بخشنامه معاون حقوقی رئیس جمهور در خصوص شیوه‌نامه نظارت و بررسی و ارزیابی عضویت ها و حق عضویت ها

در اجرای تبصره (6) الحاقی به قانون عضویت دولت جمهوری اسلامی ایران در سازمانها و مجامع بین المللی (مصوب 1365) و الحاقات و اصلاحات بعدی) و ماده (15) ضوابط اجرایی قانون بودجه سال 1399 کشور (موضوع تصویبنامه شماره 8206/ت 57598 مورخ 1399/02/02) و با توجه به قانون ادامه عضویت برخی از سازمان های دولتی در مجامع بین المللی (مصوب 1362/10/15)، قانون عضویت جمهوری اسلامی ایران در سازمان ها و مجامع بین المللی مصوب 1365/01/26)، قانون الحاق دو تبصره به قانون عضویت دولت جمهوری اسلامی ایران در سازمان ها و مجامع بین المللی (مصوب 1370/09/03)، قانون عضویت دولت جمهوری اسلامی ایران در سازمان ها و مجامع بین المللی مصوب 1380/02/09) قانون عضویت دولت جمهوری اسلامی ایران در برخی از سازمان ها و مجامع بین المللی مصوب 1381/03/01) و قانون اصلاح قانون عضویت دولت جمهوری اسلامی ایران در برخی از سازمان ها و مجامع بین المللی (مصوب 1390/07/06) شیوه‌نامه نظارت بررسی و ارزیابی عضویت ها و حق عضویت ها به شرح پیوست ابلاغ می‌گردد.

لعیا جنیدی

شیوه‌نامه نظارت بررسی و ارزیابی عضویت ها و حق عضویت ها

ماده 1 - اصطلاحات به کار رفته در این شیوه‌نامه تابع تعاریف زیر می‌باشد.

الف) قانون: قانون عضویت دولت جمهوری اسلامی ایران در سازمان ها و مجامع بین المللی مصوب 1365 و اصلاحات و الحاقات بعدی)

ب) معاونت: معاونت حقوقی رئیس جمهور

پ) سازمان بین المللی: هر یک از سازمان ها و مجامع بین المللی یا منطقه ای

ت) دستگاه اجرایی: وزارتخانه، نهاد، موسسه، سازمان یا شرکتی که در اجرای تبصره (5) الحاقی به قانون، طرف عضویت سازمانی بین المللی است.

ث) گروه اول: سازمان ها یا مجامع بین المللی که عضویت در آنها ناشی از اعمال حاکمیت دولت است (اعمالی که تحقق آن موجب اقتدار حاکمیت و کشور است و منافع آن بدون محدودیت شامل همه اقشار می‌گردد) حق عضویت دولت جمهوری اسلامی ایران و سهمیه تعهدات سالانه آنها از محل ردیف مربوط در قانون بودجه سالیانه کل کشور (سهمیه حق عضویت و کمک دولت ایران بابت مخارج سازمان ملل متحد و سایر سازمان های بین المللی و تعهدات پرداخت خواهد شد.

ج) گروه دوم: سازمان ها یا مجامع بین المللی که عضویت در آنها ناشی از اعمال تصدی دولت است (وظایفی که دولت متصدی اداره و بهره برداری از اموال جامعه است و مانند اشخاص حقیقی و حقوقی در حقوق خصوصی عمل می کند) و حق عضویت دولت جمهوری اسلامی ایران و سهمیه تعهدات سالانه آنها حسب مورد از محل منابع دستگاه دولتی و یا ردیف مربوط اعتبارات دستگاه دولتی در قانون بودجه سالیانه کل کشور پرداخت خواهد شد.

چ) کارگروه: کارگروه بررسی عضویت دولت در سازمانها و مجامع بین المللی (کمیته موضوع تصمیم نامه شماره 16216/56150 مورخ 1374/11/25 هیات وزیران)

ماده 2 - تعیین دستگاه اجرایی طرف عضویت به نمایندگی از دولت جمهوری اسلامی ایران در سازمان ها و مجامع بین المللی بر عهده هیات وزیران است.
معاونت حقوقی می‌تواند (با ملحوظ داشتن پیشنهاد کارگروه) پس از بررسی، تغییر دستگاه طرف عضویت سازمان یا مجمع بین المللی را برای سیر مراحل تصویب به هیات وزیران ارائه نماید.

ماده 3 - عضویت دستگاه در سازمان یا مجمع بین المللی یا منطقه ای مستلزم امضا و تصویب اساسنامه با سند تاسیس مربوطه و تابع تشریفات انعقاد موافقتنامه تشریفاتی مندرج در آیین‌نامه چگونگی تنظیم و انعقاد توافق های بین المللی (موضوع تصویبنامه شماره 12613/ ت 91 ه- مورخ 1371/03/09 و اصلاحات آن) و تبصره 1 ماده 8 و ماده 9 آن است.
دستگاه دولتی موظف است پیش از اقدام برای تصویب عضویت در سازمان یا مجمع بین المللی گزارش توجیهی شامل موارد ذیل را به معاونت حقوقی رئیس جمهور ارسال نماید:

الف) نام سازمان یا مجمع بین المللی (یا منطقه ای) که درخواست عضویت در آن می‌شود:

ب) محل استقرار سازمان یا مجمع بین المللی (یا منطقه ای)؛

پ) تاریخ تاسیس سازمان با مجمع بین المللی (یا منطقه ای)؛

ت) هدف از تاسیس و موضوع اصلی فعالیت سازمان یا مجمع بین المللی (یا منطقه ای)؛

ث) موضوع یا موضوعات فرعی فعالیت سازمان یا مجمع بین المللی (یا منطقه ای)؛

ج) نسخه زبان اصلی سند تاسیس سازمان یا مجمع بین المللی (یا منطقه ای)، ترجمه فارسی آن و لوح فشرده حاوی پوشه (فایل) ترجمه فارسی (در قالب نرم افزار واژه پرداز WORD)؛

چ) نام کشورهایی که تاکنون به عضویت سازمان با مجمع بین المللی یا منطقه ای درآمده اند؛

ح) مزایای عضویت (فرصت ها)

خ) معایب عضویت (تهدیدها):

د) شرایط عضویت؛

ذ) تعهدات ناشی از عضویت؛

ر) میزان، معیار و مبنای تعیین حق عضویت.
معاونت حقوقی رئیس جمهور می‌تواند در صورت اقتضا خواستار ارائه اطلاعات اضافی گردد.

ماده 4 - کارگروه، معیارها و شاخص های عمومی لازم برای نمایندگان دستگاه های دولتی به منظور حضور در اجلاس ها، نشست ها یا فراهمایی های عادی و فوق العاده مجمع عمومی یا رکن مشابه سازمان ها یا مجامع بین المللی را که از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران در آن عضویت دارند، تعیین نموده و شاخص های اختصاصی نمایندگان را نیز با مشورت دستگاه ها تعیین و به موجب بخشنامه توسط معاونت به دستگاه ها ابلاغ می نماید.

ماده 5 - دستگاه های اجرایی که طرف عضویت سازمان ها و مجامع بین المللی هستند مکلفند، تا پایان بهمن هر سال و یا در هر زمان حسب درخواست معاونت، در مورد هر یک از موارد عضویت گروه اول و دوم، گزارش اطلاعات حاوی موارد زیر را جهت بررسی در کارگروه به معاونت ارائه نمایند:

الف) نام سازمان بین المللی؛

ب) میزان حق عضویت و معوقات و سایر تعهدات و کمکهای داوطلبانه در سال مربوط؛

پ) صورتحساب ارسالی از سوی سازمان بین المللی برای پرداخت حق عضویت سال مربوط؛

ت) نام و نشانی بانک و شماره حساب مربوط؛

ث) عملکرد سازمان بین المللی در سال گذشته از جمله تعداد نشست ها کارگاه ها و دوره های آموزشی پروژه های جاری و انجام شده و کمک های نقدی و غیرنقدی پرداخت شده با ذکر موضوع، تاریخ، محل برگزاری و نتیجه آنها؛

ج) شیوه حضور نمایندگان ایران در مجامع سازمان با ذکر طول مدت اقامت، اعضای هیات و هزینه های مترتبه و انجام شده؛

چ) مشارکت ایران در تدوین مقررات، پروتکل ها و اسناد سازمان در سال مربوطه با ذکر اینکه پیشنهادات ایران در این مجامع چه بوده و حسب مورد این پیشنهادات به چه میزان رای آورده است یا مورد استقبال سایر کشورها قرار گرفته است.

ح) عملکرد دستگاه اجرایی در ارتباط با عضویت در سازمان بین المللی مربوط در سال گذشته؛

خ) برنامه های پیش بینی شده ی سازمان بین المللی در سال مربوط از جمله تعداد نشست ها، کارگاه ها و دوره های آموزشی؛

د) برنامه دستگاه اجرایی در ارتباط با عضویت در سازمان بین المللی در سال مربوط؛

ذ) نسخه زبان اصلی اصلاحات انجام شده در سند تاسیس سازمان بین المللی، ترجمه فارسی آن و لوح فشرده حاوی پوشه (فایل) ترجمه فارسی (چنانچه در سال گذشته چنین اصلاحی صورت گرفته باشد)

ماده 6 - کارگروه تا پایان خرداد ماه هر سال، تمامی موارد عضویت در سازمان های بین المللی را بررسی و اقدامات
زیر را به عمل می آورد:

الف) تهیه فهرست موارد عضویت گروه یک و میزان حق عضویت سال مربوط را برای سیر مراحل تصویب در هیات وزیران؛

ب) تهیه فهرست موارد عضویت گروه دو و میزان حق عضویت سال مربوط جهت ابلاغ به دستگاه اجرایی طرف عضویت توسط معاونت؛

پ) تهیه فهرست موارد عضویتی که اطلاعات موضوع ماده (4) این شیوه‌نامه در مورد آنها به کارگروه ارسال نشده است به منظور ابلاغ از سوی معاونت حسب مورد به سازمان برنامه و بودجه کشور، وزارت امور خارجه و دستگاه اجرایی مربوطه

تبصره - کارگروه می‌تواند به تناسب از یک یا چند استاد متخصص در حوزه ای که بررسی عضویت سازمان یا مجمع بین المللی مربوط به آن در دستور کار کارگروه قرار دارد، دعوت به عمل آورد.

ماده 7 - معاونت حقوقی می‌تواند به پیشنهاد کارگروه متناسب با تغییر شرایط، فعالیت و اهداف سازمان های بین المللی و اهمیت عضویت دولت جمهوری اسلامی ایران در سازمانهای مزبور و نیز با توجه به میزان اعتبار ردیف مربوط در قانون بودجه سالانه کل کشور (سهمیه حق عضویت و کمک دولت ایران بابت مخارج سازمانهای بین المللی و تعهدات)، موضوع جابه جایی موارد عضویت از یک گروه به گروه دیگر را بررسی و نتیجه تصمیم خود را برای تصویب به هیات وزیران ارائه کند.

ماده 8 - سازمان برنامه و بودجه کشور موظف است در تخصیص اعتبار مربوط به گونه ای عمل کند که حق عضویت سهمیه و تعهدات سالانه یاد شده به موقع پرداخت گردد.

ماده 9- چنانچه کارگروه در هنگام بررسی موضوع ماده (5) این شیوه‌نامه، تداوم عضویت دولت جمهوری اسلامی ایران را در سازمان بین المللی مربوطه ضروری تشخیص ندهد، پیشنهاد خروج از عضویت را جهت سیر مراحل تصویب از طریق معاونت حقوقی به هیات وزیران ارائه می کند.

ماده 10 - چنانچه نام سازمان بین المللی طی دو سال متوالی در فهرست موضوع بند (پ) ماده (4) قرار گیرد. کارگروه پیشنهاد تغییر دستگاه اجرایی طرف عضویت یا خروج از عضویت را برای سیر مراحل تصویب از طریق معاونت حقوقی به هیات وزیران ارائه می کند.

ماده 11 - تمامی دستگاه های دولتی موظفند چنانچه اساسنامه و یا سند تاسیس سازمان یا مجمع بین المللی که از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران در آن عضویت دارند به تصویب مجلس شورای اسلامی نرسیده است، نسخه زبان اصلی سند مزبور را به همراه ترجمه فارسی آن و لوح فشرده حاوی پوشه (فایل) ترجمه فارسی ظرف مدت شش ماه از تاریخ صدور این شیوه‌نامه، به معاونت ارائه نمایند. معاونت پس از تایید تطبیق ترجمه متن فارسی با متن زبان اصلی آن را جهت سیر مراحل تصویب به هیات وزیران ارائه می دهد.

ماده 12 - تمامی دستگاه های دولتی موظفند تغییرات اساسنامه و یا سند تاسیس سازمان یا مجمع بین المللی را که از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران در آن عضویت دارند، در اجرای ماده (14) آیین‌نامه چگونگی تنظیم و انعقاد توافق های بین المللی و با رعایت مهلت های مندرج در آن ماده به معاونت ارائه نمایند تا پس از تایید تطبیق ترجمه متن فارسی با متن زبان اصلی، جهت سیر مراحل تصویب به هیات وزیران ارائه شود.

ماده 13 - مصوبات کارگروه، حسب دستور معاون حقوقی رئیس جمهور از طریق پایگاه ملی اطلاع رسانی قوانین و مقررات معاونت حقوقی منتشر خواهد شد.

دریافت فایل پی‌دی‌اف