بسمه تعالی
هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری
شماره پرونده: ه ت/ 0200104- 0200181 شماره دادنامه سیلور: 140431390002960170 تاریخ:1404/11/18
شاکی: آقای مجتبی جعفری- سعید داود آبادی
طرف شکایت: سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 3 دستورالعمل شماره 51396 مورخ 1401/09/18 مشاور و مدیر کل دفتر نوسازی و تحول اداری و فناوری اطلاعات سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:
بند 3 دستورالعمل شماره 51396 مورخ 1401/09/18
با توجه به اینکه غالباً قانون کار و مقررات مرتبط با آن بر مدیران و کارکنان سازمان شهرداری ها و دهیاری ها حاکم است و سازمان های شهرداری ها و دهیاری ها جزء موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و مشمول ماده 2 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران تلقی می گردند بنابراین شاغلین ایثارگر دارای قرارداد موقت و مشمول قانون کار که در زمره مشمولین بند (د) تبصره 20 قانون بودجه سال 1400 کل کشور به موجب بند (و) تبصره 20 قانون بودجه سال 1401 تمدید شده قرار می گیرند و با هر مدرک تحصیلی و شغل و صرف نظر از ابلاغ یا عدم ابلاغ ساختار سازمانی به کارگر دایم تبدیل وضعیت می یابند.
شرح شکایت:
شاکی در شرح دادخواست خود بیان داشته که بند سوم دستورالعمل شماره 51396 مورخه 1401/09/18 که مقرر داشته ایثارگران از حیث تبدیل وضعیت بایستی به انعقاد قرارداد به کارگر دایم تبدیل وضعیت یابند مغایر با قانون است به استناد بند (و) تبصره 20 قانون بودجه سال 1400 و بند (و) تبصره 20 قانون بودجه سال 1401 دستگاههای اجرایی مشمول ماده 2 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران مکلف به استخدام و تبدیل وضعیت استخدامی کلیه مشمولان ماده 21 قانون خدمات رسانی به ایثارگران به صورت استخدام رسمی اقدام نمایند و طرف شکایت مشمول قانون مذکور می‌باشد و موظف است کلیه کارکنان قراردادی و شرکتی خود را به رسمی قطعی تبدیل وضعیت نماید و مطابق مفهوم و منطوق و مدلول آراء وحدت رویه شماره 669 مورخه 1398/04/11 و شماره 2650 مورخه 1400/09/23 و شماره 2679 مورخه 1401/10/14 و شماره 2977 مورخه 1401/11/16 و شماره 145 مورخه 1401/01/23 و همچنین دادنامه های شماره 1008 الی 1035 مورخه 1401/06/08 هیات عمومی دیوان عدالت اداری کلیه دستگاهها و نهادها و موسسات از جمله سازمان طرف شکایت موظف اند افراد مشمول ماده 21 قانون خدمات رسانی به ایثارگران که به صورت غیررسمی بکارگیری شده اند تبدیل وضعیت رسمی قطعی نمایند و تمامی شعب دیوان طرف شکایت را ملزم به تبدیل وضعیت استخدامی به رسمی قطعی نموده‌اند و مشمول ماده 90 قانون دیوان عدالت اداری می‌باشد و در نهایت تقاضای ابطال بند 3 دستورالعمل موضوع خواسته را خواستار شده است.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1- بند (و) تبصره 20 قانون بودجه سال 1400 کل کشور
2- بند (و) تبصره 20 قانون بودجه سال 1401 کل کشور
3- مواد 2 و 21 قانون خدمات رسانی ایثارگران
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل حقوقی سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور به موجب لایحه شماره 140231990002070716 مورخ 1402/05/02 به طور خلاصه توضیح داده است که:
سازمان شهرداری ها و دهیاری ها به موجب بند 1 ماده واحده قانون فهرست نهادها و موسسات عمومی غیردولتی مصوب 1373 به عنوان موسسات عمومی غیردولتی محسوب می‌شود و مطابق مفاد اساسنامه سازمان همیاری و اصلاحات بعدی آن هیچ گونه مجوز یا تصریحی به امکان تسری کارکنان آن به قوانین استخدام کشوری و نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت نشده است و از سوی دیگر به دلیل اینکه نهاد عمومی غیردولتی است از شمول قانون مدیریت خدمات خارج است بنابراین برای سازمانی که اساساً پست و یا شغل مصوب و ابلاغی ندارد و از طرفی رابطه استخدامی کارمند رسمی در هیچ مقررات استخدامی مورد عمل آن پیش بینی نشده است اقدام به تبدیل وضعیت به صورت رسمی غیرممکن می‌باشد و بکارگیری این افراد در قالب قانون کار می‌باشد و به موجب ماده 7 قانون کار مشمولین قانون کار از دو حالت قرارداد موقت و دایم خارج نمی‌باشد و قید رسمی در بند (د) تبصره 20 قانون بودجه سال 1400 از باب غلبه و در واقع معادل آن می‌باشد لذا تقاضای رد شکایت خواستار شده است.
رای هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری
اولا با توجه به این که براساس توضیحات نمایندگان سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌ها مشخص گردید که شاغلین سازمان همیاری شهرداری‌ها به جز آن دسته از نیروهایی که در این سازمان‌ها مامور هستند (ماده 28 سازمان شهرداری‌ها مصوب سال 1399 مقرر داشته است: «سازمان می‌تواند از خدمت کارکنان وزارت کشور، استانداری‌ها و شهرداری‌ها و سایر دستگاههای اجرایی به صورت مامور استفاده نماید») از مقررات قانون کار تبعیت نموده و دارای قرارداد موقت قانون کار می‌باشند.
همچنین به موجب بند 14/10 ماده 10 اساسنامه سازمان همیاری شهرداری ها مصوب سال 1399 بررسی و پیشنهاد ساختار سازمانی به وزارت کشور برای تایید و ابلاغ از وظایف و اختیارات شورای سازمان مذکور می‌باشد و از طرفی در ماده 1 اساسنامه منظور از وزارت کشور، سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور دانسته شده است. براساس تبصره 2 بند 14/10 تا زمان ابلاغ مقررات اداری و استخدامی ضوابط جاری یعنی ماده 26 اساسنامه مصوب قبلی قابل اجراست که براساس ماده مذکور امور اداری سازمان توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی منحصراً در قالب قراردادهای پیمانکاری که با آن ها منعقد می‌شود با ذکر کارهای معین با زمان مشخص و براساس برنامه مصوب سالانه سازمان انجام می‌شود به طوری که هیچ گونه تعهد استخدامی برای سازمان ایجاد نشده و کلیه تعهدات ناشی از اجرای قانون کار و تامین اجتماعی بر عهده پیمانکار می‌باشد بنابر این کارکنان شاغل در سازمان مذکور مشمول قانون کار می‌باشند. فلذا در راستای اجرای بند د تبصره 20 قانون بودجه 1400 کل کشور و بند و تبصره 20 قانون بودجه سال 1401 کل کشور تبدیل وضعیت نیروهای ایثارگر در این سازمان لاجرم باید از کارگر موقت به کارگر دایم صورت پذیرد.
ثانیاً: هیات تخصصی استخدامی طی دادنامه شماره 89243 مورخ 1402/07/03 در موضوع مشابه تبدیل وضعیت ایثارگران مشمول در دهیاری‌ها را که تابع قانون کار می‌باشند به کارگر دایم ابطال ننموده است.
ثالثاً: ماده 30 اساسنامه سازمان همیاری شهرداری‌ها مصوب سال 1390 مقرر می‌دارد:
« نسبت به مواردی که در این اساسنامه پیش بینی نشده است با کسب نظر از وزارت کشور بر طبق قانون تجارت و قانون شهرداری عمل خواهد شد و در صورت ابهام موضوع از طرف هیات مدیره به شورای سازمان ارایه خواهد شد تا پس از تصویب طبق مقررات نظریه وزارت کشور (سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور) را اخذ و اقدام نماید در همین راستا مدیرکل دفتر امور شهری و شوراهای استانداری قم که به موجب بند سه ماده هشت اساسنامه مذکور به عنوان دبیر شورای سازمان همیاری شهرداری قم تعیین گردیده است ابهام آن سازمان را در خصوص نحوه تعیین وضعیت ایثارگران مشمول بند "د" و "و" تبصره 20 قانون بودجه سال‌های 1400 و 1401 کل کشور استعلام نموده است. از آنجایی که مطابق بند ه ماده 1 اساسنامه مذکور منظور از وزارت کشور سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌ها تلقی شده است سازمان مذکور طی نامه شماره 51396 مورخ 1401/09/18 اعلام نظر نموده است.
بنابراین نامه مورد شکایت در حدود اختیارات مرجع صادر کننده آن می‌باشد.
با عنایت به مراتب فوق بند 3 دستورالعمل شماره 51396 مورخ 1401/09/18 مشاور و مدیرکل دفتر نوسازی و تحول اداری و فناوری اطلاعات سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور قابل ابطال نمی‌باشد.
این رای به استناد بند ب ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی1402 ظرف مهلت 20 روز از تاریخ صدور توسط رییس و یا 10 نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
محمد اسماعیلی
رییس هیات تخصصی استخدامی
دیوان عدالت اداری