بسمه تعالی
هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
شماره پرونده: ه- ت/ 0200099 (0106791)
شماره دادنامه سیلور: 140231390002846283 تاریخ:1402/11/01
شاکی: آقای وحید تمبرچی
طرف شکایت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال 1- ماده 2 با عنوان «شرایط عمومی ورود به دوره» از آییننامه دوره تکمیلی تخصصی علوم آزمایشگاهی مصوب سال 1400 وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (موضوع ابلاغیه شماره 631/500/د مورخ 1400/02/12 معاون آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی) 2-فرازی (بند) اول ذیل قسمت «شرایط و نحوه پذیرش در دوره» از برنامه آموزشی دوره تکمیلی تخصصی علوم آزمایشگاهی مصوب هفتاد و نهمین جلسه شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی مورخ 1400/03/11
--
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
آییننامه دوره تکمیلی تخصصی علوم آزمایشگاهی سال 1400
(آییننامه نحوه اجرای تبصره 2 ماده 4 قانون اصلاح برخی از مواد قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و موارد خوردنی و آشامیدنی، مصوب 1367 مجلس شورای اسلامی)
ماده 2: شرایط عمومی ورود به دوره
کلیه افرادی که در یکی از رشته های علوم آزمایشگاهی پزشکی (ایمنی شناسی پزشکی، انگل شناسی پزشکی، باکتری شناسی، (میکروب شناسی) پزشکی، بیوشیمی بالینی، ژنتیک پزشکی، قارچ شناسی پزشکی، ویروس شناسی پزشکی و هماتولوژی آزمایشگاهی و بانک خون) دارای دکتری تخصصی (Ph.D) و یا تخصص هستند، مجاز به شرکت در آزمون ورودی این دوره تکمیلی میباشند.
برنامه آموزشی دوره تکمیلی تخصصی علوم آزمایشگاهی
مصوب هفتاد و نهمین جلسه شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی
شرایط و نحوه پذیرش در دوره
کلیه افرادی که در یکی از رشته های علوم آزمایشگاهی پزشکی (ایمنی شناسی پزشکی، انگل شناسی پزشکی، باکتری شناسی (میکروب شناسی) پزشکی، بیوشیمی بالینی، ژنتیک پزشکی، قارچ شناسی پزشکی، ویروس شناسی پزشکی و هماتولوژی آزمایشگاهی و بانک خون) دارای دکتری تخصصی (Ph.D) و یا تخصص هستند، مجاز به شرکت در آزمون ورودی این دوره تکمیلی میباشند.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
مقنن در قانون امور پزشکی دارویی سال 1367 به خصوص تبصره 3 آن را به صراحت در خصوص رشته های علوم پزشکی وزارت بهداشت اعلام کرده است. ورود رشته ها و مدارک تحصیلی کارشناسی و کارشناسی ارشد غیرعلوم پزشکی وزارت علوم، خلاف کلیات این قانون است و افزودن رشته های مذکور بسط حکم قانونگذار است.
مصوبات مورد اعتراض خارج از حدود اختیارات شورای عالی برنامه ریزی و معاون آموزش وزارت بهداشت است. ضمناً متضمن تبعیض ناروا نیز میباشد.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل حقوقی، املاک و تنظیم مقررات به موجب لایحه شماره 3195/107 مورخ 1401/12/10 به طور خلاصه توضیح داده است که:
در تبصره 2 ماده 4 قانون اصلاح برخی از مواد قانون مربوط به مقررات امور پزشکی دارویی و مواد خوراکی و آشامیدنی هیچ استثناء و ممنوعیتی برای دارندگان مدرک PH.D در یکی از رشته های علوم آزمایشگاهی پزشکی که دارای پایه کارشناسی و یا کارشناسی ارشد غیر علوم آزمایشگاهی باشند مشاهده نگردید و بنابراین در صورتی که دارندگان مدرک با پایه کارشناسی غیر علوم آزمایشگاهی مجاز به شرکت در آزمون مقطع کارشناسی ارشد رشته های علوم آزمایشگاهی و دکترای این رشته ها، باشند وفق، قانون مجاز به شرکت در دوره تکمیلی یاد شده نیز خواهند بود و این وزارتخانه مجاز به تفسیر قانون و یا اقدام برخلاف نص صریح قانون نیست.
کلیه شرکت کنندگان این دوره دانش آموختگان رشته های علوم آزمایشگاهی پزشکی بوده و با تخصص خود مجاز به فعالیت در حوزه علوم آزمایشگاهی پزشکی میباشند و پس از گذراندن این دوره، از مهارت و توانمندیهای خود جهت خدمات مختلف آموزشی، پژوهشی، پیشگیری، تشخیصی، مشاوره های مدیریتی برای ارتقاء سطح سلامت جامعه استفاده خواهند نمود. این موضوع در مقدمه و تعریف رشته برنامه آموزشی پیوست درج شده است.
پرونده شماره ه- ت / 0200099 مبنی بر درخواست ابطال 1. ماده (2) با عنوان «شرایط عمومی ورود به دوره» از آییننامه دوره تکمیلی تخصصی علوم آزمایشگاهی مصوب سال 1400 وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (موضوع ابلاغیه 631/500/د مورخ 1400/02/12 معاون آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی) و 2. فراز (بند) اول ذیل قسمت «شرایط و نحوه پذیرش در دوره» از برنامه آموزشی دوره تکمیلی تخصصی علوم آزمایشگاهی مصوب هفتاد و نهمین جلسه شورای عالی برنامهریزی علوم پزشکی مورخ 1400/03/11، در جلسه مورخ 1402/05/01 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق آراء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
اولاً: براساس بند 20 مصوبه جلسات 429 و 430 مورخ 1377/07/21 و 1377/08/05 و نامه شماره 4229/دش مورخ 1377/11/25 شورای عالی انقلاب فرهنگی و مواد 2 و 7 قانون تشکیل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصوب سال 1364 و بندهای 1، 4 و 16 ماده 1 قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصوب سال 1367، تشکیل شورای عالی برنامهریزی علوم پزشکی به منظور تحقق سیاستها و خطمشیها و اجرای مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی در امر برنامهریزی و تدوین و تصویب آییننامهها و مقررات آموزشی تجویز شده است. ثانیاً: از جمله وظایف شورای مذکور به موجب مستندات یاد شده، برنامهریزی آموزشی و پژوهشی در سطح آموزش عالی گروه پزشکی در مورد خطمشی کلی و سیاستهای آموزشی و پژوهشی و برنامهریزی درسی تمام مقاطع تحصیلی و رشتههای مختلف دانشگاهی و اصلاح، تغییر و بازنگری برنامههای مصوب و تصویب نهایی برنامهریزی آموزشی، پژوهشی و درسی دورههای تخصصی علوم پزشکی، تعیین نوع مدرک تحصیلی، جنسیت قابل پذیرش و درصد آن، نوع و میزان نقص عضو موثر، مواد امتحانی و ضرایب آن، ضوابط گزینش علمی و شرایط اختصاصی در آزمون های ورودی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی پزشکی و همچنین تعیین عناوین رشتهها و مقاطع تحصیلی گروه پزشکی (کاردانی،کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری عمومی، تخصصی، فوق تخصصی، Ph.D و فلوشیپ) میباشد. ثالثاً: بر مبنای تبصره (2) ماده (6) قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامیدنی (اصلاحی مصوب 1367/01/23) مقرر شده است که: «افرادی که دارای دکترای گروه پزشکی در رشتههای پزشکی، داروسازی و دامپزشکی بوده و مدرک آنها مورد تایید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی میباشد و دارای تخصص در یک رشته آزمایشگاهی یا افرادی که دارای پی.اچ.دی در یکی از رشتههای علوم آزمایشگاهی بالینی بوده و فاقد تخصص در بقیه رشتههای آزمایشگاهی بالینی هستند رشتههای کمبود را در کلاس هایی که در دانشگاه علوم پزشکی تهران و سایر دانشگاه های علوم پزشکی که امکان دارند میگذرانند و پس از انجام کارآموزی بیمارستانی و قبول شدن در آزمون تخصصی مجاز به تصدی فنی آزمایشگاه تشخیص طبی خواهند بود. آییننامه کلاسها و کارآموزی و نحوه تامین بودجه آن را وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی معین میکند.» و براساس اطلاق تبصره مزبور، دارندگان مدرک (Ph.D) در یکی از رشتههای علوم آزمایشگاهی حتی در صورتی که دارای پایه کارشناسی و یا کارشناسی ارشد غیر علوم آزمایشگاهی باشند، مجاز به شرکت در آزمون دوره تکمیلی تخصصی علوم آزمایشگاهی خواهند بود. مضافاً اینکه مفاد آرای صادره از هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی به شماره دادنامههای 927 مورخ 1398/11/15 و 888 مورخ 1401/11/30 در خصوص تایید جواز شرکت مدارک کارشناسی زیستشناسی (کلیه گرایشها) در آزمون کارشناسی ارشد رشتههای مجموعه علوم آزمایشگاهی (رشتههای بیوشیمی بالینی، زیست فنآوری بالینی، ژنتیک انسانی، ایمنی شناسی پزشکی، خون شناسی آزمایشگاهی و بانک خون (هماتولوژی)، ویروس شناسی پزشکی و انگل شناسی پزشکی با توجه به تجویز شورای عالی برنامهریزی علوم پزشکی مندرج در برنامه آموزشی دوره کارشناسی ارشد رشتههای مذکور) موید همین استنباط میباشد.
بنا به مراتب فوق، ماده (2) با عنوان «شرایط عمومی ورود به دوره» از آییننامه دوره تکمیلی تخصصی علوم آزمایشگاهی مصوب سال 1400 وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (موضوع ابلاغیه 631/500/د مورخ 1400/02/12 معاون آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی) و فراز (بند) اول ذیل قسمت «شرایط و نحوه پذیرش در دوره» از برنامه آموزشی دوره تکمیلی تخصصی علوم آزمایشگاهی مصوب هفتاد و نهمین جلسه شورای عالی برنامهریزی علوم پزشکی مورخ 1400/03/11 در حدود اختیارات مرجع تصویب کننده آن بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات مذکور نداشته و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 1402/02/10) ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض بوده و پس از قطعیت، براساس ماده (93) قانون مذکور در رسیدگی و تصمیمگیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.
مهدی فرد محمدیان
رییس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
دیوان عدالت اداری