هیات وزیران در جلسه مورخ 1352/8/5 بنا به پیشنهاد شماره 26816 /430- 28055 مورخ 1351/8/5 وزارت کشاورزی و منابع طبیعی به استناد ماده 21 قانون سازمان دامپزشکی کشور مصوب خرداد ماه 1350 در اجرای ماده 18 قانون مزبور آیین نامه بازرسی و معاینه بهداشتی گوشت در کشتارگاه های کشور را به شرح پیوست تصویب نمودند:
وزیر مشاور و معاون اجرایی نخست وزیر- هادی هدایتی
آیین نامه بازرسی و معاینه بهداشتی گوشت در کشتارگاههای کشور
فصل اول
ماده 1- در این آیین نامه کلمات کشتارگاه- دام کشتاری- فرآورده های گوشتی- ضمائم. ...- بازرسی بهداشتی و سازمان دارای معانی زیر میباشد:
الف - کشتارگاه- کشتارگاه محوطه ای از عرضه و اعیان است که در آن دام و طیوری که مصرف غذائی دارند کشتار میشوند و هرگونه تاسیساتی از قبیل آزمایشگاه- سردخانه-. ....-. ..... فرآورده های گوشتی. .... - کشتار به مواد خوراکی حیوان و یا کود. .... انتظار. ... خرید و فروش ها و سایر تاسیسات و ساختانهای ضروری که در محوطه مزبور. ... خواهند از. .. این. ... جزء گسترده و محسوب میشود.
ب - دام کشتاری- بهر نوع دام و طیور که برای مصرف غذائی انسان کشتار میگردد دام کشتاری اطلاق میشود.
پ - فرآورده های گوشتی- به گوشتهائی که برای حفظ و نگهداری آنها موادی اضافه شده و یا با روش های صنعتی تغییر شکل داده اند از قبیل گوشت های. .... -. .... - انواع. ..... و سوسیس- کنسروها و محصولات مشابه آن فرآورده های گوشتی اطلاق میشود.
ت - ضمائم لاشه - دل- جگر- شش - قلوه - معده- روده- کله و پاچه- زبان- پوست و سایر مشخصات درونی مشابه دیگر در لاشه به تنهایی یا جمعا ضمائم لاشه نامیده میشود.
ث - بازرس بهداشتی- بازرس بهداشتی بشخصی اطلاع میشود که از طرف سازمان دامپزشکی برای انجام خدمات مربوط به بازرسی و معاینه بهداشتی گوشت در کشتارگاه تعیین میگردد.
ج - سازمان- منظور از سازمان، سازمان دامپزشکی کشور است.
فصل دوم
بازرسی و معاینه بهداشتی گوشت
ماده 2- هر نوع دام کشتاری باید در کشتارگاه ذبح شود در غیر این صورت و همچنین در صورتی که گوشت کشف شده از دام بیمار به دست آمده باشد مرتکبین برابر قوانین مربوط تحت تعقیب قرار گرفته و مجازات خواهند شد.
تبصره یک - در خارج از محدوده شهرها و همچنین در روستاهائی که فاقد کشتارگاه میباشند در صورتی که به تشخیص سازمان کشتارگاه های مجاور نتوانند به آن محل ها گوشت برسانند کشتار دام با رعایت دستورهای بهداشتی سازمان برای مصرف اهالی محل مجاز است.
تبصره دو - در روز عید قربان کشتار دام به منظور قربانی کردن و همچنین در مراسم مذهبی و ملی در خارج از کشتارگاه مجاز است.
ماده 3- در کشتارگاه هائی که دارای اصطبل انتظار هستند کلیه دامهای کشتاری باید قبل از کشتار به مدت 24 ساعت در اصطبلهای انتظار نگهداری شوند.
ماده 4- کلیه دامهای کشتاری باید قبل و بعد از کشتار وسیله بازرسان بهداشتی مورد بازرسی و معاینه لازم قرار گیرند.
ماده 5- لاشه گوشت و در صورت امکان ضمائم لاشه که در کشتارگاه پس از بازرسی بهداشتی سالم تشخیص داده شود به وسیله مهر مخصوص سازمان و با ذکر نام کشتارگاه محل مهر میگردد.
ماده 6- لاشه و گوشت و ضمائم لاشه ناسالم که وسیله بازرسان بهداشتی برای خوراک انسان غیرقابل استفاده تشخیص داده شود زیر نظر بازرسان مزبور ضبط و از مصرف خارج و امحاء میگردد و در صورت امکان بخوراک دام و طیور و کود و غیره تبدیل خواهد شد.
ماده 7- کشتار اضطراری در خارج از کشتارگاه در مورد دام هائی که براثر تصادف در حال مرگ باشند یا خطرات مالی و جانی برای انسان داشته باشند یا باعث انتشار بیماری بین انسان و دام شوند طبق دستورالعملی که سازمان صادر خواهد کرد بلامانع است. ولی در صورتی که گوشت آن ها بمصرف تغذیه عمومی میرسد باید لاشه این قبیل دامها بدون فوت وقت به کشتارگاه حمل و پس از اینکه مورد بازرسی بهداشتی قرار گرفت در صورت سالم بودن بمهر مخصوص سازمان ممهور شود- درباره گوشت های شکار نیز که بمصرف فروش میرسد بهمین نحو عمل خواهد شد.
ماده 8- دامهائی که برای فروش یا کشتار در شهرها عرضه میشوند باید در میادین دام و اصطبلها نگهداری شوند. گرداندن دامها در شهرها به منظور فروش و غیره ممنوع است.
ماده 9- حمل گوشت از کشتارگاه یا سردخانه بدون رعایت دستورهای بهداشتی و بسته بندی و لفاف بمراکز توزیع و فروش ممنوع است مگر در موردی که بنا به اقتضاء حمل گوشت را سازمان بدون بسته بندی و لفاف مجاز تشخیص دهد.
ماده 10- کشتار میش و گاو و گاومیش آبستن ممنوع و همچنین کشتار گوساله و بره ماده در کشتارگاهها موکول به اجازه بازرسان بهداشتی وزارت کشاورزی و منابع طبیعی خواهد بود.
ماده 11-. .... و ترتیب حمل و نقل و ذبح دامهای کشتاری که از خارج وارد کشور میشوند وسیله سازمان تعیین میشود.
ماده 12- گوشتهائی که با رعایت مقررات قانونی موجود از خارج به کشور وارد میشود (.... از گوشت دام طیور و آبزیان) قبل از توزیع برای مصرف باید به وسیله سازمان مورد بازرسی بهداشتی قرار گیرد.
ماده 13- کارکنان کشتارگاه باید به وسیله پزشک معتمد کشتارگاه یا بهداری محل. ..... که از طرف سازمان تعیین میشود معاینه و برای آنان کارت بهداشتی صادر گردد. سازمان مکلف است از ادامه کار افراد بیمار در کشتارگاه تا بهبودی کامل آنان جلوگیری نماید.
ماده 14- صاحبان یا مسئولان کشتارگاه حسب مورد مکلفند بمحض درخواست سازمان کلیه امور بهداشتی کشتارگاه مربوط را ظرف مدت یکماه در اختیار سازمان قرار دهند.
تبصره - دستورالعمل های مربوط به امور بهداشتی کشتارگاه از طرف سازمان تهیه و به کشتارگاه ها ابلاغ میشود و صاحبان و مسئولان کشتارگاهها موظف برعایت آنها میباشند.
فصل سوم - تاسیس کشتارگاه:
ماده 15- ایجاد کشتارگاه توسط بخش خصوصی یا شهرداری و یا سازمان های دولتی و یا وابسته به دولت مستلزم کسب پروانه از سازمان است و سازمان به ترتیبی که وزارت کشاورزی و منابع طبیعی تعیین مینماید پروانه لازم را صادر خواهد نمود در محدوده قانونی شهرها و حریم آن صدور پروانه ایجاد کشتارگاه با موافقت شهرداری از لحاظ رعایت اصول شهرسازی خواهد بود.
تبصره یک - صاحبان و مسئولین کشتارگاههائی که قبلا تاسیس شده اند موظفند ظرف مدت شش ماه نسبت به اخذ پروانه اقدام نمایند.
تبصره دو - سازمانها و موسسات تهیه و توزیع کننده گوشت و فرآورده های گوشتی اعم از خصوصی یا د ولتی یا وابسته به دولت که با رعایت مقررات قانونی موجود و این آیین نامه تاسیس شده یا میشوند مکلفند طبق ضوابطی که از طرف سازمان تهیه و به تصویب وزارت کشاورزی و منابع طبیعی میرسد نسبت به ایجاد کارگاههای برش و بسته بندی گوشت و فرآورده های گوشتی در مدتی که از طرف سازمان تعیین و ابلاغ میشود اقدام نمایند.
ماده 16- هر نوع تعمیرات یا تغییراتی که برای اصلاح و بهبود و. .... بهداشتی کشتارگاه از طرف سازمان ضروری اعلام شود باید در اسرع وقت وسیله صاحبان یا مسئولان کشتارگاه انجام گردد.
فصل چهارم - امور مالی و اداری:
ماده 17- از تاریخ تصویب این آیین نامه شهرداری و سازمانهای ذیربط موظفند در صورت احتیاج سازمان پرسنلی را که در کشتارگاهها وظائف مربوط به امور بهداشتی را انجام میدهند به عنوان مامور در اختیار سازمان دامپزشکی قرار دهند. حقوق و مزایای این مامورین فقط با صدور گواهی سازمان دامپزشکی به ادارات دامپزشکی محل از طرف شهرداریها و سازمان های ذیربط قابل پرداخت است.
تبصره - کلیه وسایل آزمایشگاهی کشتارگاههای شهرداری ها و سازمان های ذیربط در اختیار سازمان گذارده میشود.
ماده 18- در کشتارگاههای دولتی و وابسته به دولت و شهرداریها ریاست کشتارگاه منحصرا به عهده دکتر دامپزشک یا کارشناس تغذیه و بهداشت مواد غذائی یا بازرس بهداشتی گوشت است ولی امور بهداشتی مستقیما زیر نظر بازرس بهداشتی که از طرف سازمان تعیین میگردد اداره خواهد شد.
ماده 19- هرگاه صاحبان یا مسئولان کشتارگاه حسب مورد در مهلتی که کتبا سازمان ابلاغ میکند از انجام دستورات مربوط به امور بهداشتی خودداری نمایند یا به نحوی از انحاء مانع اجرای هر یک از مواد این آیین نامه بشوند طبق مواد 4 و 12 قانون سازمان دامپزشکی کشور از ادامه کار آن کشتارگاه جلوگیری خواهد شد.
تبصره 1- هرگاه در کشتارگاههای دولتی یا متعلق به شهرداریها تخلفات مذکور در این ماده بروز کند بنا به تقاضای رئیس دامپزشکی شهرستان یا مسئول امور بازرسی بهداشتی کشتارگاه کمیسیونی برای رسیدگی موضوع با شرکت شهردار- رئیس بهداری- رئیس کشاورزی رئیس دامپزشکی و بازرس بهداشتی کشتارگاه و یک نفر کارشناس امور کشتارگاه که از طرف سازمان اعزام خواهد شد زیرنظر فرماندار در فرمانداری تشکیل میشود. تصمیماتی که از طرف اکثریت اعضاء این کمیسیون اتخاذ میگردد لازم الاجرا است. در صورتی که از انجام مصوبات کمیسیون مزبور در مهلتی که تعیین شده است خودداری گردد مفاد این ماده اجراء خواهد شد. در موردی که به تشخیص کمیسیون مذکور شهرداری محل قادر به سرمایه گذاری و سالم سازی کشتارگاه نباشد و ادامه کار کشتارگاه از نظر تامین حوائج عمومی اجتناب ناپذیرباشد سازمان گوشت کشور میتواند کشتارگاه را به طور امانی تحویل گرفته و با استفاده از اعتبارات دولتی در سالم سازی و رفع معایب و نواقص کشتارگاه اقدام و سپس به بهره برداری اقدام نماید.
ماده 20- اجرای این آیین نامه در هر محل موکول به صدور آگهی با تعیین مهلت مناسب از طرف وزارت کشاورزی و منابع طبیعی خواهد بود.
ماده 21- کلیه تصویبنامه ها و آیین نامه های مصوب هیات وزیران در آن قسمت که منطبق با مفاد این تصویبنامه نباشد از تاریخ تصویب این آیین نامه ملغی است.