تبیین مفهوم تدلیس موجب خیار فسخ - تکلیف دادگاه در فرض منجز نبودن خواسته

تاریخ دادنامه قطعی: 1395/02/29
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: در صورتی که شخصی یک دستگاه خودرو را به عنوان خودروی سالم، خریداری کند، کشف تصادف شدید خودرو در گذشته و دو تکه شدن اطاق آن، از مواردی است که موجب معیوب تلقی شدن مبیع می‌شود. اما صرف مخفی کردن این موضوع، تدلیس محسوب نمی شود. زیرا صدق عنوان تدلیس، نیازمند احراز فعل فروشنده در تحریک خریدار به انجام معامله است. 2 - در صورتی که خواهان خواسته خود را به صورت منجز بیان نکند، دادگاه مکلف است خواسته را تنجیز کند.

در خصوص دعوی آقای و. ج. با وکالت آقای ه. رضایی زاده و خانم س.ف. م. به طرفیت آقای الف. ع. با وکالت آقای س. م. و خانم س. ی. به خواسته صدور حکم بر فسخ معامله موضوع مبایعنامه عادی مورخه 4 / 3 / 93 که دلالت بر فروش یکدستگاه خودرذوی سواری پژو پارس به شماره انتظامی 363 ج 51 ایران 66 و شماره شاسی 19272913 از سوی خوانده به خواهان دارد به لحاظ تدلیس در معامله و نیز استرداد ثمن مورد معالمه به مبلغ 190/000/000 ریال به انضمام پرداخت خسارت تاخیر تادیه و دادرسی به شرح دادخواست تقدیمی هر چند خواهان به شرح ستون خواسته دادخواست تقدیمی خواسته خود را تائید فسخ قرارداد و نیز فسخ قرارداد اعلام داشته است ولیکن در شرح دادخواست و صورتجلسه دادرسی مورخه 24 / 3 / 94 خواسته را فسخ مبایعنامه اعلام داشته است که با وصف مذکور چون فسخ معاملات ناشی از اراده هر یک از طرفین است و پس از فسخ معامله، می‌توانند تنفیذ و یا تائید آن را از محاکم قضایی و در صورت وجود اختلاف بخواهند لذا دعوی خواهان به کیفیت مطروحه از نظر دادگاه قابلیت استماع ندارد مستندا به ماده 2 از قانون آیین دادرسی مدنی قرار عدم استماع دعوی خواهان صادر و اعلام می‌شود قرار صادره ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدید نظر خواهی در محاکم تجدید نظر استان تهران می‌باشد.

رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران- علیرضا صالحی

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/12/01

رای دادگاه

در خصوص دعوی آقای و. ج. با وکالت آقای ه. رضایی زاده و خانم س.ف. م. به طرفیت آقای الف. ع. با وکالت آقای س. م. و خانم س. ی. به خواسته صدور حکم بر تائید فسخ معامله موضوع مبایعه نامه عادی مورخه 4 / 3 / 93 که دلالت بر فروش یکدستگاه خودروی سواری پژو پارس به شماره انتظامی 363 ج 51 ایران 66 و شماره شاسی 19272913 از سوی خوانده به خواهان دارد به لحاظ تدلیس در معامله و نیز استرداد ثمن مورد معامله به مبلغ 190/000/000 ریال به انضمام پرداخت خسارت تاخیر تادیه از تاریخ 1 / 4 / 93 لغایت زمان اجرای حکم و خسارت دادرسی به شرح دادخواست تقدیمی بدین توضیح که خواهان به موجب مبایعه نامه عادی مورخه 4 / 3 / 93 خودروی مذکور را به شرط سالم بودن از خوانده خریداری کرده است و لیکن بعد از قبض مبیع متوجه شده است که اتاق خودرو دو تکه می‌باشد و این امر ظهور در تصادف شدید سابق دارد که به لحاظ تدلیس در معامله تقاضای صدور حکم به شرح خواسته را دارد علیهذا نظر به مراتب مذکور و توجها به اظهارات وکلای خوانده و با عنایت به محتویات پرونده به نظر دادگاه مبیع معیوب تلقی می‌شود و مورد مطروحه از سوی خواهان از موارد تدلیس نیست چه آنکه حسب ماده 438 قانون مدنی تدلیس عملیاتی است که موجب فریب طرف معامله شود به نحویکه مشتری به موجب عمل فریبکارانه فروشنده تحریک در اقدام به معامله گردد و به این لحاظ فعل خوانده در تحریک خواهان به انجام معامله محرز نمی گردد لذا دادگاه دعوی خواهان را غیرثابت دانسته حکم به بطلان دعوی خواهان صادر و اعلام می‌دارد حکم صادره ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در دادگاه تجدید نظر استان می‌باشد.

رییس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهرانعلیرضا صالحی

در خصوص تجدیدنظرخواهی آقای و. ج. با وکالت آقای ه. رضایی زاده، به طرفیت آقای الف. ع. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 94/3/26 شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران که بر اساس دادنامه مذکور در مورد دعوای تجدیدنظرخواه به خواسته صدور حکم بر فسخ معامله موضوع بیع نامه عادی مورخ 93/3/4 و استرداد ثمن با این استدلال که هرچند خواهان به شرح ستون خواسته دادخواست تقدیمی خود را تایید فسخ قرارداد و نیز فسخ قرارداد اعلام داشته است ولیکن به شرح دادخواست و صورتجلسه دادرسی مورخ 94/3/24 خواسته را فسخ بیع نامه اعلام داشته که با وصف مذکور چون فسخ معاملات ناشی از اراده هریک از طرفین است و پس از فسخ معامله می‌توانند تنفیذ و با تایید آن را از محاکم قضایی در صورت وجود اختلاف بخواهند لذا دعوی خواهان را قابل استماع ندانسته و قرار رد آن صادر گردیده است. دادگاه با بررسی محتویات و مستندات پرونده و مطالعه لوایح ابرازی از ناحیه طرفین، نظر به اینکه تجدیدنظرخواه در صورتمجلس دادرسی مورخ 94/3/24 (برگ 25 پرونده سطر چهارم) صراحتا خواسته را تایید فسخ مبایعه نامه اعلام کرده است و در سطر هفت و هشت صرفا اعلام نموده است «به دلیل اینکه موکل به محض اطلاع از عدم اصالت خودرو در مورخ 93/4/1 مبادرت به طرح دعوای کیفری نموده و در مورخ 93/7/20 اظهارنامه ای در مورد استرداد ضمن فسخ معامله برای خوانده ارسال کرده است»; این عبارت دلالتی بر اینکه خواسته وی فسخ معامله است ندارد و اینکه خواسته وی همان است که به صورت صریح بیان کرده است و افزون بر آن در صورتی که خواهان خواسته خود را به صورت منجز بیان نکند، دادگاه مکلف است خواسته را تنجیز نماید از این رو تجدیدنظرخواهی وارد تشخیص داده می‌شود و به استناد ماده 353 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته پرونده جهت رسیدگی ماهیتی به دادگاه محترم نخستین اعاده می‌شود. این رای قطعی است.

شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - رئیس و مستشار

مجتبی نورزاد - محمد متولی

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1395/02/29

رای دادگاه

در خصوص تجدید نظر خواهی آقای و. ج. با وکالت آقای ه. رضایی زاده و خانم س.ف. م. به طرفیت اقای الف. ع. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 1394/12/01 شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران که بر اساس دادنامه موصوف در مورد دعوای تجدیدنظرخواه به خواسته صدور حکم به تاییدفسخ معامله به لحاظ تدلیس درمعامله و استرداد ثمن با این استدلال که برابر ماده 348 قانون مدنی تدلیس عملیاتی است که موجب فریب طرف معامله شود به نحوی که مشتری به موجب عمل فریبکارانه فروشنده تحریک در اقدام به معامله گردد و به این لحاظ فعل خوانده در تحریک خواهان به انجام معامله محرز نمی گردد و جهات ذکر شده در دادخواست (تصادف شدید خودرو و دو تکه شدن اطاق آن) از مواردی است که مبیع معیوب تلقی میشود بنابر این دعوا را غیر ثابت تشخیص و حکم به بطلان آن صادر گردیده است. دادگاه با بررسی محتویات و مستندات پرونده و مطالعه لوایح ابرازی از ناحیه طرفین، نظر به اینکه از ناحیه تجدیدنظرخواه اعتراض مدللی که با یکی از جهات مذکور در ماده 348 قانون آیین دادرسی مدنی منطبق موجب نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته را ایجاب نماید به عمل نیامده است نظر به اینکه دادنامه یاد شده از حیث مبانی استدلال و استنباط قضایی و رعایت اصول و قواعد دادرسی مغایرتی با مقررات قانونی ندارد از این رو تجدیدنظرخواهی غیر وارد تشخیص داده میشود و به تجویز ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه تجدیدنظرخواسته تایید میگردد. این رای قطعی است.

شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - رئیس و مستشار

مجتبی نورزاد - سید احمد جاویدی اقدم