صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1402/07/18
برگزار شده توسط: استان سازمان قضایی نیروهای مسلح/ شهر هرمزگان
موضوع
ترک فعل موضوع ماده 576
پرسش
آیا ماده 576 قانون مجازات اسلامی تعزیرات با ترک فعل محقق میشود، در پرونده جاری، فرد نظامی مشغول در کارگزینی یگان خدمتی، نامه ای از دادگاه خانواده دریافت که میبایست در صورت واریز وجه پاداش برای شخص نظامی مبلغ پاداش را به عنوان مهریه توقیف و به حساب زوجه شخص نظامی واریز نماید، شخص نظامی مشغول در کارگزینی به دلیل مشغله کاری فراموش کرده و وجه پاداش را به حساب زوج واریز مینماید، حال زوجه شخص نظامی، از نظامیمشغول در کارگزینی شکایت نموده است ؟ آیا رفتار منطبق بر ماده 576 قانون مذکور میباشد یا خیر ؟
نظر هیات عالی
گرچه ارتکاب جرم مندرج در ماده 576 قانون مجازات اسلامی با ترک فعل نیز قابل تصور است (جلوگیری از اجرای اوامر و احکام قانونی گاه با رفتار مثبت مادی و گاه با ترک فعل مانند صادر نکردن دستور اجرا محقق میشود) لکن در موضوع سوال اگر شخص متهم بتواند ثابت کند که در اثر (فراموشی) و بدون سو نیت، پاداش را به حساب زوجه واریز ننموده، در این صورت بزه مذکور محقق نشده و عنصر معنوی جرم مفقود است.
نظر اتفاقی
با وجود واژه صریح جلوگیری که دلالت بر ارتکاب فعل مثبت از سوی صاحب منصبان است، نمیتوان رفتار مذکور در سوال را از مصادیق ماده مذکور برشمرد چرا که اصل بر تفسیر مضیق قوانین و تفسیر آن به نفع متهم است، از طرفی در این اقدام مدیران هیچ گونه سوء استفاده از مقامی که جزو ارکان بزه موضوع ماده است احراز نمیگردد، لذا خودداری از انجام تکلیف قانونی رکن مادی موضوع ماده 576 قانون مجازات اسلامی که سوء استفاده از موقعیت شغلی و مقام جهت جلوگیری از اوامر دادگاه است و شامل ترک فعل نمی شود.