهره وری زیر بخش برق |
| *آب | - مسئول تحقق اهداف بهره وری زیربخش آب | ||
| 9 | وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی | *بهداشت و خدمات اجتماعی و آموزش پزشکی | - مسئول تحقق اهداف بهره وری زیربخش بهداشت و خدمات اجتماعی و آموزش پزشکی |
| 10 | وزارت نفت | *نفت | - مسئول تحقق اهداف بهره وری بخش نفت |
| *گاز | - مسئول تحقق اهداف بهره وری زیربخش گاز | ||
| *صنعت | - مسئول تحقق اهداف بهره وری زیربخش صنعت پتروشیمی | ||
| 11 | وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی | *امور عمومی (تامین اجتماعی) | - مسئول تحقق اهداف بهره وری زیربخش امور عمومی (تامین اجتماعی) |
| *رفاه عمومی | - مسئول تحقق اهداف بهره وری زیربخش رفاه عمومی | ||
| 12 | وزارت صنعت، معدن و تجارت | *صنعت | - مسئول تحقق اهداف بهره وری زیربخش صنعت |
| *معدن | - مسئول تحقق اهداف بهره وری زیربخش معدن | ||
| *بازرگانی | - مسئول تحقق اهداف بهره وری زیربخش بازرگانی | ||
| 13 | وزارت ورزش و جوانان | خدمات اجتماعی | - مسئول تحقق اهداف بهره وری زیربخش خدمات اجتماعی (فعالیت های ورزشی و تفریحی) |
| 14 | وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی | *فعالیت های گردشگری | - مسئول تحقق اهداف بهره وری بخش گردشگری |
| 15 | بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران | فرابخشی | - دبیرکارگروه فرابخشی بازار پول و سطح عمومی قیمتها |
| *پولی و مالی | - مسئول تحقق اهداف بهره وری زیربخش مالی (غیردولتی) | ||
| 16 | سازمان اداری و استخدامی کشور | *امور عمومی | - مسئول تحقق اهداف بخش امور عمومی |
| 17 | وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح | *امورعمومی (دفاع) | - مسئول تحقق اهداف بهره وری زیربخش امور عمومی (امور دفاعی) |