وزارت دادگستری نظر به مواد 16 و 17 و 18 قانون تجارت مصوب اردیبهشت 1311 مقرر میدارد.
ماده 1 - در هر محلی که اداره یا دائره یا شعبه ثبت تشکیل شده یا میشود به منظور ثبت نام بازرگانان و بنگاههای بازرگانی و شرکتهای تجارتی دفتر مخصوصی به نام دفتر ثبت تجارتی تاسیس خواهد شد.
تبصره 1 - صفحات دفاتر مزبور را باید در بدو امر دادستان محل یا نماینده او شماره گذاری کرده و بامضای خود و مهر دادسرا ممهور و مجموع عده صفحات را با تمام حروف در اول و آخر هر دفتر با ذکر تاریخ قید کند.
تبصره 2 - در دفتر مزبور برای ثبت هر شماره یک صفحه تخصیص داده خواهد شد.
ماده 2 - کلیه بازرگانان و بنگاههای بازرگانی و شرکتهای تجارتی ایرانی و خارجی که مرکز اصلی آنها یا تجارتخانه آنها در ایران بوده و یا اینکه در خارجه باشد ولی در ایران شعبه یا شعبی دارند باید نام خود را طبق مقررات این آیین نامه در دفتر مذکور در ماده یک به ثبت برسانند.
ماده 3 - کلیه بازرگانان و بنگاههای بازرگانی و شرکتهای تجارتی مذکور در ماده 2 که در تاریخ اجرای این آیین نامه در هر محل بشغل بازرگانی اشتغال دارند مکلفند در ظرف 3 ماه از تاریخ نشر آگهی مذکور اظهارنامه خود را طبق ماده 6 این آیین نامه تنظیم و به ثبت محل تسلیم نماید.
ماده 4 - بازرگانان و بنگاههای بازرگانی و شرکتهای تجارتی که پس از مدت سه ماه مذکور در ماده 3 بشغل بازرگانی اشتغال ورزیده یا تاسیس میشوند در ظرف یکماه از تاریخ شروع به کار یا تاسیس مکلف به تسلیم اظهارنامه مذکور در ماده فوق میباشد.
ماده 5 - اظهارنامه باید در سه نسخه روی نمونه های چاپی مخصوص که از متصدی دفتر ثبت تجارتی محل گرفته میشود تنظیم و به همان دفتر تسلیم و رسید گرفته شود.
ماده 6 - در اظهارنامه باید نکات زیر به ترتیبی که شماره گزاری شده نوشته شود.
1 - نام شخصی و نام خانوادگی بازرگان و رئیس بنگاه و مدیران شرکت و اسم تجارتخانه یا بنگاه یا شرکت.
2 - تاریخ و محل تولد و شماره شناسنامه و محل صدور آن.
3 - تابعیت اصلی و تابعیت فعلی در صورتی که تابعیت دیگری را تحصیل نموده باشد. تاریخ و طرز تحصیل تابعیت ثانوی باید قید شود.
4 - تاریخ ورود بایران و شماره و محل صدور پروانه اقامت (اگر اظهارکننده تبعه خارجی باشد)
5 - محل اقامت شخصی محل تجارتخانه یا بنگاه (نشانی کامل) محل مرکز اصلی شرکت و شعبات آن.
6 (اصلاحی 1325/07/10)- میزان سرمایه در شرکتهای تجارتی
7 - شماره ثبت منگنه و پلمپ دفاتر تجارتی که به موجب مواد 6 و 12 قانون تجارت به عمل آمده است.
8 - شماره تلفن. عنوان تلگرافی. کتاب رمز تجارتی (اگر داشته باشد).
9 - رشته تجارت (تجارت داخلی یا تجارت خارجی یا هر دو).
10 - قید شماره ثبت علائم تجارتی (چنانچه داشته باشد).
تبصره 1 - در اظهارنامه شرکت یا تجارتخانه و یا بنگاهیکه بتجارت خارجی اشتغال دارد باید تعیین شود که واردکننده است یا صادرکننده یا حق العمل کار یا هر سه و حتی الامکان ارقام کالاهای عمده ای که اختصاصاً صادر یا وارد مینماید باید معین گردد.
تبصره 2 - در اظهارنامه شرکت یا تجارت خانه یا بنگاهیکه منحصراً بمعاملات داخلی اشتغال دارد باید نوع معاملات و ارقام کالاهائیکه معمولا مورد معامله میباشد تعیین شود.
ماده 7 - متصدی دفتر ثبت تجارتی مکلف است مفاد اظهارنامه را ظرف ده روز در دفتر خود ثبت و ذیل هر 3 نسخه شماره ثبت و تاریخ و اسم دفتر ثبت تجارتی محل را قید و یکنسخه را با تصدیق به اینکه اظهارنامه مزبور ثبت شده است امضا و مهر نموده باظهارکننده تسلیم نماید و نسخه دیگر را به وزارت بازرگانی و پیشه و هنر ارسال دارد.
ماده 8 - هر نوع تغییر و تبدیلی که در هر یک از بندهای ماده 6 این آیین نامه پس از ثبت اظهارنامه به عمل آید و همچنین در صورت توقف و انحلال اظهارکننده مکلف است تغییرات حاصله را در 3 نسخه تهیه و به دفتر ثبت محلی که شرکت یا بنگاه و یا تجارتخانه در آن ثبت شده است تسلیم نماید که در دفتر ثبت تجارتی قید و مراتب به وزارت بازرگانی و پیشه و هنر اعلام کردد.
تبصره - در صورت تغییر محل مرکز اصلی شرکت یا شعبه آن و محل تجارتخانه و یا بنگاه باید تغییر مزبور به دفتر ثبت تجارتی مربوطه اطلاع داده شود و متصدی دفتر مزبور پس از ثبت تغییر در ذیل ثبت اصلی گواهی نامه شامل اطلاعات مربوط به ثبت مزبور باظهارکننده تسلیم مینماید که به دفتر ثبت تجارتی محل منتقل الیه داده و در دفتر ثبت تجارتی محل جدید ثبت نماید ضمناً متصدی دفتر وزارت بازرگانی و پیشه و هنر را هم از آن تغییر آگاه خواهد نمود.
ماده 9 - در صورتی که مدیر شرکت یا بازرگان یا رئیس بنگاه فوت نماید قائمقام او مکلف است منتهی در ظرف شش ماه مراتب را به دفتر ثبت تجارتی مربوط اطلاع دهد در این اطلاعنامه باید وضعیت شرکت یا تجارتخانه یا بنگاه بعد از فوت تصریح و معیین شود که در اثر فوت نسبت بهیات مدیره چه تصمیمی اتخاذ گردیده و آیا تجارتخانه برچیده شده یا اینکه عملیات به وسیله وراث یا قائم مقام متوفی تعقیب خواهد شد در این صورت قائم مقام متوفی باید خود را معرفی و اطلاعاتی را که در بندهای 1 تا 6 ماده 6 این آیین نامه تصریح شده است در اظهارنامه خود توضیح دهد.
متصدی دفتر ثبت تجارتی مراتب را ذیل ثبت اولیه تجارتخانه ثبت کرده و یکنسخه از اظهارنامه را طبق ماده 7 این آیین نامه باظهارکننده تسلیم نموده نسخ دیگر را به وزارت بازرگانی و پیشه و هنر ارسال میدارد.
ماده 10 - هر بازرگان و یا رئیس بنگاه بازرگانی و یا شرکتی که طبق مقررات این آیین نامه اسم خود را ثبت مینماید مکلف است در سرلوحه کاغذهای تجارتی و سیاهه های فروش و یادداشتها و برگهای سفارش و هر نوع اسناد و مطبوعات تجارتی که به کار میبرد ضمن درج عنوان تجارتی شماره ثبت دفتر ثبت تجارتی را نیز قید نماید.
ماده 11 - در هر محل که وزارت دادگستری مقتضی بداند دستور اجرای این آیین نامه را خواهد داد و اجرای آن به وسیله نشر آگهی در روزنامه رسمی کشور و یکی از روزنامه های کثیرالانتشار محل به اطلاع عموم خواهد رسید.
ماده 12 - اجرای این آیین نامه در تهران به عهده دائره ثبت شرکتها و در شهرستان ها به عهده ادارات ثبت میباشد.
وزیر دادگستری