عدم تفهیم حق داشتن وکیل تعیینی به متهم

تاریخ دادنامه قطعی: 1394/06/21
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: تعیین وکیل تسخیری توسط دادگاه،بدون تفهیم حق داشتن وکیل تعیینی به متهم،از موجبات نقض رای در دیوان عالی کشور است.

گزارش مورخ 1392/04/22 مامورین مبارزه با مواد مخدر شهرستان ا. دلالت دارد که حسب گزارشات شخصی به نام ر.ص.ی در امر خرید و فروش مواد مخدر فعالیت گسترده دارد. جهت دستگیری نامبرده اقدامات لازم معمول و سرانجام در تاریخ یاد شده کسب اطلاع می‌نمایند نامبرده مقدار چهار کیلوگرم تریاک و دویست گرم هروئین از تهران خریداری و در یوم جاری قصد تحویل از شخص یا اشخاص ناشناس دارد. مامورین به محل قرار سه راهی ن. مراجعه مشاهده می‌نمایند که خودرو پراید شماره... در کنار جاده توقف راننده دارای عینک و یک نفر با پیراهن قرمز دارای موهای سفید جوگندمی از خودرو پراید پیاده و راننده هویتش م. ق.خ. با نایلون مشکی در دست به زیر درختی کنار لاین خاکی رفت و نایلون که مشخص بود داخل آن شیء سنگینی می‌باشد گذاشت و برگشت و پشت فرمان رفت و سرنشین به حالت انتظار کنار جاده ایستاده بود که جهت دستگیری آنان اقدام و شخص منتظر به هویت پ. الف. دستگیر راننده با پی بردن به حضور مامورین متواری که در ورود شریف‌آباد خودرو پراید متوقف و راننده م. ق. و سرنشینان خانم ف. ق.خ. و دختر خانم م. الف. دستگیر و در بررسی داخل نایلون زیر درخت مقدار 4 کیلوگرم تریاک و دویست گرم هروئین کشف و ضبط گردید. در سه راهی ن. سوژه مورد نظر ر.ص.ی فرزند م. با موتور سیکلت در محل حاضر با توجه به شناخت مامورین متواری و موفق به فرار شد. و در بررسی خط شماره... متعلق به م. ق.خ. راننده خودرو پراید ساعت 16/38 به مدت 10 ثانیه با شماره... سوژه مورد نظر تماس گرفته است در مرجع انتظامی از م. ق.خ. تحقیق اظهار داشته از مواد اطلاعی ندارم. در خروجی اتوبان با یک راننده پژو جر و بحث کردیم در زمان دستگیری آقای الف. فکر کردم شما آن‌ها هستید فرار کردم، منتظر بودیم میلاد نوه دخترخاله‌ام به دنبال ما بیاید. و گوشی شماره فوق متعلق به من است بنده نسبتی با ر.ص.ی ندارم ولی سه بار از نامبرده شیشه نیم گرمی خریداری کرده‌ام و اتومبیل پراید متعلق به پدرشوهر خواهرم می‌باشد اقساطی خریداری کرده‌ام. در مورد مواد کشف شده اظهار داشته ما همراه خود مواد نیاورده‌ایم و اطلاعی ندارم از آقای پ.الف. تحقیق اظهار داشته است سرنشینان همسر و دخترم و م. پسر برادر خانمم می‌باشد و با خودرو پراید وی به ا. آمدیم برای دیدن دخترخاله خانمم و حدد 5 الی 6 ماه است مواد شیشه مصرف می‌کنم و از مواد کشف شده اطلاعی ندارم. از خانم ف. ق.خ. تحقیق همین مطالب را تکرار کرده است. باارسال گزارش به دادسرا جهت رسیدگی به شعبه دوّم دادیاری ارجاع شده است. برابر برگ توزین 200 گرم هروئین بدون لفافه و 4 کیلوگرم تریاک بدون لفافه اعلام شده است(ص 14 ) دادیاری به آقای م. قصه خواهان اتهام مشارکت در حمل و نگهداری 4 کیلوگرم تریاک و دویست گرم هروئین تفهیم شده است. دفاعا بیان داشته قبول دارم کنار درخت رفتم ولی برای دستشوئی رفتم. بیست دقیقه آنجا ایستاده بودم تا نوه خاله‌ام بیاید نام او م.ن. است. اتهام وارده را قبول ندارم علت فرار این بود که من با یک پژو در مسیر حرفم شد و من فکر کردم آن‌ها هستند برای دعوا می‌آیند و مامورین با لباس شخصی می‌آمدند وقتی ایست دادند همانجا ایستادم. اتهام مذکور نیز به خانم ف. ق.خ. و پ. الف. تفهیم شده است منکر اتهام شده و گفته‌اند جهت پرس و جو احوالپرسی دخترخاله‌ام به ا. آمدیم. قرار بازداشت موقت برای متهمان صادر شده است دستوراتی در خصوص دستگیری متهم ر.ص.ی و نیز بررسی اموال متهمان و شناسائی آن صادر شده است ضمنا گزارش آزمایشگاه ماده مکشوفه را هروئین اعلام داشته است (ص 89 ) آقای ر.ص.ی در مورخ 1392/05/15 دستگیر می‌شود اظهار داشته مواد مکشوفه برای من نبوده است برای افراد دیگری بوده است و تماس تلفنی با م.ق.خ. قبول دارم. برای کار دیگری بوده است قبلا مواد مخدر فروخته‌ام ولی ترک کرده‌ام دادیاری نیز از نامبرده و مامور کاشف تحقیق با توجه به اظهارات مامور که بیان داشته صرفا با موتورسیکلت در محل حاضر و با دیدن مامورین فرار نموده است ظاهرا بدون اخذ تامین و بلاقید آزاد نموده است. سپس با اخذ آخرین دفاع از متهمان در خصوص اتهام آقای م. ق.خ. قرار مجرمیت صادر و با تنظیم کیفرخواست پرونده به دادگاه ارسال می‌گردد در خصوص سایر متهمان قرار منع تعقیب صادر می‌نماید. در جلسه دادرسی مورخ 1392/11/01 با حضور متهم و وکیل تسخیری مشارالیه و با حضور نماینده دادستان جلسه دادرسی تشکیل می‌گردد. نماینده دادستان به شرح کیفرخواست تنظیمی درخواست صدور حکم می‌نماید متهم نیز دفاعا بیان داشته است. حمل و نگهداری مواد را قبول ندارم. برای عیادت دخترخاله‌ام خانم ز.م. می‌رفتم و سه راهی ن. منتظر نوه دخترخاله‌ام به نام م. بودم که بیاید راهنمائی کند. در کنار جاده ایستاده بودیم یک پژو نقره‌ای آمد شوهر عمه من را دستگیر کرد و به داخل ماشین هدایت کردند من فکر کردم همان ماشین است که در جاده با هم درگیر شده بودیم. لذا گاز ماشین را گرفتم فرار کردم و آن ماشین به دنبال آمد وقتی تابلو ایست نشان داد توقف کردم. با آقای ر.ص.ی رفیق هستم رفاقت ما از زمانی شروع شد که من از ایشان قبلا سه بار شیشه گرفتم و این دفعه هم من زنگ زدم که برایم شیشه بیاورد که مامورین رسیدند و ایشان نیز نیامد. و من اصلا زیر درخت نرفته‌ام و اظهارات قبلی خودم را قبول ندارم. پول‌های مکشوفه از محل فروش موتور تحصیل کرده‌ام و بی‌گناهم و تقصیری ندارم. وکیل تسخیری نامبرده نیز بیان داشته دفاعیاتم به شرح لایحه تقدیمی است و موکل از موارد مورد اتهام بی‌اطلاع می‌باشد. خودرو در مالکیت موکل نیست تقاضای آزادی آن را دارد. و هرگونه وجهی اثباتا یا نفیا برای خرید و فروش مواد مخدر نیست، یک پسر و یک دختر خردسال دارد، تقاضای کمک دارد سپس دادگاه با ختم رسیدگی به شرح دادنامه شماره --- - 1393/01/28 با احراز بزهکاری نامبرده از حیث اتهام حمل و نگهداری دویست گرم هروئین به اعدام و از بابت چهارکیلوگرم تریاک به تحمل 65 ضربه شلاق ،چهار سال و نیم حبس و پرداخت مبلغ پنجاه میلیون ریال جزای نقدی و ضبط خودرو پراید شماره... به نفع دولت محکوم می‌نماید. با اعتراض وکیل محکوم‌علیه سرانجام پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. مراتب مندرج در لایحه تکرار مطالب قبلی است. هنگام شور قرائت می‌گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای عنایت حیاتی عضو ممیز و اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای مهرداد حبیبی دادیار محترم دادسرای دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر نقض دادنامه مشاوره نموده چنین رای می‌دهد:

نظر به اینکه مطابق مقررات مندرج در ماده 348 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب سال 1392 در جرائم موضوع بندهای الف- ب- پ- ت ماده 302 قانون مرقوم و نیز ماده 186 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری که در زمان صدور رای فرجام‌خواسته قابلیت اجراء داشته است تعیین وکیل تسخیری برای متهم زمانی الزامی است که شخصا نسبت به معرفی وکیل اقدام ننماید و در مانحن فیه دادگاه بدون رعایت این مطلب و بدون تفهیم مراتب به متهم که آیا وکیل معرفی می‌نماید یا خیر؟ راسا مبادرت به تعیین وکیل تسخیری به شرح مندرج در برگ شماره 111 پرونده نموده است و لذا اقدام مطابق با قانون و حفظ حق متهم در تعیین وکیل نمی‌باشد: و دادرسی انجام یافته به نحو مذکور واجد نقص و رای صادره مخدوش می‌باشد. به استناد بند ب ماده 469 قانون آیین دادرسی یاد شده با نقض رای با لحاظ شق 2 بند مذکور پرونده به همان دادگاه صادرکننده حکم منقوض ارجاع می‌گردد تا پس از رفع نقیصه مرقوم سپس رای مقتضی صادر گردد.

مستشار و عضو معاون شعبه اول دیوان عالی کشور

حمیدرضا موحدی - عنایت حیاتی